De verhoging van het aantal kaderleden bij de NMBS staat haaks op de besparingen die de spoorwegmaatschappij doorvoert om efficiënter te worden. Dat leidt tot boosheid bij veel treinbestuurders en treinbegeleiders, bij wie de werkdruk de voorbije jaren is toegenomen. Het lijkt erop dat de inkorting van de opstarttijd van de treinbegeleiders de spreekwoordelijke druppel is geweest die heeft geleid tot de spoorstaking van vandaag en morgen.
Aantal kaderleden NMBS verdubbeld sinds 2017: "Ik snap dat dit bij het personeel kwaad bloed zet"
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
"Ze moeten besparen waar het wel kan en niet bij het personeel dat elke dag zijn best doet", zei een misnoegde treinbegeleider vanmorgen aan VRT NWS. "We moeten daarbij niet vergeten dat we intussen naar 700 directieleden gaan. Sinds 2016 is dat een verdubbeling, en daar besparen ze niet op."
NMBS-topvrouw Sophie Dutordoir noemde de staking eergisteren nog "onterecht" en "buiten alle proporties".
Zitten management en vakbonden bij het spoor op ramkoers? Of slagen ze er toch nog in om een vergelijk te vinden? Zo'n vergelijk is nochtans broodnodig.
We hadden nog nooit zo veel reizigers, we hadden nog nooit zo veel managers, we hadden nog nooit zo weinig personeel
Günther Blauwens (ACOD Spoor)
"Het management is alleen maar gegroeid", bevestigt Günther Blauwens van de socialistische vakbond ACOD. "We hadden nog nooit zo veel reizigers, we hadden nog nooit zo veel managers, we hadden nog nooit zo weinig personeel."
"Het management wil de performantie van het bedrijf opkrikken en kijkt daarbij steevast naar hoe de productiviteit van het operationeel personeel kan worden verhoogd. Dat heeft ze de afgelopen vijf jaar voortdurend gedaan, en dat getuigt van weinig creativiteit van het management", vindt Peter Vanderborght van de christelijke vakbond ACV.
"Inspanningen op alle niveaus"
"Tot 2021 was er inderdaad een verhoging van het aantal kaderleden", bevestigt Dimitri Temmerman van de NMBS. In 2017 waren er 325 kaderfuncties, in 2021 630. "Dat is op een totaal van 16.500 personeelsleden", voegt hij eraan toe. Hoe dan ook: het is inderdaad bijna een verdubbeling.
De NMBS heeft een verklaring voor die verhoging. Zo was er nood aan een aantal specifieke profielen - onder meer digitale profielen - en heeft de NMBS het personeel van een aantal opgedoekte dochterondernemingen overgenomen, kaderleden incluis.
"De inspanningen om de productiviteit te verhogen zijn nodig en gebeuren op álle niveaus", benadrukt Temmerman. "Bij het operationele personeel wordt bespaard op de werking, niet op het aantal personeelsleden. Afgelopen jaar zijn er 1.600 personeelsleden bij gekomen (o.m. treinbegeleiders en treinbestuurders, red.), en volgend jaar zullen dat er nog eens 1.000 zijn. Bij het administratieve personeel verdwijnen er wel banen." Vorig jaar kondigde de NMBS inderdaad aan dat er tegen 2032 1.771 banen worden geschrapt in het management en bij ondersteunende diensten.
Veel druk bij het personeel
"Het operationele personeel bij de NMBS zit tussen twee vuren", duidt Kamerlid Joris Vandenbroucke (Vooruit). "Enerzijds pompt de regering extra geld in de NMBS voor een uitbreiding van het aanbod, maar anderzijds heeft de NMBS de grootste moeite om genoeg mensen te vinden." Vandenbroucke heeft het over een chronisch personeelstekort dat tot frustraties leidt. "In die omstandigheden snap ik dat de toename van de bovenbouw kwaad bloed zet."
De verkorte procedure voor de treinbegeleiders is maar een aanleiding voor de staking. Er is een diepere oorzaak
Kamerlid Jef Van den Bergh (CD&V)
Ook over de vele en dure consultancyopdrachten heerst veel ongenoegen. "Die mensen hebben meestal totaal geen kennis over wat echt bij het spoor gebeurt", zegt Günther Blauwens (ACOD). "Reorganisaties worden uitgetekend door mensen die nog nooit bij het spoor hebben gewerkt. Het personeel wordt daarbij niet betrokken, terwijl net het personeel weet wat reizigers nodig hebben."
"Er zijn problemen bij de NMBS en dat legt veel druk bij het personeel", zegt Kamerlid Jef Van den Bergh (CD&V). Dat uit zich volgens hem in hoge absentiecijfers, en leidt onder meer tot afgeschafte treinen. "Ik denk dat de verkorte procedure voor de treinbegeleiders (de inkorting van de opstarttijd, red.) maar een aanleiding voor de staking is en dat er een diepere oorzaak is." Al vraagt Van den Bergh zich wel af of een staking hier wel het juiste middel is.
