Welke andere pittige onthullingen staan er in het boek "Eindstrijd" van Omid Scobie, en waar ligt de waarheid?

Eerst en vooral even "Eindstrijd" kaderen. Wat maakt het boek zo controversieel?  (Lees hier ook waarom het mis ging bij de vertaling van "Eindstrijd".)

Over het Britse koningshuis zijn al ontzettend veel publicaties verschenen. In "Eindstrijd" beweert Scobie dat "het laatste uur van de monarchie is geslagen" en hij probeert dat aan te tonen: de republikeinen in het Verenigd Koninkrijk laten zich steeds luider klinken, steeds meer landen van het Gemenebest willen af van een koning als staatshoofd en uit peilingen zou blijken dat Britten heus geen royalisten zijn. Ze tolereren slechts de monarchie.  Scobie ziet die trend hard komen opzetten sinds de dood van de alom gerespecteerde koningin Elizabeth II. De mythe rond het koningshuis is samen met haar begraven. Er is sprake van "een verloren geheimzinnigheid", mede door familieruzies en opzienbarende onthullingen. De troon wankelt, klinkt het. Een gedurfde boodschap voor een instituut dat al eeuwen rechtstaat.

Dan is er de schrijver zelf, Omid Scobie. Hij legde zich eerst toe op verslaggeving over beroemdheden en werd in 2011 - met het huwelijk van prins William en Kate Middleton - royaltyjournalist. Scobie brengt vanuit Londen onder meer verslag uit voor ABC News en Harper's Bazaar die een Amerikaans publiek hebben.

Hij bracht in 2020 met Carolyn Durand "Finding freedom" (hier "Op zoek naar vrijheid") uit dat gezien wordt als de biografie van de hertog en hertogin van Sussex, prins Harry en Meghan Markle. Het koppel ontkent enige medewerking. Scobie kreeg wel toegang tot hun netwerk aan vrienden en (gewezen) medewerkers, en vertelde zo "hun verhaal". (Lees hier wat er allemaal in "Finding freedom staat".) Daarbij wel de kanttekening dat prins Harry achteraf wees op een fout in "Finding freedom" waarin beschreven wordt hoe Meghan een veiligheidstraining kreeg toen ze nog voltijds werkte voor het koningshuis. Dat is een loodzware opleiding door de elitetroepen van het Britse leger om te weten hoe te reageren als je bijvoorbeeld ontvoerd wordt. Harry vertelde dat Meghan nooit die training had gekregen. Scobie laat in "Eindstrijd" weten dat hij nochtans twee betrouwbare bronnen had en er soms doelbewust onjuiste informatie wordt gegeven. Vraag rijst uiteraard nu: van de 60 bronnen die hij zegt te hebben geraadpleegd voor "Eindstrijd", hoeveel zijn er daadwerkelijk betrouwbaar?

Met "Finding Freedom" maakte Scobie alleszins naam, maar hij kwam ook zwaar onder vuur te liggen. Na het huwelijk van prins Harry ontstond er ongewild op het internet een team-Sussex en een team-Cambridge (de titel van prins William en Kate vroeger). Met andere woorden: je was voor Meghan, of voor Kate. Een middenweg bestond er niet. De twee teams stonden bitsig tegenover elkaar op sociale media. Scobie werd in team-Sussex geplaatst en kreeg de bijnaam van Meghans cheerleader.  Heeft Scobie dan nooit met Meghan gesproken? Jawel. In "Eindstrijd" legt hij uit dat ze hem ooit telefoneerde, nadat hij naar eigen zeggen online haat en dreigementen had ontvangen. De hertogin wilde horen hoe het met zijn welzijn was.   

Een andere gelijkenis met Meghan en niet geheel onbelangrijk in het hele verhaal: Scobie is net als de hertogin van gemengde afkomst. Hij is Brits-Iraans. In "Eindstrijd" laat hij ook vallen dat hij gewoon is van met Amerikaanse redacties te werken, en die blijken divers en inclusief, en begrijpen hem dus beter.

Na het vertrek van zijn broer Harry leek prins William verenigd met zijn vader, koning Charles, om de monarchie opnieuw te laten schitteren. Achter de schermen is er tussen hen echter een strijd, een onverwachte rivaliteit.

