Minister van Volksgezondheid Vandenbroucke verheugd over antitabaksplan: "Beleid was in slaap gevallen, we trekken trein weer op gang"

Het aantal rokers in België is al decennialang tanende. Zo rookten in 1982 nog 40 procent van de Belgen, in 2018 ging het om nog 19,4 procent. In absolute aantallen gaat het over 3,9 miljoen rokers in de jaren tachtig ten opzichte van 2,2 miljoen rokers in 2018. Ongeveer de helft van de rokers legde de sigaret uiteindelijk naast zich neer. Dat is vooral het gevolg van heel wat bewustmakingscampagnes en nieuwe regelgeving over de schadelijke gevolgen van het roken.

Maar er is ook minder goed nieuws. De daling van het aantal rokers stagneert. "We moeten voor eigen deur durven vegen. Het beleid is in slaap gevallen", aldus minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke in "Terzake". Er moeten dringen nieuwe maatregelen komen, vindt hij. "De trein van maatregelen is stilgevallen. Dat is de reden dat we die trein nu opnieuw op gang trekken. Het is verdomd moeilijk om te stoppen met roken, we moeten ervoor zorgen dat de mensen er niet aan beginnen."

Om dat doel te bereiken heeft de federale regering het antitabaksplan in leven geroepen. Zo wil Vandenbroucke vanaf 2025 het rookverbod verder aanscherpen en het aantal verkooppunten verminderen. "Vanaf 1 januari komt de trein pas écht op gang, vanaf dan mag je niet langer roken op de perrons van de NMBS. Vanaf 2024 pakken we de tabaksautomaten aan en verbieden we de tijdelijke verkooppunten. Vanaf 2025 verbieden we het roken ook op plekken waar veel kinderen komen, zoals attractieparken en speelpleinen."

Opvallend is dat het grootste aandeel rokers zich onder de lagere sociale klassen bevinden. "Dat zijn mensen die veel moeilijker te bereiken zijn", weet Vandenbroucke. "Om die reden moeten we de prijs opvallend verhogen, en dat doen we ondertussen al." Vanaf 1 januari 2023 zullen sigarettenpakjes met een halve euro opslaan, Vandenbroucke maakt zich sterk dat we vanaf 2024 meer dan negen euro voor een pakje zullen neertellen. Die prijsverhoging moet volgens Vandenbroucke hand in hand gaan met het goedkoper maken van groenten en fruit.

Kankerspecialist Filip Lardon is bijzonder tevreden met de plannen van Vandenbroucke om het aantal rokers te doen dalen. "Ik ben heel blij met het antitabaksplan van de federale regering", zegt Lardon. "Maar het moet sneller." Zo vraagt hij zich af om welke reden het rookverbod bij attractieparken en speelpleinen pas vanaf 2025 in voege treedt. "Waarom nog twee jaar wachten op iets wat binnen twee maanden al ingevoerd kan worden?" Dat is volgens Vandenbroucke vooral omwille van praktische redenen, "soms is het zoeken naar draagvlak".

"De trein mag nog veel sneller gaan. Ik moet altijd denken aan de 14.000 jaarlijkse kankerdoden in ons land", zegt Lardon. "Een interessant voorbeeld om te naar te gaan kijken is Nieuw-Zeeland. Kinderen die geboren worden vanaf 2009 kunnen daar gewoonweg niet meer aan tabak komen. Ik vind dat een interessant idee." Vandenbroucke is tevreden "dat de trein terug op gang aan het komen is".

Het gebruik van de e-sigaret is een ander heikel punt. Vandenbroucke vindt ook de elektronische sigaret gevaarlijk. "Er is weinig zekerheid over de gevolgen voor de gezondheid", duidt hij. "Zo worden er meer dan 1800 verschillende producten in verwerkt." Ook daar wil Vandenbroucke maatregelen tegen nemen, zoals een aanscherping van de regelgeving rond reclame over de e-sigaret. "Maar we mogen de e-sigaret niet helemaal verbieden, sommigen raken daardoor ook van de rookverslaving af", waarschuwt Lardon.