De Belgische bisschoppen hebben opnieuw aan Roger Vangheluwe gevraagd om bij het Vaticaan aan te dringen om zijn wijding ongedaan te maken. Dat heeft bisschop Johan Bonny in "De afspraak" verteld als reactie op "Godvergeten", de reeks over seksueel misbruik in de kerk. Daarnaast verwijt hij ook voormalig kardinaal Danneels een gebrek aan leiderschap. En ook het Vaticaan moet meer doen: "We hebben al meermaals gevraagd om de wijding van Roger Vangheluwe als bisschop ongedaan te maken, maar we krijgen geen reactie."
Bisschop Bonny: "Vangheluwe opnieuw gevraagd om zich te laten ontwijden als bisschop, anders moet Rome ingrijpen"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Na de eerste aflevering van "Godvergeten" hield de bisschoppenconferentie het bij een schriftelijke reactie. "De uitzending maakt een diepe indruk door de authenticiteit van de verhalen, de ernst van de gepleegde feiten en de kwetsuren die ze veroorzaakten", klonk het toen. De bisschoppen lieten ook weten dat ze "de moed van de slachtoffers waarderen" en dat ze er zich bewust van zijn dat de vele feiten van seksueel misbruik onherstelbare schade hebben aangericht.
Een paar dagen later, op de dag waarop de tweede aflevering zou uitgezonden worden, reageerde bisschop Johan Bonny in "De ochtend" op Radio 1. De bisschop van Antwerpen brak toen een lans voor de mensen die de kwestie al jaren opvolgen binnen de Kerk. "Waar ik moeite mee heb, is dat nu de indruk wordt gewekt dat wij al die jaren niks gedaan hebben", klonk het.
Ik heb uitdrukkingen gebruikt die ik wil terugnemen
Johan Bonny, bisschop van Antwerpen
Inhoudelijk wenste de bisschop pas na de volledige reeks te reageren. Daarom was hij vanavond, na de uitzending van de vierde en laatste aflevering van "Godvergeten" op VRT CANVAS, te gast in een extra aflevering van "De afspraak".
Aan het begin van dat gesprek wil hij zijn uitspraken in "De ochtend" nuanceren. "In dat interview heb ik uitdrukkingen gebruikt die ik wil terugnemen. Alles is zo hard binnengekomen, het was anders bedoeld."
Blinde vlek
Zijn kritiek op de vorige generatie neemt hij echter niet terug. "Ik neem hen kwalijk dat zij het niet hebben opgelost. Dat maakt mij kwaad." De reeks en de "pakkende getuigenissen van de slachtoffers" zijn volgens Bonny het signaal om "afscheid te nemen van een verhaal en bepaalde figuren".
Hij heeft het dan bijvoorbeeld over voormalige kardinaal Godfried Danneels, de man die had geprobeerd om de neef van Roger Vangheluwe te overtuigen "nog een jaartje te zwijgen over het misbruik". Want dan zou de bisschop op pensioen gaan. Een gesprek dat de neef gelukkig had opgenomen waardoor er eindelijk een bekentenis op band stond en de bal aan het rollen ging.
"Ik geloof Rik Devillé dat hij met de slachtoffers en brieven naar Danneels is getrokken, maar voor Danneels was dat een blinde vlek. Een blinde vlek die voor zijn neus zat." Bonny verwijt Danneels dan ook een tekort aan leiderschap. "Hij was geen leidersfiguur, dit kun je niet laten voorbijgaan. Hij had moeten opstaan."
Als Vangheluwe zelf zijn functies niet neerlegt, moet Rome het doen
Johan Bonny, bisschop van Antwerpen
Ook voor die andere figuur uit het verleden, Roger Vangheluwe, is Bonny niet mals. Vangheluwe is nog steeds bisschop en leeft afgelegen in een abdij. Hij had al lang ontwijd moeten worden als bisschop en priester, vindt de bisschop van Antwerpen.
"We hebben hem zelf gevraagd om zijn functies neer te leggen en hebben Rome al meermaals, de laatste keer in november vorig jaar, gevraagd om dat te doen. "Maar ook daar krijgen we geen reactie en dat maakt ons boos."
Vangheluwe zelf zou aan de bisschoppenconferentie "bedenktijd" gevraagd hebben. Bonny verwacht eerstdaags een antwoord. "Maar als hij het zelf niet doet, moet Rome actie ondernemen." Volgens hem kan zijn oproep in "De afspraak" daartoe zeker bijdragen. "Want wees maar zeker dat dit gesprek Rome zal bereiken."
Uitgestrekte hand naar de slachtoffers
In "Godvergeten" benadrukken de slachtoffers van seksueel misbruik door Belgische geestelijken meermaals dat ze vooral erkenning willen van de kerk voor hun leed. Iets dat ze volgens hen tot nog toe niet gekregen hebben.
"Er zijn heel veel individuele erkenningen geweest", zegt Bonny daarover. "Maar ik weet niet of dat voldoende is. We moeten daar met hen over spreken en als dat niet het geval is, moeten we bekijken wat we nog kunnen doen."
Bonny reikt dan ook de hand naar de slachtoffers. "Ze zijn morgen allemaal welgekomen. En we gaan ook zelf initiatief nemen om hen op te zoeken. We willen naar hen luisteren en samen bekijken op welke manier ze in gesprek willen gaan. Ik besef ook dat sommigen onder hen dat niet zullen willen."
Wij hebben de juridische procedure nooit doorkruist
Johan Bonny, bisschop van Antwerpen
Over Operatie Kelk, waarover het onderzoek nog steeds loopt, is Bonny stellig. "In "Godvergeten" wordt volgens hem de indruk gewekt dat de kerk druk heeft gezet op justitie, onder meer om bepaalde stukken uit het dossier te laten verdwijnen, maar dat is volgens hem manifest onjuist. "Wij hebben de juridische procedure nooit doorkruist."
Volgens Bonny heeft het gerecht de zaak op een verkeerde manier aangevat en heeft die harde aanpak het dossier van bij het begin geschaad. "Ik was er zelf bij, het was 'crazy'. Ze hebben in de kathedraal zelfs het graf van kardinaal Mercier opengebroken om dossiers over kindermisbruik te vinden."
