In Spanje heeft aftredend premier Pedro Sánchez van de socialistische partij PSOE de toestemming van het parlement gekregen om opnieuw een regering te leiden. Dat lukte onder meer dankzij de steun van de Catalaanse separatisten. Daarvoor moest Sánchez wel een omstreden amnestieregeling goedkeuren. Honderdduizenden mensen trokken de afgelopen weken de straat op tegen die regeling.
Spaanse premier Pedro Sánchez mag van parlement aan derde termijn beginnen, na lange onderhandelingen en heisa over amnestieregeling
Met 179 voor-stemmen kreeg de socialistische leider Pedro Sánchez een absolute meerderheid achter zich (daarvoor zijn er minstens 176 nodig). Sánchez kan nu beginnen aan een derde ambtstermijn, samen met het radicaal-linkse Sumar. Die minderheidsregering krijgt de steun van 8 partijen, waaronder die van twee Catalaanse separatistische partijen in ruil voor een omstreden amnestieregeling.
De discussie rond die regeling veroorzaakt de laatste weken politieke hoogspanning in Spanje. De afgelopen dagen en weken kwamen honderdduizenden mensen op straat om te protesteren tegen de plannen van de onderhandelaars om Catalaanse separatisten amnestie te verlenen.
Duizenden aanhangers van het uiterst rechtse Vox demonstreren ook al 2 weken voor het socialistische hoofdkwartier in Madrid. Daarbij zijn al verschillende gewonden gevallen.
Puigdemont en co
Exact een week geleden kondigden de PSOE en de Catalaanse, separatistische partij Junts per Catalunya aan dat ze een akkoord hadden over die amnestieregeling en gedoogsteun voor de nieuwe regering. Eerder had ook een andere Catalaanse partij, het ERC, een akkoord bereikt met de PSOE.
Intussen hebben de socialisten het wetsvoorstel ook ingediend in het parlement. Als de wet in die vorm van kracht wordt, zou er aan honderden mensen amnestie worden gegeven, voor alles wat er tussen 2012 en nu gebeurd is in verband met de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd. Een van de gevolgen van de wet is dat kopstukken als Oriol Junqueras, die tot 13 jaar cel werd veroordeeld, maar intussen al gratie kreeg, opnieuw een politieke functie zouden kunnen opnemen.
En de Catalaanse ex-minister-president Carles Puigdemont, die naar ons land is gevlucht en nooit is veroordeeld, zou naar Spanje kunnen terugkeren en ook een nieuw politiek mandaat kunnen uitoefenen. De wet moet wel nog een lange weg door het parlement afleggen en zal allicht ook nog aan de grondwet worden getoetst door het Grondwettelijk Hof. Het kan dus nog maanden duren vooraleer hij van kracht wordt.
Politiek strateeg of machtspoliticus?
Maar in afwachting daarvan kan Sánchez alvast een nieuwe regeringsploeg samenstellen. De PSOE van Sánchez kwam in juli nochtans niet als winnaar van de verkiezingen uit de bus. Dat was de rechts-conservatieve Partido Popular. Maar noch het rechtse blok van de PP en Vox, noch het linkse van de PSOE en Sumar haalde een meerderheid.
PP-leider Alberto Núñez kreeg van de Spaanse koning als eerste de kans om zo'n meerderheid te vinden, maar slaagde daar niet in. Na twee verloren stemmingen in het parlement, kwam aftredend premier Sánchez opnieuw aan zet. Hij had toen achter de schermen al onderhandelingen opgestart met Sumar en vooral enkele kleinere, regionale partijen om een meerderheid te zoeken.
Sánchez maakt nu zijn imago als politiek strateeg nog maar eens waar door het laken weer naar zich toe te trekken. Nochtans leek het er voor de verkiezingen nog op dat Spanje mogelijk een rechtse regering van PP en Vox zou krijgen. Sánchez had de parlementsverkiezingen vervroegd nadat zijn PSOE en de radicaal-linkse coalitiepartner tijdens regionale en lokale verkiezingen fors verloren hadden.
De PP kwam toen als grote overwinnaar uit de bus. Vox kon na die verkiezingen in verschillende autonome regio's en gemeenten bestuursakkoorden sluiten met de PP. De socialisten maakten daarna de eventuele machtsdeelname van Vox op nationaal niveau tot inzet van de parlementsverkiezingen. Een strategie die werkte, want de PSOE scoorde uiteindelijk veel beter dan gepeild. Vox verloor aanzienlijk en de PP won wel, maar minder overtuigend dan gepeild.
De PP en Vox zien Sánchez echter allerminst als een politiek strateeg, maar als iemand die tot alles bereid is om aan de macht te kunnen blijven. Ook Sánchez was namelijk aanvankelijk geen voorstander van amnestie voor de Catalaanse separatisten. Maar onder druk van coalitiepartner Sumar en de politieke realiteit is het akkoord er nu toch. Zelf zegt hij dat hij tot het inzicht is gekomen dat amnestie nodig is om het politieke leven in Catalonië te normaliseren.
