Sinds vorige zomer de eerste beelden opdoken van de film "Maestro" over het leven van de beroemde dirigent Leonard Bernstein, gaat het alleen nog maar over de neus van Bradley Cooper. De Amerikaanse acteur draagt in de film een prothese om meer op de Joodse Bernstein te lijken, maar zou met zijn overdreven grote neus antisemitische stereotypes versterken. Cooper, die de film ook regisseerde, verdedigt zijn keuze. Hij kan niet anders, want hij heeft zijn leven gegeven voor deze film.
Controversiële film "Maestro" in première: is een neus maar een neus of beging Bradley Cooper een catastrofale vergissing?
Op het filmfestival van Venetië, waar "Maestro" begin september in première ging, was van Bradley Cooper geen spoor te bekennen. Door de staking van de acteurs in Hollywood mocht hij zijn film niet promoten. Maar nu die voorbij is, kan hij wel interviews geven. En uiteraard krijgt hij veel vragen over zijn nepneus voorgeschoteld. Op CBS Mornings zei hij dat hij er wel degelijk goed over nagedacht heeft.
"Ik dacht: misschien is het niet nodig. Mijn eigen neus lijkt wel op die van Lenny (Bernstein). Maar het heeft met evenwicht te maken. Mijn lippen lijken niet op die van hem en mijn kin ook niet. Het klopte gewoon niet (zonder prothese)." En dus liet Cooper zich door zijn make-upartiest, Oscarwinnaar Kazu Hiro ("Darkest hour"), een prominente neus aanmeten. Met alle gevolgen van dien.
Antisemitisch of niet?
Op sociale media kreeg Bradley Cooper de volle laag. Als een niet-Joodse acteur een valse neus gaat dragen om geloofwaardig over te komen, dan maak je er een Joods stereotype van, luidde het. Bovendien bleek de neus van Cooper nog groter dan die van Bernstein zelf. Verontwaardigde reacties bleven maar binnenstromen.
Maar de acteur kreeg ook steun, onder andere van de drie kinderen van Leonard Bernstein. "Onze vader had nu eenmaal een mooie, grote neus", zeggen ze. "Bradley koos voor make-up om op hem te gelijken, en dat vinden wij prima. We zijn er zeker van dat onze vader er ook zo over zou denken." Al die kritieken vinden ze "achterbakse pogingen om een beroemde persoon in diskrediet te brengen".
We zijn er zeker van dat onze vader die neus ook prima zou gevonden hebben
Jamie, Alexander en Nina - de kinderen van Leonard Bernstein
Ook de Anti-Defamation League, een bekende Amerikaanse organisatie die strijdt tegen antisemitisme en onverdraagzaamheid, neemt het op voor Cooper. "In de geschiedenis zijn Joden vaak afgebeeld in antisemitische films als karikaturen met grote, kromme neuzen. Deze film, een biografie over de legendarische dirigent Leonard Bernstein, doet dat niet."
Zijn stinkende best
De schouderklopjes zijn welkom voor Cooper. "Maestro" staat in grote letters op zijn voorhoofd: hij speelt niet alleen de hoofdrol, maar regisseerde ook, is co-producer en schreef mee aan het scenario. Het is een klein drama dat zijn neus nu met alle aandacht gaat lopen. De recente gebeurtenissen in Gaza doen er ook geen goed aan. Antisemitische gevoelens laaien overal op. De timing had niet slechter gekund.
En hij had nog zo zijn stinkende best gedaan. Niets had hij aan het toeval overgelaten om Bernstein zo accuraat mogelijk te vertolken. Cooper leerde zelfs dirigeren, en niet bij de eerste de beste. Hij ging in zee met Yannick Nézet Séguin van de Metropolitan Opera, het belangrijkste operagezelschap van de VS.
Voor één bepaalde scène heeft hij maar liefst zes jaar lang geoefend. Het gaat om een cruciaal moment in de film en in het leven van Bernstein: een concert in de kathedraal van Ely, in Engeland in 1976. Die scène is live opgenomen, met Cooper die echt het London Symphony Orchestra dirigeert: zes minuten en 21 seconden uit de tweede symfonie van Gustav Mahler.
Het was als een droom die uitkwam. Het toeval wil dat Cooper op 8-jarige leeftijd voor Kerstmis ooit een dirigeerstokje cadeau kreeg. 40 jaar later mocht hij er echt mee zwaaien, voor een wereldberoemd symfonisch orkest en een 100-koppig koor. "Het is het akeligste wat ik ooit gedaan heb", zei Cooper.
Het award-seizoen
De vraag is nu: wordt Cooper beloond voor al die inspanningen? Wat vindt het publiek ervan? En de critici? Het award-seizoen komt er stilaan aan. "A star is born", een andere muziekfilm die Bradley Cooper regisseerde en waarin hij zelf ook meespeelde, was in 2019 goed voor 8 Oscarnominaties. Hij won er slechts één, voor beste song, met Lady Gaga. Nu rekent Cooper wellicht stilletjes op meer.
Hij kan alleen maar hopen dat het publiek verder kijkt dan zijn neus lang is.
"Maestro" loopt vanaf vandaag in de zalen en is vanaf 20 december te zien op Netflix.




