Kan iemand té rijk zijn? In "Limitarisme" pleit politiek filosofe Ingrid Robeyns voor een maximum van tien miljoen euro, terwijl Hanna Bervoets een familieroman zonder bloedverwanten schreef. Marc De Vos toont een Europese gemeenschap in volle transformatie in "Grootmacht Europa", Koen Lemmens wil het vrije woord herwaarderen en Michael Cunningham schreef de lockdownroman "Dag". Dit zijn de boeken die VRT NWS deze week tipt.
De boeken van de week: grenzen aan extreme rijkdom, een alternatieve familieroman en meer macht voor Europa
Kan iemand té rijk zijn? Ingrid Robeyns is professor politieke filosofie en werpt de vraag op in "Limitarisme" (uitgeverij De Bezige Bij). Zelf stelt ze een bovengrens van 1 of 10 miljoen euro voor.
Neveneffecten van extreme rijkdom
Robeyns is verbonden aan de Universiteit van Utrecht, bestudeert ongelijkheid en bedacht de term "limitarisme". “Het is goed dat mensen rijk zijn, maar als mensen té rijk zijn, is dat schadelijk voor de maatschappij", vertelt ze in "De afspraak".
Superrijke mensen vervuilen meer en hebben een grotere impact op het klimaat. Ze ondergraven de democratie indien de lokale omstandigheden dat toelaten, denk aan de financiering van verkiezingscampagnes in de VS. Een ander argument is dat extreme rijkdom aanzet tot verkwisting.
Robeyns die de opmerking krijgt dat ze jaloers is of communist, geeft in het begin van het boek een opsomming van een aantal debatstoppers, drogredenen die het debat ondermijnen.
Voor haar roman "Leer me alles wat je weet" (uitgeverij Pluim) kiest Hanna Bervoets de medische wereld als arena voor het verhaal dat ze wil vertellen. Een wereld die ze goed kent. Op haar 23ste kreeg Bervoets de diagnose van Ehlers-Danlos, een chronische bindweefselaandoening waardoor ze snel geblesseerd geraakt.
Een familieroman zonder bloedverwanten
In de roman maken we kennis met het lesbische koppel Danielle - ‘Daniel’ – en Jodie. Na het overlijden van Daniel gaat Jodie bij wijze van rouwverwerking langs bij de vrienden en de ex van Daniel. De lezer leert Daniel kennen door de ogen van vrienden en geliefden die haar nieuwe familie vormen.
"Ik noem het een familieroman zonder bloedverwanten omdat het voor mij heel erg gaat over hoe onze vrienden, collega’s, coaches, en exen - mensen die geen directe familie zijn - elkaar vormen. Hoe Daniel Jodie heeft gevormd en waarom Daniel Jodie zo heeft gevormd", vertelt Bervoets op Klara.
Professor Marc De Vos brengt in "Grootmacht Europa" (uitgeverij Ertsberg) een ode aan de politieke creativiteit waarmee de Europese Unie crisissen oplost en zo een revolutionaire omwenteling doormaakt.
Europa gaat nu meer over veiligheid dan over economie
Volgens De Vos transformeert Europa van wat oorspronkelijk als een Europese gemeenschappelijk markt begon, langzaam maar zeker in een geostrategisch staatsproject.
"Europa is de optelsom van antwoorden op crisissen. We hebben zo veel crisissen gehad dat die som zo groot is dat Europa zelf veranderd is”, vertelt hij in "De afspraak".
Voor geostrategische doeleinden breidt Europa alsmaar uit. Oekraïne zou zonder de oorlog niet zo snel aanspraak gemaakt hebben op een kandidaat-lidstaatstatuut. “Om dat te laten werken, moet je anders omgaan met het lidmaatschap: voorzichtiger, maar ook flexibeler.”
Koen Lemmens is hoogleraar publiekrecht aan de KU Leuven. In "Het wankele recht van spreken" (uitgeverij Lannoo) worden thema's zoals inbreuken op de privacy, fake news en foute moppen onder de loep genomen.
Zijn er grenzen aan de vrije meningsuiting?
“In de allersimpelste vorm gaat het recht van meningsuiting over het recht om je mening te kunnen geven en info te ontvangen zonder arbitraire inmenging van de overheid. Maar gaandeweg heb ik vastgesteld dat er een belangrijk aspect ontsnapt aan het oog van de jurist, namelijk de sociale component”, vertelt Lemmens op Radio 1.
Er zijn wettelijke grenzen aan het recht van meningsuiting, zoals in het geval van laster en eerroof, het aanzetten tot geweld en het ontkennen van de Holocaust. Het sociale aspect zorgt voor nuance en komt onder meer tot uiting in het woke-debat en de cancelcultuur, volgens de auteur een product van een generatiekloof.
"Het is een mes dat aan twee kanten snijdt: pas dus gewoon op met wat je doet", licht Lemmens toe. "We applaudisseren omdat Trump van X wordt gegooid, maar zijn verontwaardigd als beelden, gemaakt door Palestijnse journalisten uit de Gaza, van het platform worden verwijderd onder het voorwendsel dat de gebruiksvoorwaarden van het platform geschonden zijn."
De Amerikaanse auteur Michael Cunningham werd internationaal bekend met zijn verfilmde bestseller "The hours" waarin Meryl Streep en Nicole Kidman de hoofdrollen vertolken. Zijn nieuwe roman "Dag" (uitgeverij Prometheus) zoomt in op een New Yorkse familie in een te kleine woning voor, tijdens en na corona.
Drie dagen. Drie jaren. Eén familie, voorgoed veranderd
Cunningham vangt aan op 5 april 2019, het jaar voor de uitbraak van de coronacrisis. Isabel, een beeldredactrice, is niet zo gelukkig getrouwd met Daniel, een kalende voormalige rocker van veertig die hoopt op een comeback. We zoomen in op het gezin en de inwonende broer van Isabel.
Daarna maakt het verhaal een sprong naar 5 april 2020. "De coronaperiode intensiveert natuurlijk sowieso de problemen waarmee alle personages in hun leven en relatie al te kampen hadden. Isabel, bijvoorbeeld, vreest inmiddels gek te zullen worden, haar broer zit vast in een blokhut in IJsland, waar hij vier maanden geleden heenging om er zes weken te blijven", vat Vekeman het samen.
Het verhaal eindigt op 5 april 2021. Vekeman is streng in zijn eindoordeel: "Nogal wat scènes lijken uit het leven gegrepen te zijn, maar ademen tegelijk toch ook de sfeer uit van een cursus creative writing."