De federale regering en Engie hebben een akkoord over de verlenging van de twee jongste kernreactoren. Daarin worden ineens ook concrete afspraken gemaakt over bevoorradingszekerheid, de subsidies voor de uitbating, de kosten van de uiteindelijke ontmanteling van de reactoren en de berging van het kernafval.
Akkoord over verlenging van 2 jongste kernreactoren: factuur voor kernafval vastgelegd op 15 miljard euro
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Waar ging dit ook weer over?
De federale regering besliste in maart 2022, kort na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, dat ze de twee jongste kernreactoren (Doel 4 en Tihange 3) toch 10 jaar langer wilde openhouden. Zo zou ons land voor de energiebevoorrading minder afhankelijk zijn van aardgas uit het buitenland.
Daarvoor was dan wel een deal met uitbater Engie Electrabel nodig. Het bedrijf plaatste daartegenover dat er in dat geval duidelijke afspraken moeten komen over de kosten van de ontmanteling van de reactoren en de berging van het kernafval. De onderhandelingen daarover hebben meer dan een jaar gelopen.
"Een intense en constructieve dialoog", noemt Catherine MacGregor, CEO van het Franse energiebedrijf Engie, de gesprekken over de verlenging van de kernreactoren Doel 4 en Tihange 3 in een persmededeling. De onderhandelingen gingen in essentie over 3 punten: de kosten van de ontmanteling van de kernreactoren en de berging van het kernafval, de inkomsten van die langer draaiende kernreactoren en de bestelling van de brandstof.
De kosten voor de berging van het kernafval zijn nu vastgelegd op 15 miljard euro (binnen dat bedrag is ook een risicopremie van 43 procent voorzien). Dat is een maximumprijs, wat betekent dat elke meerkost in principe voor de Belgische staat zal zijn. Dat alles hangt natuurlijk af van een dik boek aan criteria waaraan de berging van dat afval moet voldoen.
"Het volumerisico blijft bij Engie", benadrukt premier Alexander De Croo (Open VLD). "Dus mocht blijken dat er meer afval is dan verwacht, kan dat bedrag nog stijgen."
In totaal loopt de kost voor Engie op tot 23 miljard euro
Ook is afgesproken dat de afbraak volledig voor rekening van Engie blijft. In totaal loopt de kost voor het bedrijf zo op tot 23 miljard euro. Het gaat voor alle duidelijkheid om een bedrag dat nu belegd moet worden om in de komende jaren voldoende rendement op te leveren om de échte kosten (die de komende decennia in de tientallen miljarden euro's zullen lopen) van de ontmanteling en het kernafval te kunnen dekken.
Ondersteuning
Voor wat de inkomsten van de verlengde kernreactoren betreft, zullen Engie en de overheid werken met een ondersteuningmechanisme. Daarbij wordt een soort richtprijs afgesproken voor de elektriciteit die die reactoren produceren. Als de stroomprijs te laag is, past de overheid dat bij. Als de prijs te hoog is, moet Engie de meerinkomsten terugbetalen. Dat is geen nieuw idee: ook met sommige windparken bestaan zulke deals.
De bedoeling is om de twee reactoren weer draaiende te krijgen voor de winters van 2025-2026 en 2026-2027
Zoals eerder al aangekondigd worden de overheid en Engie ook samen eigenaar van Doel 4 en Tihange 3, om de risico's en belangen te spreiden.
"No way back"
Zodra deze overeenkomst getekend is, kan Engie de brandstof voor de kernreactoren bestellen. "Dat kan morgen al", zegt premier De Croo. Dat is belangrijk omdat er geen weg terug is eenmaal de brandstof besteld is. De bedoeling is om de twee reactoren weer draaiende te krijgen (en dus bevoorradingszekerheid te garanderen) voor de winters van 2025-2026 en 2026-2027. In de zomers van die jaren zullen de reactoren dan wel af en toe stil liggen voor de nodige werken.
Dit akkoord wordt beschouwd als een "no way back agreement". Maar het definitieve contract zou pas tegen 21 juli worden getekend. Ook de Europese Commissie moet de deal dan nog onderzoeken en goedkeuren. Dat hele proces zal ergens in het voorjaar van 2024 rond zijn.
"Minder energieafhankelijk"
In het persbericht spreken alle partijen hun tevredenheid uit over het akkoord. Het "geeft Engie het nodige zicht op de totale kosten van het beheer van kernafval en vermindert aanzienlijk de risico's die gepaard gaan met de verlenging van de twee centrales", klinkt het bij CEO Catherine MacGregor.
Het versterkt onze elektriciteitsbevoorrading, vermindert de energieafhankelijkheid van ons land en garandeert de productie van koolstofvrije, betaalbare elektriciteit in België
Premier Alexander De Croo (Open VLD)
Premier De Croo noemt de deal "belangrijk voor de bevoorradingszekerheid van onze gezinnen en bedrijven". "Het versterkt onze elektriciteitsbevoorrading, vermindert de energieafhankelijkheid van ons land en garandeert de productie van koolstofvrije, betaalbare elektriciteit in België." Hij noemt het akkoord daarom "een hoeksteen van onze energiestrategie, die een evenwicht zal zijn van heel veel hernieuwbare energie en nucleaire activiteit die we voor 10 jaar verlengen".
Federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) spreekt over een "akkoord dat goed is voor alle Belgen". "De oorlog in Oekraïne heeft het Europese energielandschap grondig gewijzigd. Het is urgenter dan ooit om onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen af te bouwen en energie opnieuw in eigen handen te nemen. Dat doen we. We verlengen twee kernreactoren en versnellen de energietransitie."
