De grote staking bij de spoorwegen is na 48 uur afgelopen. Het gemeenschappelijk vakbondsfront bij alle spoorwegmaatschappijen (NMBS, Infrabel en HR Rail) had het werk sinds dinsdagavond neergelegd. De vakbonden hebben samengezeten met de spoordirecties, maar zien nog niet genoeg vooruitgang om de stakingsaanzegging van december in te trekken.
Einde van 48 urenstaking bij de spoorwegen: "Nog niet genoeg vooruitgang om stakingsaanzegging in december in te trekken"
Het NMBS-personeel heeft van dinsdag 7 november vanaf 22 uur 's avonds tot en met vandaag om 22 uur gestaakt. Die staking maakt deel uit van een dubbele 48 urenstaking die in oktober al werd aangekondigd. Over een kleine maand, van 5 tot 7 december, volgt een tweede staking. Een eerdere verzoeningsvergadering met de vakbonden en de directie heeft niets opgeleverd.
Nieuwe staking nog niet afgewend
De spoordirecties hebben vandaag "een aantal concrete voorstellen geformuleerd" om tegemoet te komen aan de bezorgdheden van de vakbonden. Of die voorstellen voldoende zijn om een tweede 48 urenstaking af te wenden, moet nog blijken.
"Er is nog een weg af te leggen", klinkt het bij HR Rail. Later deze maand zullen de vakbonden hun positie over die voorstellen kenbaar maken. "Er zijn nog niet genoeg elementen om de stakingsaanzegging in te trekken", reageert alvast Pierre Lejeune, de nationale voorzitter van de socialistische vakbond ACOD Spoor. "Ik zou zeggen dat de directie gisteren doof was, en dat ze ons vandaag wel hoort, maar niet lijkt te luisteren."
De vakbonden en spoordirectie zullen op 14 november nog eens samenzitten om een herwerkte tekst na te kijken, en op 22 november zullen de vakbondsinstanties geraadpleegd worden, voegt Lejeune nog toe. "Er is een stap gezet om de sociale dialoog te herstellen, maar we zijn er nog niet."
Aangepast aanbod
De NMBS heeft op basis van het werkwillig personeel een aangepast aanbod uitgewerkt. "Het voordeel van de alternatieve treindienst is dat reizigers op voorhand weten waar ze aan toe zijn", zegt woordvoerder Dimitri Temmerman van de NMBS. "Dat is een verschil ten op zichte van vroeger, toen vaak 's ochtends pas duidelijk werd welke treinen reden."
Waarom wordt er gestaakt?
Bij het spoorwegpersoneel is er heel wat onvrede over de interne reorganisatie en "productiviteitsmaatregelen" die directie wil doorvoeren. Onder meer de plannen om de opstarttijd van treinbegeleiders te halveren tot 10 minuten stoot op veel verzet. Dat dossier was volgens Koen De Mey, Vlaams voorzitter ACV Transcom "de druppel". Die personeelscategorie "moest al enorm veel slikken" en "staat tussen reizigers en directie", klinkt het.
Meer algemeen vragen de bonden de "stopzetting van de productiviteitsverhoging ten nadele van het spoorwegpersoneel". "Tweemaal een 48 urenstaking is zeer ongebruikelijk, maar het ongenoegen op de werkvloer is dan ook nog nooit zo groot geweest", zegt Günther Blauwens, Vlaams voorzitter van ACOD Spoor, in een persbericht. "De heersende personeelstekorten verhogen de werkdruk. Het personeel wordt elke dag geconfronteerd met falende werktools en een onwerkbare spoorwegstructuur. Er is meer dan ooit nood aan stabiliteit bij het spoor."
NMBS, Infrabel en HR Rail lieten al meerdere keren weten dat ze de stakingsactie veroordelen en "buiten proportie en onverantwoord" vinden. De CEO van de NMBS, Sophie Dutordoir, zei in "Terzake" dat ze de komende dagen met de drie voorzitters van de vakorganisaties zal samenzitten om de tweede 48 urenstaking in december te vermijden.
Wat als ik hinder heb ondervonden?
Reizigers die door de staking (te) laat op hun werk of school zijn aangekomen, kunnen op de website van de NMBS een hinderattest downloaden. Dat attest is tot 7 dagen na de staking beschikbaar.
Of reizigers ook aanspraak kunnen maken op een financiële compensatie, hangt af van geval tot geval.
De algemene regel is dat reizigers recht hebben op een volledige compensatie als ze tijdens hun treinreis meer dan 60 minuten vertraging hebben opgelopen of wanneer hun trein niet rijdt. Maar dat geldt niet wanneer ze al gewezen werden op de vertraging vooraleer ze een vervoersbewijs hebben gekocht. Reizigers in Hasselt bijvoorbeeld die toch nog een treinticket gekocht hebben voor de trein naar Mol, zullen daarvoor dus geen compensatie kunnen krijgen.
Reizigers met een abonnement kunnen wel een volledige terugbetaling van hun treinrit aanvragen als de trein uit het alternatief aanbod toch niet gereden heeft of meer dan 60 minuten vertraging had. Maar als die reizigers uit voorzorg gebruik gemaakt hebben van een ander vervoermiddel, door bijvoorbeeld met de auto naar het werk te gaan, kunnen ze dan weer geen compensatie aanvragen.
De NMBS raadt aan om bij zulke grote vertragingen contact op te nemen met de klantendienst. Zij kunnen dan beslissen of je al dan niet recht hebt op een compensatie.
