Namen van Charles III en Kate stonden wel degelijk bij passage over huidskleur, zegt vertaler omstreden boek over Britse koningshuis

Dinsdag verscheen "Endgame. Inside the royal family and the monarchy's fight for survival", een nieuw boek van de Britse royaltywatcher Omid Scobie. Over dat boek was al een tijdje een en ander te doen in het Verenigd Koninkrijk, omdat het niet al te lief zou zijn voor de Britse koninklijke familie.

Tegelijk met de originele versie verscheen dinsdag ook de Nederlandse vertaling: "Eindstrijd. Chaos, onrust en wantrouwen: de Britse royals en hun gevecht om te overleven". Maar die vertaling lag slechts een paar uur in de rekken.

"Eindstrijd" moest uit de handel omdat de twee Britse "senior royals" die betrokken zouden zijn bij de racismerel rond de baby van prins Harry en Meghan, met naam genoemd werden. Het zou gaan om koning Charles en Kate, de vrouw van kroonprins William.

Auteur Omid Scobie zei dinsdagavond in een eerste reactie aan RTL Boulevard dat hij nooit een versie van het boek heeft geschreven waarin de namen genoemd werden. "Als er een fout is gebeurd in de vertaling, zal de uitgever dat wel opvangen", klonk het.

Het was een boodschap die Scobie gisteren herhaalde in Britse media, eerst in het ITV-programma "This morning" , daarna in het BBC-programma "Newsnight" . "Ik schreef en bewerkte de Engelstalige versie van het boek met een uitgever. Daarna gaan de rechten naar andere uitgevers. Ik spreek geen van de andere talen waarin het verschenen is. Ik heb nooit een boek ingeleverd waar namen in stonden", zegt hij bij ITV.

"Ik ben gefrustreerd, net als iedereen. Ik maak heel duidelijk in het boek dat ik op elke mogelijke manier de wetten rond dit onderwerp wil respecteren. Dat is waarom ik zo voorzichtig ben, hoe het is beschreven in het boek. En waarom ik er nooit méér over gezegd heb dan wat ik er ooit eerder in het openbaar over heb gezegd. Maar de realiteit is dat deze informatie niet alleen bij mij bekend is. Journalisten kennen die namen al lang, we volgen allemaal een soort code als het gaat over de manier waarop we erover praten."

Omid Scobie schreef drie jaar geleden al een ander boek, "Finding freedom", over het verhaal van Harry en Meghan. Ook dat deed stof opwaaien omdat de koninklijke familie er niet bepaald goed uit kwam. Hier en daar wordt geopperd dat deze nieuwe situatie wel eens om een publiciteitsstunt zou kunnen gaan.

Aan BBC vertelde Scobie dat die "samenzweringstheorieën" kwetsend zijn. "Dit is frustrerend omdat het aandacht geeft aan iets wat niet verder van de waarheid kan zijn. En ook, heel eerlijk, ik heb altijd gevonden dat de namen niet nodig waren om deze discussie (over mogelijk racisme in het koningshuis, red.) te voeren."

De hele rel overschaduwt de publicatie van zijn boek. Naar eigen zeggen heeft hij doodsbedreigingen gekregen, en is ook zijn vader lastiggevallen. Volgens hem worden de sterke negatieve reacties veroorzaakt omdat "mensen gewoon niet houden van het verhaal dat ik breng, omdat het hen ongemakkelijk doet voelen."

Blijft de vraag hoe de namen dan in de Nederlandstalige vertaling zijn gekomen, als ze niet in de originele zouden staan, zoals Scobie zegt. Volgens de schrijver wordt momenteel onderzocht wat er precies is misgelopen. Gevraagd door de BBC of hij zijn excuses zou aanbieden, klonk het: "Het is niet aan mij om mij te excuseren omdat ik nog altijd wil weten wat er gebeurd is."

De Britse tabloid Daily Mail wist een reactie los te weken bij Saskia Peeters, een van de Nederlandse  vertalers. "Als vertaler vertaal ik wat ik voor mij zie. De namen van de royals stonden daar zwart op wit. Ik heb ze er niet aan toegevoegd. Ik deed gewoon waar ik betaald voor werd, en dat was een boek vertalen van het Engels naar het Nederlands."

Volgens Daily Mail is de vertaalster duidelijk geshockeerd door de storm waarin de vertaling beland is. Toen ze te horen kreeg dat Scobie ontkent dat de namen in het origineel stonden, zei Peeters volgens Daily Mail: "Ik weet niet waarom hij dat zou zeggen. Ik doe al jaren vertaalwerk. Dit is de eerste keer dat iets als dit gebeurt. Dit is niet iets waarin ik wil betrokken zijn, het maakt me van streek. Ik wil er niet veel meer over zeggen."

Ze vertelde niet wanneer ze het manuscript van de Nederlandse uitgeverij gekregen had. Het vertaalwerk werd verdeeld tussen haarzelf en Nellie Keukellar-van Rijsbergen.

Xander Uitgevers, de Nederlandse uitgever, heeft intussen laten weten dat het boek volgende week opnieuw te koop zal zijn. Zo'n 5.000 exemplaren zouden uit de rekken gehaald zijn. Opvallend is dat de uitgeverij het in zijn enige officiële (korte) verklaring tot nu heeft over "een fout in de Nederlandse versie", zonder een verwijzing te maken naar de vertaling.

De Britse media houden zich intussen heel erg op de vlakte als het gaat over het bekendmaken van de namen. Tv-presentator Piers Morgan was gisteren in zijn show op Talk TV de eerste die Charles en Kate openlijk noemde. Morgan staat erom bekend dat hij geen grote fan is van Harry en Meghan en deed al dikwijls stof opwaaien met zijn standpunten. De namen bekendmaken kan toelaten om een open debat te voeren, zegt Morgan.