Er stond meer dan 460 kilometer file in ons land. Daarmee werd het de op een na drukste ochtendspits van 2023. Enkel 10 maart deed “beter” met 600 kilometer, maar toen had het gesneeuwd. “Er voltrok zich vanochtend een perfect storm”, duidt verkeersspecialist Hajo Beeckman. “De spits begon erg nat, er gebeurden een reeks ongevallen en er waren de stakingen bij het spoor en De Lijn in West-Vlaanderen.”
Drukke ochtendspits met meer dan 460 kilometer file, ook vanavond zijn extra vertragingen niet uitgesloten
Die drie factoren joegen meer volk dan gewoonlijk de wagen in. “De ergste regenval vond afgelopen nacht plaats, maar het water blijft op onze snelwegen lang staan met veel wateropspattingen tot gevolg. Daardoor passen chauffeurs intuïtief hun rijstijl aan en krijg je automatisch langere files.”
Zwaarste filejaar ooit
Niet alleen hebben we de drukste ochtendspits van het jaar achter de kiezen, 2023 lijkt ook als zwaarste filejaar ooit de geschiedenisboeken in te gaan. “De cijfers tot en met september beloven alvast niet veel goeds”, zegt Beeckman. “In maart, april en mei lag de filedruk heel hoog en ook september kon tellen. Het corona-effect is volledig verdwenen.”
Is telewerk dan volledig van de baan? “Toch niet, er wordt meer thuisgewerkt dan voor corona, zeker de eerste uren van de werkdag. Het probleem zit ‘m niet meer zozeer bij de pendelaars. De drukte wordt veroorzaak door de economie die blijft groeien en het bijhorende vrachtverkeer. Verwacht wordt dat dat – behoudens een serieuze economische crisis – alleen maar zal stijgen. Ook de bevolking neemt toe, net als hun vrijetijdsverkeer.”
“Ons wegennetwerk daarentegen is bedacht en aangelegd in de jaren 60. De voorbije twintig à dertig jaar werd er niets meer aangepast. Onze snelwegen zijn verzadigd.”
Alternatieven
Problematiek waarvoor geen kortetermijnoplossingen voorhanden zijn. “Rekeningrijden, waarbij tijdens de spitsuren meer wordt aangerekend, kan soelaas bieden. Dat idee ligt echter al jaren op tafel, maar een regeerakkoord heeft het vooralsnog niet gehaald. Bovendien is het maar de vraag in welke mate de daluren het moeten bekopen”, duidt Beeckman. “Dat zien we nu al. Spituurrijden wordt zo onaantrekkelijk dat mensen zich steeds vaker tijdens de daluren verplaatsen.”
In onze buurlanden werden de voorbije jaren extra rijvakken toegevoegd aan ringwegen van grote steden. “Met de Oosterweelverbinding staat dit nu ook in Antwerpen te gebeuren, maar het dossier over Brussel zit muurvast. Ook hier is niet elke expert overtuigd van de werking ervan. Meer rijstroken betekent meer ruimte voor groei, waardoor je bezig blijft. In Nederland zagen ze de files een tijdlang afnemen, maar intussen is hun filelast alweer gestegen met 15 procent t.o.v. 2019, het laatste jaar voor corona.”
Er kan ook simpelweg niks worden ondernomen, oppert Beeckman. “Dan gaan mensen vanzelf op zoek naar alternatieven zoals de fiets. Idealiter maken mensen ook volop gebruik van het openbaar vervoer, maar door een gebrek aan investeringen in trein, tram en bus is het voor veel mensen niet interessant om daar een beroep op te doen. De NMBS krijgt nu wel extra geld maar het zal nog jaren duren vooraleer we daarvan de effecten zullen merken.”
Meer ademruimte
Wie vanochtend in de file stond, kan vanavond wel eens opnieuw prijs hebben. “Donderdagavond is de tweede drukste avondspits van de week en het blijft vanmiddag nat, waardoor extra vertragingen niet uitgesloten zijn.”
Voor de rest van het jaar verwacht Beeckman nog een drukke novembermaand – “mensen nemen weinig verlof, de economie draait op volle toeren en het seizoen blijft meestal nat” – om vervolgens in december weer wat meer ademruimte op de wegen te krijgen. “Ook januari, februari en maart zijn doorgaans rustiger.” Nog even volhouden, dus. En ook: voorzichtig op de baan, hé.



