Tom Ongena (48), Vincent Stuer (48) en Bert Schelfhout (39) schoven aan de vooravond van de veelbesproken voorzittersverkiezing van Open VLD nog één keer samen rond de tafel in “De afspraak op vrijdag”. Ze hadden het samen met Wetstraatwatcher Ivan de Vadder en collega-politiek journalist Isolde Van den Eynde over de voorzittersverkiezingen bij Open VLD, de koers van de partij en haar plaats in de Vivaldi-regering.
"De Croo kan ook op tweede plaats prachtige resultaten neerzetten": kandidaat-voorzitters Open VLD leggen kaarten op tafel
Ann Willems
Gepubliceerd:
“Superbelangrijk”: zo noemt Isolde Van den Eynde, politiek journalist bij HLN, de rol van een partijvoorzitter in ons land. “Een voorzitter beslist vandaag over bijna alles: wie op de kieslijst staat, wie minister wordt, wat er gebeurt met de partijfinanciering, de ideologische lijn, regeringsonderhandelingen…”
“Alleen”, gooit ze het debat open, “bij Open VLD zit je in een bijzondere situatie. Daar is Alexander De Croo, de eerste minister, de politieke leider. Twee weken geleden werd hem in deze studio gevraagd wat hij van een partijvoorzitter verwacht, en zijn antwoord was helder: het moet iemand zijn die de partij organisatorisch in goede banen leidt. Een politiek directeur, als het ware.”
"Geen schoonheidsprijs"
Waarnemend voorzitter Tom Ongena, woordvoerder Vincent Stuer en voormalig jongerenvoorzitter Bert Schelfhout weten dus wat hen te wachten staat. Het trio doet morgen tijdens een congres een gooi naar het voorzitterschap. Over de verkiezing is de voorbije maanden al veel inkt gevloeid. Niet alleen het aanstellen van Ongena als waarnemend voorzitter afgelopen juli viel niet bij alle leden in goede aarde, ook bij de organisatie van het congres worden vragen gesteld.
“We zaten na het ontslag van Egbert Lachaert in een uitzonderlijke situatie”, verklaart Ongena. “Als premier kon De Croo geen voorzitter zijn, en dus hebben we een uitzonderlijke procedure uitgewerkt. Ik ben de eerste om toe te geven dat die procedure geen schoonheidsprijs haalt. Het is een compromis geworden.”
Cockpit
Een handpop van Alexander De Croo, zo wordt Ongena te pas en te onpas genoemd. Flauw, vindt die dat. “Ofwel ben je in de politiek een handpop, ofwel ben je een ruziemaker. Ik ben iemand die samenwerkt. Evident doe ik dat met Alexander, maar ook met andere ministers en parlementsleden. Het beeld van een militair georganiseerde partij met een topgeneraal, zo werkt dat niet.” Al maakt Ongena zich wel sterk dat voor de verkiezingen van 2024 de premier hét boegbeeld van de liberale partij moet blijven.
Alexander De Croo kan ook op een tweede plaats prachtige resultaten neerzetten. Zijn vader is daar een mooi voorbeeld van.
Kandidaat-voorzitter Bert Schelfhout
Schelfhout daarentegen trekt radicaal de kaart van vernieuwing. “Alexander De Croo kan ook op een tweede plaats prachtige resultaten neerzetten. Zijn vader is daar een mooi voorbeeld van. De premier heeft in moeilijke omstandigheden onze regering geleid en is een absolute meerwaarde, maar als je consequent wil zijn en vernieuwing wil uitstralen, dan is dit mijn lijn.”
Stuer zoekt de gulden middenweg. “Alexander De Croo is ons boegbeeld, daar twijfelt niemand aan. Hij heeft het laatste woord. Ik vraag een mandaat om daarrond de hele eerste rij radicaal te vernieuwen.” Dat wil hij doen door een boel nieuwe lijsttrekkers aan te stellen. “Elke analyse over Open VLD gaat 15, 20, 25 jaar terug in de tijd en kijkt naar De Gucht en Verhofstadt. Dat gebeurt niet bij andere partijen.”
“Het probleem met deze drie heren is dat zij óók al lang meedraaien”, voegt Van den Eynde fijntjes aan het debat toe. “Ze zitten niet in de cockpit, maar komen evenmin uit het niets.”
Vlaams Belang
Over de kernwaarden van een liberale partij lijkt het drietal het grotendeels eens te zijn: vrijheid staat voorop. “Vrij om te zijn wie je bent, vrijheid om initiatief te nemen”, dixit Ongena. Hij gelooft ook in vooruitgangsoptimisme, én in verantwoordelijkheid. “Mensen moeten kansen krijgen, maar ze moeten ook inspanningen leveren.”
Stuer zet sterk in op de socio-economie van het land. “Als je in België niet sociaal-economisch rechts bent, dan heb je niet opgelet.” Ook hij gelooft in de toekomst, en ziet die in meer samenwerking met de Europese Unie. “Het is een tendens die sowieso op ons afkomt, we kunnen daar beter in meegaan.”
Vlaams Belang domineert al enige tijd de peilingen. Zit een samenwerking met de uiterst-rechtse partij erin? Ongena en Stuer zijn scherp: neen. “Je kan als liberaal nooit samenwerken met extreemrechts. Ook niet met extreemlinks”, stelt Ongena fel. “Ik wil met elke kiezer praten, maar niet met de partij. Liberalen brengen fascisten niet aan de macht. Ik ga niet op de foto met Dries Van Langenhove, dat botst met elke liberale vezel in mijn lijf.”
De kandidaten dekken de verschillende strekkingen binnen Open VLD. Maar kan een van hen de neergang van de partij stoppen?
En wat als een lokale liberaal met Vlaams Belang in zee wil gaan? “Dan zal die niet langer deel uitmaken van onze partij”, vult Stuer aan. Schelfhout is genuanceerder: “Samenwerken met Vlaams Belang? Ik denk het niet. Maar een cordon sanitair vind ik een absurd idee. Welk signaal geef je daarmee aan de kiezer?”
Voldoende keuze
Van den Eynde ziet drie kandidaat-voorzitters die samen de verschillende strekkingen binnen Open VLD dekken. “Bert Schelfhout vertegenwoordigt het landelijk gebied, dat wat meer uitgaat van law en order. Ook het stedelijke gebied, dat wat progressiever is, voel je aan tafel. Op dat vlak hebben de leden morgen voldoende keuze. Of een van hen de neergang van de partij kan stoppen, dat is dan weer een andere vraag.”
