Veel strengere straffen op komst voor spionage, minister van Justitie Van Tigchelt: "Het is dringend"

Ruim 5 jaar geleden werd Oswald Gantois veroordeeld, een Belgische diplomaat die zich naar eigen zeggen "iets te veel James Bond" waande en meer dan twee decennia lang geheime informatie lekte aan de Russen. Gantois kreeg voor die feiten een voorwaardelijke celstraf van een jaar, maar - opvallend - niet voor spionage, wel voor "bendevorming met als doel het plegen van valsheid in geschrifte".

En dat was geen toeval, klaagde de procureur-generaal van Brussel, Johan Delmulle, datzelfde jaar aan in een toespraak . "Ons wettelijk strafarsenaal om spionagemisdrijven te vervolgen, is zeer gedateerd – sommige artikelen dateren van vóór de Tweede Wereldoorlog – en dient aangepast te worden aan de hedendaagse maatschappij en de realiteit."

Delmulles speech viel niet op een koude steen. Toenmalig minister van Justitie Koen Geens (CD&V) en zijn opvolger Vincent Van Quickenborne (Open VLD) zetten hun schouders onder een nieuw strafwetboek. En daarin werden ook strengere straffen vooropgesteld voor spionage en buitenlandse inmenging. Voor spionage zou het gaan om 5 tot 10 jaar cel, voor buitenlandse inmenging om een celstraf 3 tot 5 jaar.

Alleen: dat nieuwe strafwetboek zal pas ten vroegste binnen 2 jaar in werking treden. En daarop wil federaal minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) niet wachten. Zeker niet in een tijdperk waarin spionage en inmenging weer alomtegenwoordig lijken. "Ik heb nu aan de regering gevraagd om die artikelen vervroegd in werking te laten treden, gezien de urgentie ervan", bevestigt hij in "De ochtend" op Radio 1.

"En die is urgentie is de voorbije dagen en weken afdoende aangetoond", voegt Van Tigchelt toe. Zo werd onlangs Vlaams Belanger Frank Creyelman ontmaskerd als informant voor een Chinese spion en worden er intussen ook pertinente vragen gesteld over zijn broer, VB-Kamerlid Steven Creyelman. "Het is geen toeval dat die spionnen contact zoeken met parlementsleden, want daar worden de lijnen uitgezet. Maar dat gaat niet om het Belgische belang, maar het buitenlandse belang."

Hij wijst ook naar Rusland, een land dat in oorlog is en aan hybride oorlogsvoering doet: niet alleen op het slagveld dus, maar ook op vlak van informatiegaring en beïnvloeding. "In de voorbije maanden hebben wij maar liefst 19 Russische spionnen het land uitgezet. Dat is niet niks hé."

"Onze inlichtingendiensten waarschuwen er al langer voor dat Russische en Chinese spionnen hun toenadering zoeken tot extreemrechtse politici, want beide partijen dwepen met autoritaire regimes en dat maakt die mensen beïnvloedbaar", stelt Van Tigchelt. "Er is nu dat nieuws over die berichten (van Frank Creyelman dus, red.). Maar al in 2018 heeft de Staatsveiligheid aan de toenmalige Kamervoorzitter melding gemaakt van minstens integriteitsproblemen met toenmalig Kamerlid Filip Dewinter (Vlaams Belang)."

Wat met Kamerlid Steven Creyelman, die nota bene voorzitter is van de commissie legeraankopen? "De Kamer heeft een verslag gevraagd aan de Staatsveiligheid. Het Vlaams Belang heeft gelijk dat 'guilt by association' niet bestaat. Maar er zijn ook berichten (van Frank Creyelman, red.) waarin wordt verwezen naar zijn broer en hij heeft bepaalde vragen gesteld in het parlement. De vraag die zich stelt of Steven zelf gemanipuleerd werd door zijn broer, of dat hij meer wist. Dat oordeel is aan de Kamer."

De groenen vragen om een hoorzitting met de inlichtingendiensten in de Kamer. Daarbij moet worden ingezoomd op Chinese netwerken in de Belgische politiek. “Vlaanderen verdient beter dan het ‘Chinees Belang’. We moeten dit tot de bodem uitzoeken”, zegt Kamerfractieleider Wouter De Vriendt (Groen).