Hoe kijken Marokkaanse Belgen naar hun land van oorsprong één week na de verwoestende aardbeving? Opvallend is dat ze zich solidair tonen met wie getroffen is en ook geld inzamelen voor de slachtoffers. Maar als het over de noodhulp van de Marokkaanse overheid gaat, wordt het stiller en wringen mensen zich vooral in bochten om aan te tonen hoe goed alles wel verloopt. Een kleine kroegentocht langs theehuizen en koffiebars maakt je niet veel wijzer, of in zekere zin net wél.
Marokkaanse Belgen na de aardbeving: "Onze kracht is onze solidariteit", maar over noodhulp van overheid wordt weinig gezegd
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
"Het is enorm triest wat er vorige week in mijn land is gebeurd", zegt Bilal, die een koffiebar uitbaat in de Brusselse gemeente Sint-Jans-Molenbeek. "Wij doen hier van alles om zo veel mogelijk hulp te sturen. Volgende week vertrekken er kennissen van mij naar daar en we proberen via hen medicatie mee te sturen."
De officiële hulpverlening verloopt goed, vind ik. Dankzij onze koning, die zo veel doet voor ons land
"De solidariteit met ons land is groot. We gaan er dan ook elk jaar naartoe en we hebben daar ook familie wonen." Dat de Belgisch-Marokkaanse gemeenschap heel wat acties op poten zet om hulp naar het vaderland te sturen, is duidelijk. Maar dat zijn allemaal privé-initiatieven.
Wat met de hulp die van de Marokkaanse overheid komt? "De officiële hulpverlening verloopt goed, vind ik. Dankzij onze koning, die zo veel doet voor ons land. Hij heeft het leger snel ter plaatse gestuurd. Onze overheid doet er alles aan om wanorde in de hulpverlening te vermijden." Maar mensen in de getroffen dorpen moeten soms lang op hulp wachten, geeft ook Bilal toe. "Dat heeft te maken met de plaats van de aardbeving. Het Atlasgebergte is moeilijk toegankelijk."
Ik vind het enorm dat onze koning het risico neemt om ter plaatse te gaan
"Onze kracht als volk is dat we meteen onze solidariteit hebben getoond", zegt een jongeman die een koffie komt drinken. "Een vriend van mij heeft op twee dagen tijd 150.000 euro ingezameld. Hij stuurt dat op naar mensen die het nodig hebben. Zij kunnen daar al het nodige kopen."
Zijn naam geeft de jongeman liever niet. "De officiële hulpverlening verloopt vlot", zegt hij. Zo hebben Spanje en het Verenigd Koninkrijk onmiddellijk hulpteams kunnen sturen." Dat de Marokkaanse overheid geen vragen heeft gericht aan andere Europese landen vertelt hij er niet bij.
Hoe het komt dat mensen zo lovend zijn over de manier waarop Marokko de hulpoperatie aanpakt? "De mensen reageren diplomatisch, zelfs als ze moeilijke momenten doormaken."
Ook over koning Mohammed VI geen slecht woord. Het duurde nochtans dagen voor hij zich liet zien. "Ik vind het enorm dat onze koning het risico neemt om ter plaatse te gaan. Hij heeft zelfs bloed gegeven. Hebt u dat gezien?" Afgelopen dinsdag heeft de koning inderdaad een bezoek gebracht aan slachtoffers in het naar hem genoemde ziekenhuis in Marrakech en hij heeft inderdaad bloed gedoneerd. Voor zover bekend heeft hij geen bezoek gebracht aan de zwaarst getroffen streek, enkele tientallen kilometer ten zuiden van de stad.
Ik weet niets over de regering. Ik woon in België
Even verderop hangt een affiche met de oproep om geld te doneren aan het raam van een theehuis. "Wij runnen hier een vzw, en wij zetten ons nu in voor de slachtoffers van de aardbeving", legt uitbater Abdelmajid uit. "We zamelen geld in en dat geven we mee met mensen die naar het gebied reizen."
Ook hier geen slecht woord over de overheid of de koning. "Naar verluidt gaat het niet zo best met de gezondheid van onze koning. Dat verklaart wellicht waarom het enkele dagen heeft geduurd voor hij zich liet zien." Over de regering zegt Abdelmajid niets. "Ik weet daarover niets. Ik woon in België. Over België kan ik u meer vertellen. In Marokko kom ik maar één keer per jaar, op vakantie."
Op het terras bestellen vier oudere mannen muntthee. Ze spreken duidelijk Arabisch onder elkaar. Of ik hen enkele vragen mag stellen over de hulpverlening aan de slachtoffers in hun thuisland? "Daarover weten wij niets", zegt één van hen. "Wij zijn Turks."
De belangrijkste rode lijn is dat je geen kritiek op de koning mag hebben
"Voor veel Marokkanen bestaan er een aantal rode lijnen", duidt freelancejournalist Yassin Akouh. "De belangrijkste is dat je geen kritiek op de koning mag hebben."
De Raad van Mensenrechten van de Verenigde Naties omschrijft de geheime dienst van Marokko als een van de beste van de Arabische wereld. Die geheime dienst werkt met informanten - uiteraard ook in het buitenland - en is bijzonder effectief in terrorismebestrijding. Maar de manier waarop Marokkaanse Belgen over het regime in Rabat spreken doet vermoeden dat ze het gevoel hebben zelfs hier niet vrijuit te kunnen spreken.
