De Australische bevolking heeft in een referendum tegen de erkenning van Aboriginals in de grondwet en de oprichting van een adviesraad gestemd. Premier Albanese reageert ontgoocheld, maar respecteert het resultaat "absoluut".
Australiërs stemmen in referendum tegen erkenning van Aboriginals en oprichting van adviesraad
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Australiërs mochten zich uitspreken over de vraag of de oorspronkelijke inwoners van het land erkenning moeten krijgen in de grondwet. Meer bepaald lag de vraag op tafel of er een adviesraad opgericht moest worden die de regering en het parlement kan bijstaan bij beslissingen die van belang zijn voor de inheemse bevolkingsgroepen.
Die inheemse bevolkingsgroepen maken momenteel bijna 4 procent uit van de totale bevolking. Ze worden al honderden jaren gediscrimineerd en nog steeds zijn de oorspronkelijke bewoners voor het grootste deel een gemarginaliseerde, kansarme bevolkingsgroep.
Van ja naar neen
De oproep van meer dan 250 inheemse leiders om een adviesraad op te richten (en die in de grondwet te verankeren) om zo meer inspraak te krijgen in de besluitvorming over zaken die hun leven en welzijn beïnvloeden, kon zowat een jaar geleden op heel veel steun van de Australiërs rekenen. Maar geleidelijk evolueerden de peilingen toch naar een "neen"-stem.
En dat is ook de uitslag van het referendum geworden. Met meer dan 70 procent van de stemmen geteld, leiden de "neen"-stemmers met bijna 60 procent tegenover 40 procent "ja"-stemmers. In bijna alle deelstaten zal "neen" het halen, in veel gevallen met 60 procent of meer. In West-Australië haalt "neen" momenteel zelfs meer dan 70 procent. Alleen in het hoofdstedelijk gebied rond Canberra haalt "ja" het, met - voorlopig - 62 procent.
"Te vaag"
Dat het voorstel in het referendum verworpen is, heeft niet zozeer met de tegenstand tegen de erkenning van de inheemse bevolking te maken. Het neen-kamp argumenteerde voor het referendum vooral dat het voorstel te vaag is en de taken van de adviesraad niet duidelijk omschreven waren. Kortom: zo'n adviesraad goedkeuren zou volgens hen een sprong in het onbekende zijn.
Maar er was ook tegenkanting tegen zo'n adviesraad omdat die het nemen van beslissingen zou vertragen of zelfs discriminerend zou zijn, omdat er dan een exclusief orgaan voor één bevolkingsgroep zou zijn. De campagnes die de tegenstanders de voorbije maanden gevoerd hebben, lijken dus effect te hebben gehad.
Premier: "Niet wat ik had gehoopt"
Hoewel het resultaat van het referendum niet is geworden wat de sociaal-democratische premier Anthony Albanese (Labor) had gehoopt, respecteert hij het "absoluut". Hij benadrukte ook het "vreedzame" verloop van het referendum. Aan alle "ja"-stemmers riep hij op om "morgen met hetzelfde optimisme een nieuwe weg voorwaarts te zoeken".
Het referendum over de erkenning van Aboriginals is zeker niet het eerste referendum dat op een neen uitdraait. Van de 44 referenda die in het verleden al werden georganiseerd rond een grondwetswijziging, werden nog maar 8 voorstellen goedgekeurd.
