Werelderfgoedorganisatie UNESCO heeft de eeuwenoude landbouwtechniek "witteren" erkend als Immaterieel Cultureel Erfgoed. Ook in Lommel wordt de traditionele irrigatietechniek nog steeds in stand gehouden. Via sloten en greppels wordt water tot op het grasland geleid. Daarbij wordt dus niets anders dan de zwaartekracht en natuurlijke stroming van het water gebruikt. Zeven landen dienden gezamenlijk een aanvraag in om het "witteren" te laten beschermen.
Unesco erkent eeuwenoude landbouwtechniek "witteren", die ook in Lommel wordt gebruikt, als Immaterieel Cultureel Erfgoed
Cedric Van den Langenbergh
Gepubliceerd:
De eeuwenoude bevloeiingstechniek, het "witteren", die ook in België sinds de middeleeuwen gebruikt wordt, is door de UNESCO erkend als Immateriaal Cultureel Erfgoed. De techniek wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt in De Grote Watering in Lommel-Kolonie. "Een fantastische bekroning voor al onze vrijwilligers", zegt Luc Winters, voorzitter van Natuurpunt Lommel trots. "Na de inspanning van bijna 45 jaar om de vloeiweiden te beheren en de techniek in stand te houden, is de toekomst verzekerd."
Witteren
Witteren is de Vlaamse benaming voor een traditionele vorm van irrigatie van graslanden. Bij de eeuwenoude techniek wordt stromend water via sloten en greppels tot op de vloeiweiden geleid. Witteraars gebruiken enkel de zwaartekracht en de natuurlijke stroming van het water. Er komen dus geen pompsystemen aan te pas. De techniek verscheen in de vroege middeleeuwen in grote delen van Europa en werd tot ver in de twintigste eeuw op grote schaal toegepast.
Internationale samenwerking
De erkenning door Unesco is dan ook het resultaat van een gezamenlijke inspanning van witteraars uit zeven landen. Om de kennis en kunde internationaal veilig te stellen, werkten mensen uit België, Oostenrijk, Duitsland, Italië, Nederland, Luxemburg en Zwitserland samen een voorstel uit. Zij komen aan bod in de onderstaande reportage van UNESCO over de traditionele irrigatietechniek.
Van onschatbare waarde
Op de lijst met erkende gebieden waar witteren vandaag nog wordt beoefend, pronkt ook De Grote Watering in Lommel. De tientallen vrijwilligers van Natuurpunt Lommel helpen daar al lange tijd om de techniek in stand te houden. Vanaf het begin was voor hen duidelijk hoe belangrijk die bevloeiing was.
In 1975 konden de vrijwilligers het stadsbestuur overtuigen om De Grote Watering aan te kopen en veilig te stellen voor de toekomst. Vier jaar later werd beslist om 2 hectare aan vloeiweiden te herstellen en weer in gebruik te nemen. De greppels en kanaaltjes werden opgekuist met hulp van lokale inwoners die nog erg veel kennis bezaten over hoe je op de graslanden moest maaien, hooien en irrigeren. Sindsdien produceert het gebied elke zomer zeer gegeerd hooi met kruiden in.
Tegelijkertijd blijft De Grote Watering voor Natuurpunt ook een bijzonder natuurgebied. De buitengewone ecologische rijkdom is het gevolg van die irrigatie met water uit het kanaal Bocholt-Herentals. Doordat het water veel kalk en mineralen bevat, ontwikkelde er zich een unieke biotoop. 200 van de plantensoorten die in Lommel voorkomen, zijn nergens anders in ons land nog te vinden. Die (zeer) zeldzame soorten groeien in het gebied dicht naast elkaar.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: