Minder auto's, bestelwagens en trucks geteld in Antwerpse straten: "Minder verkeer betekent gelukkigere buurt"

Al voor het zesde jaar op een rij hebben verschillende inwoners van de Antwerpse vervoerregio het verkeer in de straten in kaart gebracht. Dat deden ze op donderdag 25 mei tijdens Straatvinken, een burgerwetenschapsonderzoek op initiatief van de Antwerpse burgerbeweging Ringland. De burgers zetten tijdens de avondspits, tussen 17 en 18 uur, een streepje per vervoermiddel dat door hun straat passeerde. Ook voetgangers werden telkens meegerekend. Voor het eerst werden ook elektrische steps en bakfietsen apart geteld.

Die twee opkomende vervoersmiddelen bungelen nog onderaan de lijst. De meeste streepjes werden gezet voor auto's en motorfietsen, gevolgd door fietsen. In totaal is het gemotoriseerd verkeer met zes procent gedaald in de Antwerpse vervoerregio, in de Antwerpse districten buiten de Ring is dat zelfs negen procent. Daarbij werden de resultaten uit 2019 van 332 straten vergeleken met nu. "We zijn voorzichtig positief", zegt mobiliteitsexpert van de Universiteit Antwerpen Thomas Vanoutrive.

Vanoutrive begeleidt vanuit de universiteit mee het burgerwetenschapsonderzoek. "We zien wel degelijk een verbetering, maar we zitten nog niet aan de vooropgestelde doelstellingen. In de 32 gemeenten uit de vervoerregio Antwerpen moet het gemotoriseerd verkeer tegen 2030 gedaald zijn tot maximum 50 procent in vergelijking met de 70 procent in 2017. Als we die modal shift willen halen, zal er nog heel wat moeten gebeuren."

De verbetering in de Antwerpse districten buiten de Ring, zoals Deurne, Wilrijk en Ekeren, is vooral dankzij een stijging van het aantal fietsers. "Met de fiets naar het werk of naar school gaan via de fietssnelwegen is daar heel gebruikelijk", aldus Vanoutrive. "Op het platteland gebeurt dat veel minder omdat dat verder ligt van de stad."

Verschillende factoren verklaren de stijging van het aantal fietsers in en rond de stad. "Stijgende brandstofprijzen hebben mensen doen nadenken, elektrische fietsen hebben aan populariteit gewonnen en de infrastructuur is verbeterd. Ook de files op de Antwerpse snelwegen overtuigen mensen om sneller voor de fiets of het openbaar vervoer te kiezen."

De eerste metingen van e-steps en bakfietsen leveren meteen interessante inzichten op. "In de helft van de telpunten komen deze vervoersmiddelen voor", aldus Vanoutrive. "Opvallend is dat ze vooral in steden geteld werden, op het platteland werd er in de meerderheid van de straten geen enkele bakfiets of e-step geteld." Nog opvallend: in buurten met gemiddeld een lager inkomen zijn de steps populairder, de bakfiets is ruimer verspreid en komt een beetje meer voor in buurten met een hoger gemiddeld inkomen.

Professor Vanoutrive benadrukt dat er blijvend moet worden ingezet op duurzaam verkeer. "De stad moet nadenken over wat er nog moet gedaan worden om straten leefbaarder te maken. In onze bevragingen zien we heel duidelijk dat mensen veel positiever zijn over hun straat als er minder verkeer is en minder snel verhuizen. Geluk hangt duidelijk samen met de hoeveelheid verkeer."

Antwerps Schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA) reageert dat de fiets een heel belangrijke rol speelt om die "modal shift" tegen 2030 te bereiken. "Daarnaast moet er hier in de stad ook heel hard gewerkt worden aan het openbaar vervoer", aldus Kennis. "Mensen moeten uit eigen wil kiezen voor duurzame verplaatsingen, daarom leggen we extra fietspaden aan zoals aan het Brilschanspark. We doen wel alles op de snelheid van de mensen, niet op de snelheid van dromers."