Lood in bloedwaarden kinderen omgeving Umicore Hoboken gestegen: "Teleurstellend, zorgwekkend en onverklaarbaar"

Het Provinciaal Instituut voor Hygiëne heeft de resultaten bekendgemaakt van de halfjaarlijkse meting van lood in het bloed van kinderen die in de buurt van de Umicore-fabriek in Hoboken wonen. Vroeger werd enkel het bloed getest van kinderen die in de aanpalende wijken Moretusburg en Hertogvelden wonen. Voor het eerst vond het onderzoek plaats in een ruimer gebied, ten noordoosten van de site. De resultaten zijn niet goed.

Bij de kinderen uit Moretusburg en Hertogvelden lag de gemiddelde lood-in-bloedwaarden op 3,85 microgram per deciliter. In het voorjaar was dat nog 2,07 microgram. Dat was toen het laagste niveau ooit. In het nieuwe onderzoeksgebied ligt het gemiddelde op 3,2 microgram per deciliter. Voor de hele omgeving waar het onderzoek dit najaar is gevoerd, gaat het om 3,45 microgram. In totaal namen 287 kinderen deel. De deelname aan het onderzoek gebeurt vrijwillig. Bij tien kinderen lag de loodwaarde boven 10 microgram per deciliter, bij een kind zelfs boven de 20 microgram.

Bij Umicore zijn ze geschrokken van de resultaten van dit eerste meer uitgebreide lood-in-bloedonderzoek. "Ze zijn voor ons teleurstellend, zorgwekkend en onverklaarbaar", zegt Johan Ramharter, directeur van de site van Umicore Hoboken. "Wij maken ons zorgen dat de extra investeringen en procedures die we de laatste jaren hebben ingevoerd en hebben geleid tot betere resultaten, nu een ander beeld geven. We trekken deze resultaten zeker niet in twijfel, maar als we ze vergelijken met de waarden van de luchtkwaliteit die wij en de Vlaamse Milieumaatschappij meten, zien we daar wel een systhematische daling van de uitstoot. Het is verontrustend dat we in dit onderzoek een verhoging zien. Er is niet echt een streefwaarde. Lood in bloed is gewoon ongezond, dus hoe lager hoe beter."

Umicore wil nu samen met verschillende overheden en experts onderzoeken hoe dit komt. "We willen een onderzoek voeren voor dit ruimere gebied en er meer gegevens bij betrekken dan enkel die over onze site", zegt Ramharter. "In deze omgeving is er al meer dan 150 jaar industriële activiteit, van Umicore maar ook van andere bedrijven. Er is dus wel wat historische ballast. Dat kan een van de verklaringen zijn. Er kunnen ook andere bronnen zijn. Wij onderzoeken gratis potentiële loodbronnen in huis bij bezorgde ouders die kinderen hebben met hoge lood-in-bloedwaarden. Daar hebben we ook al loodconcentraties gevonden die te maken hadden met loden waterleidingen waardoor er lood in het drinkwater zat."

Mie Branders, huisarts in Hoboken en gemeenteraadslid in Antwerpen, is ook geschrokken van de resultaten. "Deze resultaten zijn super frustrerend als je weet dat we hier al tientallen jaren ons best doen om het lood uit de kinderen te houden", zegt ze. "Het is nu zoeken naar verklaringen. Wij kijken vooral naar de vele grond- en sloopwerken die hier in het district gebeuren. Hier zit al meer dan 100 jaar loodvervuiling in de grond."

De wijk Morestusburg is in 2008 volledig afgegraven zodat het loodstof niet meer zou opwaaien. Zo kunnen kinderen er geen contact meer mee hebben. "Dat is enkel de bovenlaag van 30 centimeter. Als die bodem nu ondersteboven wordt gekeerd voor nutswerken en bouwprojecten, haal je dat lood allemaal weer naar boven. We zouden graag zien dat er meer controle is op het graven in de historisch vervuilde grond. Er is een strenge reglementering maar er zijn te weinig controles van de overheid. Die pleegt schuldig verzuim." 

Branders vraagt ook dat er meer kinderen worden betrokken bij het onderzoek om het probleem verder in kaart te brengen. Ze wil ook dat er wordt nagegaan tot hoe ver de historische vervuiling gaat.