Charles wordt omschreven als een overgangsfiguur. Met zijn 75ste lentes geen gek idee, hoewel koningin Elizabeth ook 96 geworden is. Hij zou er zich bewust van zijn slechts "het zeil vast te houden voor de volgende in lijn". William vindt Charles prima als vader, maar niet competent als koning om crisissen aan te pakken. Ze delen dezelfde interesses, maar hebben een andere manier van leidinggeven. Daar wringt het schoentje. Zo blijkt de kroonprins al langer in te grijpen. Hij is diegene die de eretitels en militaire functies van oom prins Andrew afnam en hem buitenspel zette. Andrew viel in ongenade na het seksschandaal met miljardair Jeffrey Epstein en vermeend slachtoffer Virginia Giuffre. Andrew was echter de "zwakke plek" van de toenmalige Queen die meer als moeder handelde en terughoudend was, en Charles wenste zijn broer niet "kapot te maken".  "William was er zich bewust van dat de weerzinwekkende beschuldigingen schadelijk waren voor de monarchie. (...) De vastbesloten erfgenaam zou vasthouden aan zijn opvatting dat het tijd was om af te rekenen met het grootste risico voor The Firm (De Firma zoals de koninklijke familie zakelijk wordt bestempeld, red.)", volgens Scobie. William had een privé-gesprek van twee uur met de Queen over Andrew en de rest is inmiddels geschiedenis. 

Koningin Camilla papt aan met de sensatiepers, stelt Scobie. Ze is vrijwel de enige die al jaren met graagte poseert, een charmante knipoog geeft en een praatje slaat met royaltyverslaggevers en fotografen. "Een slimme en eenvoudige zet. De meeste zijn vol lof over haar als ze daar in opiniestukken of documentaires de kans toe krijgen", luidt het. De bekende Rebecca English van de Daily Mail zou de eerste zijn die nieuwtjes krijgt over Camilla. Met Piers Morgan, ex-presentator en ex-hoofdredacteur van de Mirror, heeft ze al 20 jaar een hechte band. Ze zouden elkaar regelmatig bellen en gezellig samen lunchen.   

"Ze hebben beiden een afkeer voor alles wat "woke" is. (...) En schijnen ook hetzelfde over Meghan te denken", aldus Scobie. In het programma "Good morning Britain" noemde Morgan Meghan "prinses Pinokkio" en zei dat ze de "racismekaart speelde". "Ik heb berichten ontvangen namens leden van de koninklijke familie. Ik ga niet zeggen wie dat waren, maar ze waren dankbaar dat iemand het voor hen opnam", zei Morgan later. Scobie wijst daarbij resoluut Camilla aan. 

Het zijn niet alleen de sensationele media die bespeeld worden. Ook BBC en ITV zitten in een benarde positie. Charles had na zijn kroning informele gesprekken met de algemeen directeur van de openbare omroep "om zeker te zijn dat de zender op de juiste wijze verslag zou doen". ITV heeft dan weer programma's lopen met Kate en William (een kerstconcert en documentaire over daklozen).

Heel wat kranten en zenders tonen graag dat Kate en Meghan (vroeger dan) zich kleden met als inspiratiebron wijlen prinses Diana. Dat is geen toeval. Ze worden/werden aangespoord door hun hofhouding om hun schoonmoeder na te bootsen, van het ensceneren van iconische foto's van haar reizen tot op gedenkwaardige momenten haar kledingkeuzes nadoen. Meer nog: de beslissingen werden genomen in overleg met William en Harry. 

In maart kwam het nieuws naar buiten dat de hertog en hertogin van Sussex de sleutels van Frogmore Cottage, hun uitvalsbasis in het Verenigd Koninkrijk op de gronden van Windsor Castle, moesten afstaan. Harry en Meghan kregen het nieuws al begin januari, enkele dagen na de publicatie van Harry's explosieve memoires "Reserve".  Het was niet een ontgoochelde Charles die de "straf" bedacht. Prinses Anne (Harry's tante) stelde voor hem uit Frogmore te zetten, net als prins Andrew uit zijn Royal Lodge. "Annes opmerkingen gingen samen met het feit dat Harry en Andrew niet langer als royals werkten", vertelde een bron aan Scobie.

Harry probeerde zijn vader te overtuigen door te vragen of hij misschien zijn kleinkinderen niet meer wilde zien. Charles reageerde dat ze altijd wel "ergens" terechtkonden om te logeren. Frogmore Cottage werd vervolgens aangeboden aan Andrew die het aanbod maandenlang afwees (tot er niet meer over gesproken werd).

Prins Harry kwam erachter dat het sensatieblad The Sun betalingen deed aan de partner van de privésecretaris van prins William. Er kwam over Harry en zijn gezin een stroom van verhalen op gang in The Sun, onder meer over hun verhuizing naar Canada. En dit terwijl de krant plots positief begon te berichten over William. Scobie: "Sinds 2020 heeft The Sun prins William omschreven als "een held" en "een man van het volk" na jarenlange negatieve commentaar als "werkschuwe Wills" en "beschamende troonopvolger"." Harry wilde juridische stappen ondernemen tegen The Sun, maar stootte op verzet van de top van de monarchie. Harry moest zijn beschuldigingen intrekken of er zouden ernstige consequenties volgen.

Hij kreeg twee brieven, van de hofhouding van Charles en van die van koningin Elizabeth. Harry zou met onmiddellijke ingang geen financiële vergoeding meer krijgen en zijn officiële beveiliging zou stopgezet worden.