Oppositiepartijen ontevreden over stikstofakkoord: "Ineos wordt bediend, natuur wordt opgeofferd"

"Er is een deal waarmee Ineos blij zal zijn, maar daar is alles mee gezegd", vindt Groen-covoorzitter Jeremie Vaneeckhout. Het Britse chemiebedrijf – dat in de Antwerpse haven een ethaankraker wil bouwen – wordt volgens de partij bediend, terwijl de natuur wordt opgeofferd.

"Deze regering rijdt onze natuur verder in de prak, draait boeren een zoveelste keer een rad voor ogen en de kans is groot dat ook deze deal binnen de kortste keren weer vernietigd wordt door het Grondwettelijk Hof. Jarenlang onderhandelen en eindigen met broddelwerk: het is vintage deze Vlaamse regering."

Vooruit is evenmin onder de indruk. De soepelere houding ten aanzien van de landbouw valt op, zegt Vlaams parlementslid Bruno Tobback. "Inzetten op technologie zoals luchtwassers is een valse oplossing. We weten al lang dat het toezicht daarop mank loopt en dat ze vaak niet meer zijn dan een (dure) stalversiering. Passende beoordelingen die op basis daarvan vergunningen zouden afleveren, zijn dan weer juridisch extreem wankel."

Volgens Tobback is het met dit nieuwe akkoord nog minder zeker dat het stikstofbad voldoende leeggemaakt wordt om nieuwe projecten te vergunnen, "waardoor er een groot zwaard van Damocles blijft hangen boven de industrie en de landbouw". Er wordt ter plaatse getrappeld, vindt hij. "De Vlaamse regering heeft hiermee maar één probleem willen oplossen: het probleem van het eigen imago."

Ook Vlaams Belang vreest voor de gevolgen voor de landbouwsector.

"De essentie van het akkoord blijft hetzelfde", vindt fractieleider Chris Janssens. "De drempelwaarden blijven maar liefst 40 keer strenger dan voor de industrie. Landbouwbedrijven gaan een onzekere toekomst tegemoet. Het wordt hen zo goed als onmogelijk gemaakt om nog een vergunning te krijgen." Hij spreekt over "cosmetische ingrepen".

De piekbelasters moeten niet meer verplicht sluiten, "maar ze mogen wel kansloos investeren om de stikstofuitstoot te reduceren", vult Vlaams parlementslid Stefaan Sintobin aan. Dat het zogenaamd extern salderen enkel via een extra milieuonderzoek kan, is volgens de partij een garantie op een flop. "Dit zal op alle mogelijke manieren vanuit de overheid zelf worden tegengewerkt. (Minister Zuhal) Demir heeft zelf al aangetoond dat ze vooral zo veel mogelijk vergunningen wil weigeren."

Volgens oppositiepartij PVDA stort de Vlaamse regering de boeren met dit akkoord in "nog meer onzekerheid" en is het akkoord ook "geen oplossing voor de natuur".

"De Vlaamse Regering dwingt boeren te betalen voor dure studies en zware investeringen in hun stallen, zonder enige garantie dat hun boerderij in 2030 nog mag bestaan", zegt Jos D’Haese, fractieleider in het Vlaams Parlement.

"En aan de essentie van het stikstofprobleem, de dumpingprijzen die boeren krijgen voor hun producten en de wurggreep van de banken om steeds meer te produceren voor steeds minder, doet de Vlaamse Regering niets. Dit akkoord biedt geen oplossingen voor de boeren en de natuur.”

Els Ampe, die onafhankelijk in het Vlaams Parlement zetelt, hekelt dat het akkoord werd gesloten "midden in de nacht, zonder inspraak van de boeren". "Meerdere parlementsleden riepen de Vlaamse Regering op om de boeren te horen, maar de regering koos voor een "Ivoren Toren Akkoord". Zelfs de Boerenbond kent de details niet. Boeren en natuurliefhebbers hebben recht op inspraak en transparantie.”

"Eén bedrijf is wel gehoord: Ineos", zegt ook zij. "Alle bedrijven moeten gelijk behandeld worden. Dit kan niet anders dan slecht aflopen."