De volksjury van het Hof van Assisen in Leuven heeft vijf Guatemalteekse ex-ministers en legerleiders veroordeeld tot een levenslange straf, voor negentien feiten van misdaden tegen de mensheid op vier Vlaamse missionarissen van Scheut. Voor de doodslag op Serge Berten worden de leiders vrijgesproken.
Vijf oud-machthebbers uit Guatemala veroordeeld tot levenslang, onder meer voor doodslag op twee Vlaamse paters
Vijf Guatemalteken stonden in Leuven terecht voor misdaden tegen de mensheid, waaronder ontvoering, foltering en moord op Belgische missionarissen van Scheut. De volksjury heeft geoordeeld dat de vijf Guatemalteekse ex-ministers en legerleiders schuldig zijn aan negentien feiten van misdaden tegen de mensheid.
Ze krijgen hiervoor alle vijf een levenslange gevangenisstraf. De jury zag geen verzachtende omstandigheden. De vijf mannen zijn ook veroordeeld tot 91.000 euro gerechtskosten en de levenslange uitzetting uit de burgerrechten.
De levenslange straf is eerder symbolisch belangrijk. De kans dat de hoogbejaarde veroordeelden effectief in de cel belanden, is klein. Ze zijn allemaal bij verstek veroordeeld en twee van hen zijn voortvluchtig.
Voor de doodslag op Serge Berten volgde de vrijspraak, bij drie vragen nipt. Bij die vragen vonden 7 van de 12 juryleden de beschuldigden schuldig, 5 niet. In dat geval moeten de beroepsrechters van het Hof tussenkomen. Zij zijn de minderheid gevolgd, waardoor de vrijspraak volgde.
Voor de andere feiten zijn de beschuldigden schuldig aan de doodslagen, de gedwongen verdwijningen en het martelen van de missionarissen, en dat als leden van de groep die een moordapparaat ontwikkelde.
Waar gaat dit over?
Begin jaren 1980 werden de twee Belgische missionarissen Walter Voordeckers en Ward Capiau doodgeschoten in Guatemala, een land in Centraal-Amerika. De missionarissen behoorden tot de Congregatie van het Onbevlekt Hart van Maria, ook wel de Congregatie van Scheut genoemd.
Een derde missionaris, Serge Berten, werd ontvoerd en verdween, ook hij is hoogst waarschijnlijk vermoord. Een vierde slachtoffer Paul Schildermans werd ontvoerd en gefolterd, maar nadien weer vrijgelaten. De moorden vonden plaats tijdens de Guatemalteekse burgeroorlog (1960-1996).
Er stonden vijf Guatemalteken terecht, ex-ministers en voormalig toplui binnen de politie en het leger ten tijde van de burgeroorlog. Allemaal zijn ze intussen bejaard, en geen van hen kwam opdagen. Twee van de beschuldigden zijn voortvluchtig, eentje zit in de gevangenis in Guatemala en twee andere zouden in een militair ziekenhuis verblijven.
Meer lezen over dit historische en uitzonderlijke proces? Dat kan in dit artikel.
Uitzonderlijk proces
Dat het proces er na meer dan 40 jaar nog kwam, is om meerdere redenen uitzonderlijk. Zo heeft het onderzoek door het Belgische gerecht op zich al 20 jaar geduurd.
De beschuldigden werden vervolgd voor misdaden tegen de mensheid, die niet verjaren. Daarom kon er zo lang na de feiten nog een proces volgen.
Het proces was ook een internationale primeur, want het was de eerste keer dat personen uit het militaire en politie apparaat in Guatemala uit die periode voor een buitenlandse rechtbank moesten verschijnen. Eerdere processen over feiten uit die periode vonden allemaal in Guatemala zelf plaats.
Op basis van de “wet internationale misdrijven” is het in ons land mogelijk om ernstige misdaden tegen de mensheid die gepleegd zijn in een ander land toch hier te vervolgen als er een verband is met ons land.
Deze uitspraak is in meerdere opzichten historisch
Michaël Verhaeghe, advocaat van de nabestaanden
Michaël Verhaeghe, de advocaat van de nabestaanden, bevestigt dat deze uitspraak in meerdere opzichten historisch is. "Ten eerste omdat de absolute top van het regime in Guatemala is veroordeeld, en niet zomaar voor misdrijven, maar voor misdaden tegen de mensheid, volgens het internationale recht. Het hof heeft voor elk van de feiten verwezen naar het karakter van internationale misdaad."
"Ten tweede is dit ook een historische uitspraak op juridisch vlak: het is de eerste keer dat die groep van vijf en de grotere groep waartoe ze behoren, beschouwd worden als een criminele onderneming wegens het plegen van misdaden tegen de mensheid."
De familie van Serge Berten uit Menen hecht veel belang aan de veroordeling. Stefaan Berten, de broer van Serge, reageerde bij Radio2 West-Vlaanderen. "Het is een signaal naar de vroegere en huidige machthebbers van Guatemala en bij uitbreiding naar alle machthebbers in de hele wereld. Dergelijke schendingen van de mensenrechten zijn onaanvaardbaar. Het is erg belangrijk dat het werk en het gedachtegoed van Serge op die manier wordt voortgezet. De uitspraak van het assisenhof doet deugd. Ons werk van vele jaren is niet voor niets geweest. Jammer dat onze ouders dit niet meer kunnen meemaken. Ze hebben zo lang voor die zaak gestreden. Maar ik denk dat ze ook erg tevreden zouden geweest zijn."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
