Voor het eerst is een groot passagiersvliegtuig enkel op duurzame vliegtuigbrandstof de Atlantische Oceaan overgevlogen. Luchtvaartmaatschappijen zijn al langer op zoek naar manieren om de ecologische voetafdruk van vliegen te verkleinen. Milieuorganisaties hebben kritiek.
Voor het eerst heeft passagiersvliegtuig op biobrandstof de Atlantische Oceaan overgestoken
Op de luchthaven van London Heathrow is vanmiddag een Boeing 787-9 Dreamliner van luchtvaartmaatschappij Virgin Atlantic opgestegen richting New York. Weinig bijzonders, ware het niet dat het vliegtuig was volgetankt met enkel duurzame vliegtuigbrandstof.
Sustainable aviation fuels (SAF) worden al langer gebruikt in de luchtvaart. Tot nog toe enkel in heel kleine hoeveelheden, in combinatie met kerosine. Ook op de luchthaven van Zaventem kan er sinds dit jaar SAF getankt worden. Toch is dit een primeur. Het is de eerste keer dat een commercieel vliegtuig de oceaan overvliegt, enkel en alleen op biobrandstof.
Onder meer Virgin-oprichter Richard Branson en de Britse minister van Transport Mark Harper vlogen mee. Er waren geen betalende passagiers aan boord. De Britse regering heeft ruim 1 miljoen euro steun gegeven aan het project.
SAF is een koepelterm voor verschillende duurzame vliegtuigbrandstoffen. In tegenstelling tot kerosine zijn ze niet gemaakt van aardolie, maar van plantaardige of dierlijke vetten, zoals kookolie of slachtafval.
Voor deze vlucht werd 50 ton SAF gebruikt, voor 88 procent gemaakt van afvalvetten, de rest van afvalstoffen van de Amerikaanse maïsindustrie. De terugvlucht naar Londen gebeurt met gewone kerosine.
Hoe groen is vliegen op biobrandstof?
Volgens sommige berekeningen kan SAF de klimaatimpact van een vlucht tot 70 procent verlagen. En dus zien luchtvaartmaatschappijen en overheden het als dé manier om de ecologische voetafdruk van de luchtvaart te verkleinen. Maar er zijn kanttekeningen te maken.
Verschillende milieuorganisaties spreken van greenwashing. Ze vinden dat de luchtvaartsector zich groener probeert voor te doen dan dat ze is.
"Terwijl de aandacht van de wereld gaat naar één vlucht, vinden er elke dag 100.000 andere vluchten plaats met fossiele brandstoffen. De vervangingsmiddelen zijn slechts een druppel water in een oceaan van fossiele brandstoffen", klinkt het bij milieuorganisatie Stay Grounded.
De Aviation Environment Federation (AEF) heeft kritiek op de bewering dat dankzij SAF "vliegen zonder schuldgevoel werkelijkheid zal worden". Duurzame brandstoffen maken op dit moment nog maar 0,1 procent uit van alle vliegtuigbrandstof wereldwijd en het zal zeer moeilijk zijn om dat aandeel duurzaam op te trekken, luidt het daar.
Er is ook de vrees dat de vraag naar biobrandstof veel groter is dan wat er kan worden geproduceerd. Dat kan leiden tot meer plantages in tropische wouden en dus meer ontbossing. Onder meer Greenpeace vindt daarom dat minder vliegen de enige goede oplossing is.
"Eén miljard liter kerosine per dag"
"Biobrandstof is voorlopig nog geen oplossing voor de grote luchtvaart, omdat het nog maar in kleine hoeveelheden beschikbaar is", zegt Joris Melkert, docent lucht- en ruimtevaarttechniek (TU Delft), in "De wereld vandaag" op Radio 1.
"De luchtvaart gebruikt wereldwijd een miljard liter kerosine per dag. De grootste uitdaging zal dus zijn om genoeg biobrandstof te hebben. Maar het probleem is dat je afhankelijk bent van een biologische bron. En als we allemaal de klimaatakkoorden van Parijs gaan uitvoeren, dan zullen er op een gegeven moment geen reststromen meer zijn", zegt Melkert.
"Biobrandstof is ook nog altijd 2 tot 4 keer duurder dan gewone kerosine. Dit is dus nog maar een eerste stap. Een belangrijke, maar het is nog maar het begin."
Eerste grote passagiersvliegtuig op biobrandstof over Atlantische Oceaan
"Niemand geloofde dat het mogelijk was om duurzame brandstoffen te gebruiken bij langeafstandsvluchten. Vandaag willen we bewijzen dat de critici ongelijk hebben", zegt Richard Branson, de oprichter van Virgin. "Het zal nog een tijdje duren voor we genoeg duurzame brandstoffen hebben voor elke vlucht. Maar je moet ergens beginnen."
Het zal nog een tijd duren voordat er genoeg biobrandstoffen zijn, maar je moet ergens beginnen
Richard Branson, oprichter Virgin
Ook Rolls-Royce, de Britste fabrikant van vliegtuigmotoren, is nauw betrokken bij deze testvlucht. Het bedrijf kwam vandaag nog met het nieuws dat ze niet langer geloven in een onmiddellijke toekomst voor vliegtuigen op elektriciteit of op waterstof. Rolls-Royce wil zijn afdeling voor de ontwikkeling van motoren voor elektrische vliegtuigen daarom van de hand doen.
