Na meer dan tien jaar buigt Kamer zich opnieuw over seksueel misbruik in de kerk: "We weten sindsdien hoeveel een verwoest leven waard is: 5.386 euro"

Meer dan tien jaar nadat een bijzondere parlementaire commissie zich in de Kamer boog over de problematiek van seksueel misbruik in de Kerk is deze week een nieuwe onderzoekscommissie van start gegaan. Maandag vond er een gesloten zitting plaats waarin de werkzaamheden werden vastgelegd, vandaag begon het echte werk.

De nieuwe onderzoekscommissie kwam er na de uitzending van de VRT Canvas-reeks "Godvergeten", waarin slachtoffers van seksueel misbruik hun verhaal doen. Rik Devillé, van slachtoffervereniging Mensenrechten in de Kerk, komt al decennialang op voor de rechten van die slachtoffers en was de eerste die zijn zegje mocht doen in de Kamercommissie.

"Waarom zitten we hier opnieuw?", vraagt Devillé zich af. De hoofdreden volgens hem is simpel: "We waren toen met z'n allen nog te onderdanig voor het instituut de Kerk." Hij verwijst daarbij bijvoorbeeld naar de samenstelling van de arbitragecommissie die de schadevergoedingen voor de slachtoffers die toen al bekend waren, moest bepalen. De Kerk mocht zetelen in die commissie, maar de slachtoffers kregen geen vertegenwoordiging.

Dat mag deze keer niet meer gebeuren, vindt Devillé. "Laat hen dat nooit meer zelf oplossen", luidt zijn emotionele pleidooi. "Als je iets op touw zet, doe dat dan alstublieft zonder tussenkomst van bisschoppen", vervolgt hij. "Neem dat zelf in handen."

Devillé verwijst onder meer naar het feit dat de Belgische bisschoppenconferentie de paus heeft gevraagd om de wijding van Roger Vangheluwe ongedaan te maken. Vangheluwe zou ook zelf een brief gestuurd hebben naar de paus. "Maar heeft dat iets veranderd in Rome? Ik denk dat die bisschoppen zelf al wisten dat het een nutteloze reis was."

"Diezelfde bisschoppen hebben ondertussen ook 13 jaar de tijd gehad om meer dan 1.000 priesters die misbruik hebben gepleegd - en waarvan ze de namen kennen - te ontslaan, maar ook dat hebben ze niet gedaan."

Devillé vindt ook dat de schadevergoedingen voor de slachtoffers, die in 2010 door de arbitragecommissie zijn bepaald, moeten worden opgetrokken.

Hij wijst erop dat de kerkelijke stichting Dignity zes miljoen euro heeft uitbetaald aan slachtoffers, wat overeenkomt met gemiddeld 5.386 euro per persoon. "We weten daarmee sinds de vorige commissie wat een verwoest leven waard is", klinkt het. Volgens Devillé is "het honderdvoud" nodig om de reële schade te dekken. 

Devillé is blij dat sinds de vorige parlementaire commissie nieuwe feiten van seksueel misbruik van minderjarigen niet meer kunnen verjaren, maar vraagt zich af hoe het zit met de oudere slachtoffers. De 60'ers en 70'ers die vijftig jaar of langer geleden werden misbruikt.

Een pleidooi dat Valerie Van Peel (N-VA), die samen met John Crombez (Vooruit) aan de wieg stond van de wetswijziging in 2019, ter harte neemt. "U vraagt of de verjaring ook retro-actief kan gelden. Ik denk dat we daar moeten naar kijken." 

Koen Geens, Kamerlid voor CD&V en voormalig minister van Justitie, wijst op de juridische drempels. Kan er een uitzondering gemaakt worden op het juridische gelijkheidsprincipe voor één bepaald soort misdrijven, hoe erg die ook zijn? "Ik heb u goed gehoord, maar ik ben bang om mensen valse hoop te geven. We zullen er alles aan doen om hen erkenning te geven, maar het zal moeilijk zijn om de erkenning te geven die u vraagt."

Tot slot kaart Devillé ook aan dat de slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk vaak nog altijd onvoldoende weten waar ze terecht kunnen wanneer ze erkenning willen krijgen en wijst hij op de nood aan bekendere en onafhankelijke meldpunten voor de slachtoffers. Een oproep die door zowat alle aanwezige parlementsleden gesteund wordt.