Houthi-rebellen uit Jemen hebben het al enkele weken gemunt op vrachtschepen van en naar Israël. De handelsroute via het Suezkanaal in de Rode Zee wordt daardoor voor steeds meer rederijen een “no-gozone”. Ook voor Belgische schepen is het hoogste veiligheidsniveau van kracht. "Met alle economische gevolgen van dien", zegt professor Transporteconomie Christa Sys.
Houthi-rebellen houden "hoofdslagader van maritieme handel" in wurggreep en dat heeft ook gevolgen voor de economie
Lisa Lefèvre
Gepubliceerd:
Het conflict tussen Israël en Hamas breidt zich uit naar de Rode Zee. "Jemen wil chaos creëren en schepen de toegang tot de Rode Zee en het Suezkanaal bemoeilijken. Ze vallen schepen in de commerciële vaart aan, en worden daarbij gesteund door hun buurlanden. Daardoor beschikken ze over heel veel wapens", vertelt professor Transporteconomie Christa Sys.
Waarover gaat het?
De Jemitische Houthi-rebellen, die gesteund worden door Iran, hebben het gemunt op alle Israëlische schepen of schepen van bondgenoten van Israël die op de Rode Zee en door de Bab el Mandeb-straat varen, die de Rode Zee met de Golf van Tadjoura en de Golf van Aden verbindt. Ze doen dat om Hamas te steunen in de oorlog tegen Israël. De rebellen vielen al meerdere schepen "met een link met Israël" aan.
Hoofdslagader van de maritieme handel
"De situatie is enorm schrikbarend", zegt Sys. "Die route is de hoofdslagader van onze maritieme handel." De Rode Zee biedt via het Suezkanaal toegang tot de Middellandse Zee en is een van de belangrijkste verbindingen ter wereld voor maritiem vrachtvervoer.
Jaarlijks passeren er zo'n 20.000 schepen, die een lading vervoeren die alles tezamen goed is voor 12 procent van de wereldhandel. "Dat is problematisch, zeker als je weet dat aan boord van die containerschepen 16 tot 17 procent voeding en drank aanwezig is. Naast een heleboel andere grondstoffen."
Bovendien komen de Houthi-aanvallen op een zeer ongunstig moment. "Net nu kampt het Panamakanaal, een andere belangrijke economische route, met droogte en een beperking van het aantal transits. Daardoor heeft veel trafiek zich verplaatst naar het Suezkanaal. Het Panamakanaal komt nu terug op die beperking, maar niet alle schepen kunnen door het Panamakanaal door hun grootte."
Stijgende olieprijzen
Als gevolg van de vele aanvallen hebben verschillende internationale rederijen aangekondigd dat ze niet meer door de zeestraat zullen varen en een andere, langere route zullen volgen. In plaats van het Suez-kanaal te nemen, varen ze rond Kaap de Goede Hoop, het uiterste zuiden van het Afrikaanse continent. Een reis die afhankelijk van de plaats van vertrek en de bestemming gemakkelijk zo'n 10 dagen langer kan duren.
"Ook oliemaatschappij BP vaart niet meer via de Rode Zee, maar via Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika. Daarvoor heb je natuurlijk heel wat extra brandstof nodig, dat kost zo'n 100.000 tot 150.000 euro extra per gemiddeld containerschip."
De rederijen beginnen de extra kosten al door te rekenen aan hun klanten. Mogelijk is de volgende stap dat ook wij als eindklanten de prijsstijgingen zullen voelen. De olieprijzen zijn nu al gestegen.
Belgische rederijen
In ons land heeft de Federale Overheidsdienst Mobiliteit het veiligheidsniveau opgeschroefd naar het hoogste niveau, IPS-niveau 3. Alle Belgische rederijen nemen "gepaste maatregelen". Sommige rederijen kiezen ervoor om om te varen, andere niet. Welke maatregelen ze dan wel nemen, wil de Koninklijke Belgische Redersvereniging niet kwijt.
Afgelopen weekend liet een woordvoerder van Jan De Nul Group wel weten dat op schepen van de groep gewapende bewakers mee aan boord gaan. Er wordt ook aangeraden om niet buiten op het dek te lopen.
Verdere economische impact
"Of andere prijzen zullen stijgen, is afhankelijk van goed tot goed. De prijs van olie reageert erg snel op deze geopolitieke spanningen. Ook bij sommige andere goederen waarbij transportkosten zwaar doorwegen, zal de prijs wellicht stijgen. Alles hangt af van de duurtijd van deze precaire situatie. Het is een geopolitiek kruitvat dat is gestuurd door de oorlogssituatie in Gaza. En dat zou lang kunnen duren."
