Wij krijgen als toekomstige kiezer een reeks schema’s ingelepeld die ons moeten sturen in ons toekomstig kiesgedrag. Zo blijft premier De Croo een beeld schetsen van een eerste minister die positief in de politiek staat, naar oplossingen streeft en daarvoor ook naar samenwerking met andere politici. Dat beeld zet hij af tegen de 'doemdenker' Bart De Wever, die vindt dat de federale regering luchtgitaar speelt over begroting, en die met zijn voorstel om een grote conservatieve en nationalistische partij te vormen (termen waarin de liberaal De Croo zich niet herkent) "blokvorming in de hand werkt die leidt tot blokkering".
1. De 'positief ingestelde' De Croo versus 'de doemdenker' De Wever?
Het schema is duidelijk. Ja, de N-VA die met de kracht van een groot blok het land wil veranderen, of een liberale premier die het samenwerken aanprijst. Al is dat samenwerken vaak een fata morgana: zijn regering is in juli uit elkaar gegaan zonder akkoord over een broodnodige fiscale hervorming, en het migratiedebat toont nog maar eens aan hoe moeilijk de 7 politieke partijen van de federale regering naar gezamenlijke oplossingen streven.
Vandaar dat zelfs de partij van de premier deze regering niet wil verderzetten. Dat bleek uit dat merkwaardige beeld op het Voka-congres afgelopen maandag waarbij geen enkele Vlaamse partij, ook niet de Open VLD van de premier, ervoor pleitte om deze regering verder te zetten. En dat is toch behoorlijk verwarrend voor de kiezer, zeker omdat premier De Croo niet stopt met herhalen dat hij opnieuw premier wil worden.
In "De afspraak op vrijdag" probeerde premier De Croo uit te leggen dat de rol van een voorzitter en die van een regeringslid verschillend zijn. En dat klopt ook. De voorzitter moet het belang van de partij verdedigen, en een regeringslid moet het belang van de regering verdedigen. Maar wat is het belang van de partij van de eerste minister, een partij die met de eerste minister als boegbeeld naar de verkiezingen trekt -en daar beginnen de lijnen door elkaar te lopen natuurlijk-, wat is belang van die voorzitter om niet in de federale regering te geloven?
In het debat vrijdag viel het woord schizofreen en dat is vermoedelijk hoe de Open VLD- kiezer zich moet voelen.
2. Een regering met de MR of een akkoord met de PS?
Wanneer het over de Vlaamse thema’s gaat, klopt het schema niet meer. Want geregeld vinden Open VLD en de N-VA elkaar in die Vlaamse regering, en spannen ze samen tegen de derde regeringspartner, de CD&V. In een verkiezingsdebat tussen Bart De Wever en Alexander De Croo (laat staan dat het merkwaardig zou zijn dat een federale minister zou debatteren over de Vlaamse materies) zouden de twee het over de Vlaamse thema's vaak roerend eens zijn.
Voor de kiezer die op 9 juni een keuze moet maken op alle niveaus, moet dat behoorlijk verwarrend zijn.
Voorlopig zet de N-VA alles in op het federale niveau, met thema’s als asiel en migratie, een beleid voor de werkenden, of nog het energiebeleid. In "De Zondag" zegt Theo Francken dat wanneer je het verschil wil maken op die thema’s, dan “moet je federaal aan zet komen. Dat kan niet met Vlaams Belang. Als die partij daar de kamer binnenkomt, dan lopen alle andere partijen weg. Of ik dat terecht vind of niet, dat doet er niet toe: het is een feit. Vlaams Belang is dood gewicht op federaal niveau.”
Maar Francken voegt er ook aan toe: “Ik stap niet meer in een regering zonder een staatshervorming. Zet dat maar in het vet, zodat Bouchez het zeker gezien heeft.”
De MR-voorzitter, Georges-Louis Bouchez, gaat niet akkoord. Hij wil in de eerste plaats een ideologische consistente regering met de N-VA, zoals de Zweedse regering was. Maar in "De Zevende dag" is Bart De Wever daar zeer duidelijk over: het is niet met die éne liberale partij die in de 'rode zee' zwemt dat een akkoord moet gesloten worden; wel met de rode zee waarin de MR zwemt. De N-VA wil dus een akkoord met de PS, voor een minikabinet, waarbij het uitgangspunt is "we agree to disagree", om het land in een meer regionalistische plooi te leggen.
Al vermoed ik dat in 2024 die verwarde kiezer wel eens een belangrijkste stem in dat kapittel kan hebben; hij of zij zal de wiskunde van de uitslag bepalen, en die uitslag bepaalt op zijn beurt wat mogelijk is.
3. Wat moet de kiezer daarvan denken?
Het VTM-programma "Make up your mind" werd gewonnen door de CD&V-voorzitter Sammy Mahdi als de drag queen met de naam Cindy Envy. Dat is een parodie op de partijnaam CD&V, mocht u dat nog niet ontdekt hebben.
Ik heb het altijd moeilijk gehad met politici in pure amusementsprogramma’s. Ik zie daar de meerwaarde niet van in. Zelfs over het beroemde voorbeeld van Bart De Wever in "De Slimste Mens" twijfel ik. Na de verkiezingen van 2009 geeft één op de elf kiezers van N-VA toe dat de prestatie van Bart De Wever in "De Slimste mens" zijn of haar stemgedrag heeft beïnvloed. Dat is minder, volgens dat onderzoek van TNS-Media, dan het uitblijven van de staatshervorming, daar lag 46 procent van de N-VA-kiezers wakker van.
En over pipigate zwijg ik al helemaal. Daar hebben we het voldoende over gehad. Want geef toe, luchtgitaar of plasgebaar, je zou als kiezer vanzelf verward raken.
