Ook vannacht nog kans op noorderlicht boven België en storingen voor gps- en communicatiesystemen 

Wie het noorderlicht wil zien, moet normaal gezien naar het hoge noorden trekken. Maar uitzonderlijk kan het ook in Nederland en zelfs België zichtbaar zijn. Dat was begin deze maand al eens het geval. En ook nu zijn er opnieuw kansen.

Ruimteweerdiensten meldden gisteren dat er een sterke geomagnetische storm zou woeden. Een plasmawolk van geladen deeltjes van de zon bereikte uiteindelijk afgelopen nacht de aarde.

Maar de zonnestorm was minder krachtig dan gedacht. Gisteren werd nog gesproken van een zonnestorm van maximaal 8, en dat had betekend dat de wolk sterk genoeg was aan geladen deeltjes om noorderlicht te veroorzaken dat te zien is boven België. Misschien niet met het blote oog, maar zeker met een fototoestel.

Vandaag zou nog een tweede zonnestorm aankomen, al is het nog niet duidelijk hoe krachtig die dan zou zijn. Al zijn de weersvoorspellingen voorlopig ook niet al te gunstig. Net zoals afgelopen nacht verwacht weerman Bram Verbruggen maar weinig opklaringen. 

De zonnestormen zijn het gevolg van drie verschillende uitbarstingen op de zon de voorbije dagen. "Maandag zijn twee plasmawolken uitgestoten die sindsdien op weg zijn naar de aarde. Dinsdag was er nog een derde uitbarsting."

"Die derde plasmawolk gaat de twee andere inhalen en ze als het ware opeten. We noemen dat een kannibaal-plasmawolk." Het is die grote wolk die gisteren op ons afkwam.

"Er was trouwens nog een vrij grote zonnevlam dinsdag, waarbij ook een zonnewolk werd uitgestoten. Die wolk zal ons vanavond bereiken. We weten momenteel nog niet hoe hevig die impact zal zijn, maar die kan de storm die woedt versterken en langer laten duren."

Hoe de plasmawolk er precies uitziet, weten ruimteweerdiensten maar één uur voor de wolk "botst" met de aarde. Dan pas weten we hoe zwaar de zonnestorm zal zijn en welke impact hij zal hebben. Zeker is in elk geval dat onze dampkring zal worden verstoord.

Als de ionosfeer, het bovenste deel van de dampkring, wordt verstoord, kan dat problemen geven voor satellieten, bij radiocommunicatie over lange afstand en voor navigatiesystemen.

"Iemand die met zijn auto onderweg is en de gps gebruikt, gaat daar niets van merken. Het maakt niet echt uit of het huis waar je naartoe gaat, één meter meer naar links of rechts staat. Voor vliegtuigen bijvoorbeeld wel."

Het Solar Terrestrial Centre of Excellence stuurt bij zonnestormen daarom waarschuwingen uit naar de civiele luchtvaart over de hele wereld. "Ik ben vannacht van wacht en ik hou mijn hart vast. Waarschijnlijk zal ik de hele nacht moeten opblijven om het ruimteweer in de gaten te houden."

Het stormseizoen op de zon is duidelijk volop aan de gang. De zon is namelijk niet altijd even actief.  Gemiddeld om de 11 jaar piekt haar activiteit, en zijn er veel meer stormen en uitbarstingen op de zon.

"Je kan het vergelijken met de seizoenen op aarde, alleen zijn er op de zon maar 2 seizoenen en die duren elk 5,5 jaar", zegt Vanlommel. "Maar net zoals op aarde is de ene zomer de andere niet. En is het de ene zomer al wat warmer dan de andere."

Op dit moment zijn we duidelijk op weg naar een zogenoemd zonnemaximum. Wetenschappers voorspellen dat de piek in 2024 of 2025 zal zijn. Maar volgens sommige onderzoekers zijn er aanwijzingen dat de zon actiever is dan verwacht en dat we sneller de piek gaan bereiken.