Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft voor de eerste keer in zijn geschiedenis een ethische code goedgekeurd en ingevoerd. Die code komt er nadat opperrechters Alito en Thomas in opspraak kwamen voor dure cadeaus en privéreizen op kosten van enkele miljardairs. Met de ethische code probeert het Hooggerechtshof het vertrouwen, dat historisch laag staat, te herstellen.
Na schandalen en controverse: Amerikaanse Hooggerechtshof voert voor het eerst in zijn geschiedenis ethische code in
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
De "Code of Ethics" of ethische code bestaat uit veertien bladzijden, inclusief vijf hoofdcanons die uiteenzetten wat de rechters wel en niet mogen doen binnen het kader van hun ambt. Zo stelt de eerste canon dat een rechter ervoor moet zorgen dat de rechterlijke macht altijd "integer en onafhankelijk" is. Canon twee stelt dan weer dat rechters altijd "ongepastheid en de schijn van ongepastheid" moeten vermijden.
Verder in het document staat ook het volgende te lezen: "Een rechter moet zich houden aan de beperkingen op het aanvaarden van geschenken en het verbod op het vragen om geschenken, zoals uiteengezet in de Judicial Conference Regulations on Gifts die nu van kracht is."
Honderdduizenden dollars aan giften
Daarmee snijdt het Hooggerechtshof een onderwerp aan dat al langere tijd voor controverse zorgt in de Verenigde Staten. In april geraakte bekend dat opperrechter Clarence Thomas jarenlang cadeaus kreeg van vastgoedontwikkelaar en persoonlijke vriend Harlan Crow. Thomas kon onder meer met een luxejacht op vakantie gaan en zijn kleinkind naar een privéschool sturen, allemaal op kosten van Crow. Alles samen betaalde Crow enkele honderdduizenden dollars aan giften voor de opperrechter.
Niet veel later kwam ook collega-opperrechter Samuel Alito in opspraak. Uit onderzoek van het journalistieke medium ProPublica bleek dat Alito in 2008 een privévlucht en luxetrip van twee miljardairs had aanvaard, goed voor zo'n 100.000 euro.
Niet nieuw
De onthullingen over de twee rechters deden het vertrouwen in de hoogste Amerikaanse rechtbank nog meer wankelen. Ook nu nog is dat vertrouwen allesbehalve hersteld. Uit een recente peiling van onderzoeksbureau Gallup blijkt dat slechts 41 procent van de Amerikanen vindt dat het Hooggerechtshof goed werk levert. Dat is slechts 1 procent meer dan het historische dieptepunt in 2021.
Volgens de ethische code moeten opperrechters dus extra voorzichtig zijn met het aanvaarden van geschenken die een derde partij aanbiedt. Toch benadrukken de rechters dat de regels niet nieuw zijn. Lagere Amerikaanse rechtbanken hebben al zo'n ethische code.
"Het gebrek aan een gepubliceerde code heeft de afgelopen jaren geleid tot het misverstand dat de rechters van dit hof, in tegenstelling tot alle andere juristen in dit land, zichzelf beschouwen als niet beperkt door enige ethische regels."
Het Amerikaanse Hooggerechtshof
Het Amerikaanse Hooggerechtshof is het hoogste rechtscollege van de Verenigde Staten, zoals het Hof van Cassatie dat van België is. Een belangrijk verschil is dat het Hooggerechtshof niet alle zaken behandelt die worden voorgelegd. Als een zaak van onvoldoende belang is voor de nationale context, kan die worden afgewezen.
Momenteel zitten negen opperrechters in het Hof. Zij interpreteren de Amerikaanse grondwet om over een zaak te beslissen. De rechters worden aangesteld door de president van de Verenigde Staten. Drie van de huidige rechters zijn aangesteld door een Democraat, zes door een Republikein.
