De James Webb-ruimtetelescoop heeft koolstof gevonden op Europa, één van de ijsmanen van Jupiter. Koolstof is een belangrijke bouwsteen van al het leven op aarde. Het was al bekend dat er onder de dikke ijskorst van Europa een oceaan van vloeibaar water verscholen lag. Dat de gevonden koolstof mogelijk ook afkomstig is uit die oceaan, maakt de kans op buitenaards leven weer wat groter.
James Webb-telescoop vindt koolstof op ijsmaan van Jupiter: belangrijke bouwsteen van leven
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Van Europa was al bekend dat het een kanshebber is op buitenaards leven. Het is één van de grote ijsmanen rond de planeet Jupiter waarvan wordt aangenomen dat er onder de ijskorst een diepe oceaan van vloeibaar, zout water ligt. En dus mogelijk ideale omstandigheden voor leven.
In theorie, want wat astronomen nog niet weten is of de nodige chemische bouwstenen voor leven wel aanwezig zijn op Europa. De James Webb-telescoop brengt het antwoord op die vraag nu een stapje dichterbij.
Belangrijke bouwsteen van leven
Uit waarnemingen van de telescoop blijkt nu dat er koolstofdioxide, CO2, is gevonden in een specifieke regio op het ijsoppervlak van Europa. Dat ontdekten twee teams van astronomen, onafhankelijk van elkaar.
Koolstof vormt samen met waterstof, zuurstof, stikstof, zwavel en fosfor de 6 bouwstenen waaruit al het leven dat wij kennen is opgebouwd. Meer zelfs: het menselijk lichaam bestaat voor bijna een kwart uit koolstof. Koolstof kan dus een mogelijke aanwijzing zijn van leven.
Analyses geven aan dat de koolstof waarschijnlijk afkomstig is uit de ondergrondse oceaan van Europa en dus niet via een meteorietinslag op de ijsmaan is terechtgekomen. De CO2 zou, naar geologische normen, ook pas vrij recent op het oppervlak zijn gekomen.
We weten nu welke specifieke plaatsen interessant zijn om van naderbij te onderzoeken
Hans Huybrighs, planeetwetenschapper
"Hoewel we nog nooit op Europa zijn geweest, wordt er niet meer getwijfeld aan het feit dat er een oceaan onder het ijsoppervlak ligt", zegt planeetwetenschapper Hans Huybrighs in een eerste reactie. "Dat er koolstof is gevonden op het oppervlak is interessant, omdat we nu weten op welke plaats we specifiek van naderbij moeten gaan kijken."
"Door die dikke ijslaag van Europa is het heel moeilijk om de oceaan eronder te bestuderen. Daarom is het belangrijk dat er, zoals in dit geval, af en toe ook iets uit de oceaan tot op het oppervlak belandt."
Mogelijk leren we al dingen over de oceaan van Europa nog voor we een eerste keer door het ijs hebben geboord
Geronimo Villaneuva, astronoom NASA-Goddard Space Flight Center
"Deze ontdekking geeft aan dat we misschien bepaalde dingen kunnen leren over de chemische samenstelling van de oceaan nog vóór we door het ijs moeten boren om het volledige plaatje te zien", zegt Villanueva.
NASA gaat eind volgend jaar een ruimtesonde lanceren naar Europa die verschillende keren langs het oppervlak gaat vliegen. Ook de Europese ruimtesonde Juice is onderweg naar Jupiter en haar ijsmanen om verder onderzoek te doen naar de oceanen onder het ijs. Juice zal normaal in 2032 twee keer dicht langs Europa vliegen om het oppervlak te bestuderen.
De twee studies verschijnen normaal vandaag in Science, maar zijn momenteel nog niet gepubliceerd. Dit artikel is gebaseerd op een persbericht van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.
