De regering verhoogt opnieuw de prijs van sigaretten. Vanaf 2025 mogen winkels ook geen tabaksproducten en vapes meer zichtbaar uitstallen. Die maatregelen maken deel uit van het plan van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) om te zorgen voor een rookvrije generatie. Volgens Sciensano zijn de extra inspanningen broodnodig om die doelstelling te halen.
Sigaretten opnieuw duurder en uitgebreider rookverbod: zorgt anti-tabaksplan voor rookvrije generatie in 2040?
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Wie volgend jaar een pakje sigaretten koopt, zal daar gemiddeld 2 euro meer voor betalen dan vandaag. Afhankelijk van het merk zal een pakje ongeveer 10 euro kosten. De laatste jaren steeg de prijs fors: volgens Vandenbroucke zijn sigaretten sinds 2020 60 procent duurder geworden. De regering voert de prijs op via extra accijnzen. Die komen er ook op e-sigaretten.
Rookverbod uitgebreid
Vandenbroucke stelt vandaag een plan voor met verschillende maatregelen om tot een rookvrije generatie te komen. Een aantal daarvan waren eerder al vastgelegd, nu is ook duidelijk hoe de regering ze precies zal implementeren.
Vanaf 2025 zal er een zogenoemd uitstalverbod zijn. Sigaretten en vapes mogen niet meer zichtbaar zijn in winkels. De eigenaar zal ze dus in een aparte ruimte of kast moeten opbergen. Vanaf dan verdwijnen ook tijdelijke verkooppunten. Op festivals zal je dus geen tabak meer kunnen kopen. Ook in grote supermarkten zal dat het geval zijn.
Je zal ook op minder plaatsen kunnen roken. Roken in attractieparken, dierentuinen, kinderboerderijen, speelpleinen en op en naast sportterreinen is vanaf 2025 verboden. Ook binnen een perimeter van 10 meter aan in- en uitgangen van zorg-, opvang- en onderwijsinstellingen en openbare bibliotheken zal een rookverbod gelden. De regering hoopte ook rookruimtes in de horeca te verbieden, maar die mogen toch blijven bestaan.
"Kinderen en jongeren mogen zo weinig mogelijk geconfronteerd worden met sigaretten, tabaksproducten en rokers. Daarom gaan we op zoveel mogelijk plekken in de openbare ruimte, waar kinderen en jongeren komen, het onmogelijk maken om te roken", legt Vandenbroucke uit.
De minister gaat ook vapes of e-sigaretten strenger aanpakken. Hij wil bijvoorbeeld wegwerpsigaretten verbieden, die goedkoop zijn en daarom erg in trek bij jongeren. De regering moet voor een verbod eerst toestemming hebben van Europa. Vandenbroucke hoopt die binnenkort te krijgen.
Om zeker te zijn dat de regels in de praktijk worden toegepast, komen er strengere controles op de verkoop van tabak en reclame. Zaken die overtredingen begaan kunnen tot een maand gesloten worden.
Doelstellingen onhaalbaar zonder maatregelen
De maatregelen zijn nodig. Uit eerder onderzoek van Sciensano blijkt dat ons land zonder niet op koers zit om de eigen doelstellingen te halen. De regering wil dagelijks tabaksgebruik terugdringen tot 10 procent van de bevolking tegen 2028 en tot 5% tegen 2040. Volgens Sciensano zal de doelstelling voor 2028 zelfs in 2040 nog niet helemaal bereikt zijn. Een strengere anti-tabaksbeleid lijkt dus zeker nodig om de doelstelling toch nog te halen.
De regering hoopt tegen 2040 ook te kunnen spreken van de eerste rookvrije generatie. Dat wil zeggen dat er vanaf dan geen jongeren meer mogen beginnen met roken. De voorspellingen voor jongeren van 15-19 jaar laten zien dat het dagelijks roken in deze leeftijdsgroep nog steeds ongeveer 3% zal bedragen tegen 2040 zonder bijkomende maatregelen.
"De tendens van het rookgedrag in ons land daalt jaar na jaar, maar onze prognoses laten zien dat we er met die natuurlijke evolutie alleen niet komen. Het anti-tabaksplan van de regering is daarom van groot belang", klinkt het bij Sciensano. "Het is duidelijk dat de bestrijding van het tabaksgebruik in België een continue en stabiele investering op alle mogelijke fronten vereist."
