De Amerikaanse opperrechter Samuel Alito (73) heeft in 2008 een luxetrip én een privévlucht van twee Amerikaanse miljardairs aanvaard. Dat blijkt uit onderzoek van ProPublica, een non-profitorganisatie die zich specialiseert in onderzoeksjournalistiek. Alles samen kwamen de totale kosten van de trip neer op ongeveer 100.000 euro. Eerder raakte al bekend dat collega-opperrechter Clarence Thomas ook jarenlang cadeaus en tripjes aanvaardde van een bevriende miljardair.
Opnieuw Amerikaanse opperrechter in opspraak door prijzige luxetrip en gratis privévlucht van miljardairs
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
In juli 2008 was opperrechter Samuel Alito uitgenodigd om naar Alaska te reizen, waar hij drie dagen in de luxueuze King Salmon Lodge mocht verblijven. Daar kwamen verschillende zakenmannen en Republikeinse geldschieters samen voor een visserstrip. Kostprijs: meer dan 900 euro per dag, volledig betaald door eigenaar Robin Arkley II, de CEO van een hypotheekbedrijf in de Amerikaanse staat Californië.
Ook de Amerikaanse miljardair Paul Singer was aanwezig. Op een foto van de vakantie is te zien hoe Alito en Singer naast elkaar staan, poserend met gigantische vissen. Uit het onderzoek van ProPublica blijkt dat de twee meer dan vissersvrienden waren. Zo kreeg Alito bijvoorbeeld een gratis zitje op het privévliegtuig van Singer naar Alaska. Daarmee kon de rechter een prijzige rekening van meer dan 92.000 euro vermijden.
Singer versus Argentinië
Het visreisje kan Alito nu zuur opbreken. De Amerikaanse wetgeving stelt dat opperrechters financiële bijdragen en cadeaus jaarlijks moeten aangeven, zeker als de waarde van de cadeaus meer dan 150 dollar bedraagt. Alito heeft zijn luxevakantie nooit aangegeven.
Maar daar stopt de controverse niet. Paul Singer is de eigenaar van een hedgefonds, een beleggingsfonds dat zich voor slechts een beperkt aantal investeerders openstelt. In de jaren na de visvakantie was zijn fonds betrokken partij bij zaken die voor het Hooggerechtshof werden behandeld. Zo is er de rechtszaak van Singers fonds tegen de Argentijnse staat in 2014. Opperrechter Alito stemde toen met de meerderheid van de rechters mee in het voordeel van het fonds, waardoor Argentinië een bedrag van 2,2 miljard euro aan het fonds moest uitbetalen.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof
Het Amerikaanse Hooggerechtshof is het hoogste rechtscollege van de Verenigde Staten, zoals het Hof van Cassatie dat van België is. Een belangrijk verschil is dat het Hooggerechtshof niet alle zaken behandelt die worden voorgelegd. Als een zaak van onvoldoende belang is voor de nationale context, kan die worden afgewezen.
Momenteel zitten 9 opperrechters in het Hof. Zij interpreteren de Amerikaanse grondwet om over een zaak te beslissen. De rechters worden aangesteld door de president van de Verenigde Staten. 3 van de huidige rechters zijn aangesteld door een Democraat, 6 door een Republikein.
Ethisch onverantwoord of gastvrij?
Critici stellen zich nu vragen bij de rol van opperrechter Alito in die rechtszaken. Rechters moeten zich in principe uit een zaak terugtrekken als er sprake kan zijn van belangenvermenging. Ondanks dat Alito Singer dus persoonlijk kende, vond hij het niet nodig om zich afzijdig te houden. Dat doet op zijn minst ethische vragen rijzen.
Alito werd voor de publicatie van ProPublica al op de hoogte gesteld van de beschuldigingen. De journalisten hadden hem namelijk gecontacteerd met een vraag om reactie. De opperrechter besloot daarop de vlucht vooruit te nemen en een opiniestuk te schrijven, dat de Wall Street Journal publiceerde.
Volgens Alito is het onderzoek een bewuste poging tot misleiding van het publiek. Zo zou hij Paul Singer slechts een paar keer hebben gezien en de zaken van het Hooggerechtshof nooit met hem hebben besproken. Daarom zag hij geen reden om zich terug te trekken. De financiële bijdragen waren dan weer niets meer dan gastvrijheid. Het vliegtuig vertrok met of zonder hem naar Alaska, en in zijn verblijf nuttigde hij alleen maar gewone kost. "Als er al wijn werd geserveerd, kostte die zeker geen 1.000 dollar per fles", schrijft Alito in zijn opiniestuk.
Nummer twee
Als het onderzoek klopt, is Samuel Alito de tweede opperrechter die gulle bijdragen van miljardairs in ontvangst nam. Enkele maanden geleden kwam het nieuws naar buiten dat collega-opperrechter Clarence Thomas al jarenlang voordelen kreeg van vastgoedontwikkelaar en persoonlijke vriend Harlan Crow.
Samen met een luxejacht op vakantie gaan, vertoeven in Crows privéresort, betalen voor de privéschool van Thomas’ kleinkind, … Dat alles komt neer op een rekening van enkele honderdduizenden dollars voor Crow. Ook Thomas had die cadeaus nooit aangegeven in zijn jaarverslagen. Opvallend is dat Thomas en Alito door dezelfde Amerikaanse president zijn aangesteld, namelijk George H. W. Bush.
De feiten die nu naar boven komen, doen het imago van het Hooggerechtshof geen goed. Uit een peiling van 2022 blijkt immers dat 36% van de Amerikanen amper nog vertrouwen heeft in het Hof. Onder meer de beslissing om het recht op abortus af te schaffen, heeft een diepe deuk geslagen.
