De federale regering en de Franse energiegroep Engie hebben officieel het akkoord over de verlenging van de twee kernreactoren ondertekend. Die deal werd voorbije zomer al beklonken, maar het uitgewerkte contract is gisteravond definitief goedgekeurd door alle federale vicepremiers.
Definitief groen licht: regering ondertekent contract met Engie over verlenging jongste kernreactoren
Waar ging dit ook weer over? De federale regering besliste in maart 2022, kort na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, dat ze de twee jongste kernreactoren (Doel 4 en Tihange 3) toch 10 jaar langer wilde openhouden. Zo zou ons land voor de energiebevoorrading minder afhankelijk zijn van aardgas uit het buitenland.
Daarvoor was dan wel een deal met uitbater Engie Electrabel nodig. Het bedrijf plaatste daartegenover dat er in dat geval duidelijke afspraken moeten komen over de kosten van de ontmanteling van de reactoren en de berging van het kernafval. Na meer dan een jaar onderhandelen sloten de regering en Engie eind juni al een zogenoemde "no way back agreement", in afwachting van de ondertekening van het definitieve contract.
Een van de laatste hordes van de Engie-deal is genomen: het contract voor de verlenging van de jongste kernreactoren is ondertekend door beide partijen. Het kernkabinet van de federale regering keurde dat document gisteravond goed.
Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) zegt in "De ochtend" op Radio 1 "tevreden te zijn dat we dit hebben kunnen afronden". Maar in dit dossier blijft het een risico om te vroeg te juichen: er zijn nog wel wat hordes te nemen. Zo moet het akkoord bijvoorbeeld nog langs de Raad van State en de Europese Commissie. Pas eind volgend jaar zal de deal dus echt rond zijn.
Ook Thierry Saegeman, CEO van Engie België, is tevreden over de deal. Hij noemt die een "grote kans en geruststelling voor onze teams". "Met dit akkoord verzekeren we het voortbestaan van 4.000 directe, indirecte en afgeleide jobs. En we zullen ook 200 nieuwe nucleaire medewerkers kunnen aanwerven." Dat de deal in 4 maanden tijd juridisch volledig is uitgewerkt, noemt hij "een huzarenstukje".
1.000 pagina's
Inhoudelijk waren de grote lijnen in elk geval al bekend sinds juni:
Doel 4 en Tihange 3 zullen 10 jaar langer werken dan eerst gepland.
Ze zullen ook draaien tijdens de winters van 2025 en 2026, twee winters die moeilijk zijn voor onze bevoorrading.
Voor de stroom uit die reactoren wordt in 2025 een eerste richtprijs vastgelegd: als de marktprijzen voor elektriciteit te laag zijn, past de overheid bij, maar als ze te hoog zijn, moet Engie de overwinsten terugstorten.
De kosten voor de ontmanteling van de kernreactoren zijn vastgelegd op 8 miljard euro.
Voor de berging van het kernafval moet Engie 15 miljard euro voorzien.
In de voorbije maanden en weken zijn de teksten volledig juridisch gebetonneerd. Het gaat alles samen om zowat 1.000 pagina's aan scenario's en bijhorende criteria waaraan beide partijen dan moeten voldoen. Met alle andere contracten, wetteksten en KB's erbij telt premier Alexander De Croo (Open VLD) zelfs 2.800 pagina's. "Dat illustreert de complexiteit van de deal die hier is gesloten."
100 jaar betalen
De regering heeft zich ook gebogen over de wettelijke teksten. Zo is de aangepaste wet op de kernuitstap goedgekeurd om de verlenging van die jongste kernreactoren mogelijk te maken. Niet langer? "Dat is aan een volgende regering. Een levensduurverlenging kan per 10 jaar worden doorgevoerd."
Ook moet die 15 miljard euro voor de berging van kernafval worden belegd in een fonds, "Hedera" gedoopt, zodat die som in de komende decennia kan aangroeien tot 60 miljard euro. Van der Straeten wilde voldoende garanties dat dat geld in de komende decennia alleen voor die nucleaire berging zou dienen en bijvoorbeeld niet zou worden ingezet om een gat in de begroting te dichten.
Dit fonds zal uitgaven moeten doen voor de komende 100 jaar. Dat wil zeggen: 20 regeringen
Federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen)
"Die instelling zal volledig geïsoleerd zijn van de regering en van Engie, zodat dat geld beschikbaar blijft voor het moment dat het nodig is. Zo zal die afvalfactuur effectief door de vervuiler worden betaald en niet door de burgers."
Hedera zal onder toezicht staan van de Commissie voor Nucleaire Voorzieningen (CNV) en onder controle van het parlement. "Dit fonds zal uitgaven moeten doen voor de komende 100 jaar. Dat wil zeggen: 20 regeringen. Daarom wilden we dat uit het politieke gewoel halen, om die middelen op een onafhankelijke manier te kunnen beleggen."
Minister Van der Straeten over akkoord om kernreactoren langer open te houden: "Energie in eigen handen nemen"
Niras klaagt
Net vandaag klaagt de nucleaire afvalbeheerder Niras in de krant De Tijd over geldgebrek. Ze denkt de komende vijf jaar meer dan een miljard euro nodig te hebben, dat is zowat een verdriedubbeling van het budget, anders dreigen veiligheidsproblemen.
Niras beheert 3 nucleaire kerkhoven waarvoor er in het verleden geen geld is betaald door de vervuiler. "Dat geld moet dus uit de begroting komen", legt Van der Straeten uit en daar is zij het niet mee eens. De minister vindt dat die kosten op een eenzelfde manier moeten worden gefinancierd als in deze Engie-deal is bepaald, eventueel zelfs binnen Hedera. "Op korte termijn geven we geld, zodat Niras haar sites kan beheren. Maar op lange termijn zorgen we voor financiering, ook onder toezicht van de CNV."
