Besparingen in Gent zorgen voor grote werkdruk bij poetsfirma's in scholen: "Geen tijd meer om grondig schoon te maken"

Het poetspersoneel van externe schoonmaakfirma's in de Gentse stadsscholen vraagt snel om een bijsturing van de besparingen. Sinds 1 september geeft Gent 20 procent minder uit aan de firma's ISS en Atalian. Het zijn twee grote bedrijven die in totaal zo'n 250 schoonmakers leveren voor een 50-tal stadsscholen in Gent. 

"Bij het ene bedrijf zijn mensen ontslagen, het andere werkte met de kaasschaaf. Iedereen is er uren verloren", zegt Patrick Serlet van de vakbond ABVV. "De besparing betekent dat sommige mensen nu op verschillende scholen moeten werken, er komt veel verplaatsingstijd bij", zegt Serlet. De stad Gent maakte zich bij de voorbije besparingen altijd sterk om zo weinig mogelijk eigen personeel te ontslaan. De cijfers van de externe schoonmaakfirma's worden daar echter niet bij in rekening gebracht. 

De stad Gent heeft nieuwe afspraken met de poetsfirma's. De frequentie van de poetsbeurten in de leslokalen en gangen is verlaagd van twee of drie keer per week naar één keer. Het aantal uren in refters, keukens en toiletten is gelijk gebleven. De stad kan zo besparen op de facturen voor de schoonmaak op de scholen. 

Gent heeft grotere raamcontracten voor facilitaire diensten, onder meer ook voor andere stadsgebouwen en musea. Het is daarom moeilijk te achterhalen hoeveel geld er precies bespaard wordt. De stad geeft er geen cijfers over.

In een korte reactie laat het kabinet van Hafsa El-Bazioui (Groen) weten dat de firma's en het personeel moesten wennen aan de nieuwe werking. Gent stelt dat de stadsdiensten de aanpassingen nauw hebben opgevolgd. Het poetsen zou nu verlopen volgens de nieuwe afspraken. 

ISS stelt dat de kwaliteit van de poetsbeurten hoog blijft, Atalian was niet bereikbaar voor commentaar. Bij de schoonmakers is een ander geluid te horen. "Bijna 95 procent van de schoonmakers is anderstalig, ze durven niet met hun verhaal naar buiten te komen", zegt een poetsman* die al meer dan 10 jaar op een stadsschool werkt. "Ik heb dit nog nooit meegemaakt, ik moet echt lopen om rond te raken. Ik werk keihard, het lukt amper." 

Gülnaz Yildirim is vakbondsafgevaardigde en krijgt veel telefoons van Turkstalige werknemers. "De mensen zijn gestresseerd, de scholen worden vuiler en vuiler. Het enige contact met de schoonmaakfirma gebeurt vanop afstand, of bij een controle."

"Ik doe wat ik kan, maar even grondig poetsen als vroeger is onmogelijk. De vuilnisbakken puilen uit. Er komen reacties van kinderen, leerkrachten, directie en ouders. Dat is niet fijn. We doen meer dan ons best, we kunnen niet hetzelfde doen op minder tijd", vertelt een andere schoonmaakster*. Zij werkt op een school voor buitengewoon onderwijs. "Er zijn meer leerlingen dan vorig jaar, maar het aantal poetsuren is niet aangepast."

Op al zeker één school werken de schoonmakers allemaal een uur extra, zonder daar voor betaald te worden. "Er is iemand ontslagen, de schoonmakers die overblijven, krijgen het niet over hun hart om het vuil achter te laten", zegt Martine Vanneuville van de vakbond bij ISS. "We vragen om de schema's gewoon te volgen, het klopt dat sommige mensen dat moeilijk vinden", zegt Dirk Van den Steen van het bedrijf. "Het is een aanpassing, we hebben er begrip voor en begeleiden het personeel."

"Het is soms erg zichtbaar dat er minder grondig gepoetst wordt. Ik stel me vragen bij de hygiëne op sommige plaatsen", vertelt Pascale Van Parys van de vakbond bij Atalian. "Als het slechter weer wordt, zal het smeriger worden. Ik vrees voor de winter. Nu is het op het randje, leerlingen die met natte en vuile voeten binnen en buiten lopen... dat zal er niet veel goed aan doen", zegt ook Patrick Serlet van ABVV. "Leerkrachten poetsen bij om alles netjes te houden", verklaart een schoonmaker*. "Er moeten meer uren en meer mensen komen", besluit Serlet. 

De sociale organisatie SAAMO wil met het project Belangenbond een stem geven aan werknemers in een kwetsbare positie die nu niet altijd gehoord worden. Medewerkers gingen langs op 17 scholen om er met poetspersoneel in onderaanneming te spreken. Ze zijn niet altijd even vertrouwd met de klassieke spelers, zoals de vakbonden. 

"De grenzen van wat menselijk mogelijk is, zijn hier en daar bereikt. Het gaat voortdurend over het aantal vierkante meter dat gepoetst kan worden op een zo kort mogelijke tijd. Er wordt weinig rekening gehouden met de meubels die er staan, de oppervlakken zijn bovendien net vuiler omdat de poetsfrequentie gedaald is. Ze proper krijgen duurt dus langer", vertelt Zehra Eviz van SAAMO. "De mensen voelen zich een nummer." 

Intussen gaan de externe controles op de poetsbeurten door. "Dat zorgt voor een grote druk. Mensen zijn bang om hun werk te verliezen. We horen mensen die depressieve gevoelens hebben", zegt ook collega Thijs Vansteenwinckel.

"We worden ongelijk behandeld. De stad heeft nog eigen personeel in de scholen, daar wordt helemaal anders mee omgesprongen", getuigt een schoonmaakster*. "We willen gehoord worden, nu gebeurt al het overleg via onze werkgever, niemand vraagt hoe het met ons gaat."