De G20 is er - tegen de verwachtingen in - in geslaagd om tot een slotverklaring te komen. De belangrijkste beslissing is de toetreding van de Afrikaanse Unie tot de groep van belangrijkste industrie- en groeilanden. Ondanks grote woorden over klimaatverandering en de oorlog in Oekraïne, blijft de slotverklaring over deze thema’s diplomatisch.
G20 neemt Afrikaanse Unie op als permanent lid, maar blijft op de vlakte over Rusland en klimaat
De leiders van de G20 zitten dit weekend bijeen in de Indiase hoofdstad New Delhi. Bedoeling is toenemende geopolitieke invloed van India in de verf zetten. Twee grote afwezigen zijn echter de Chinese president Xi Jinping en zijn Russische collega Vladimir Poetin; zij stuurden een ondergeschikte.
Ondanks die twee grote afwezigen is het topoverleg geslaagd voor Indiaas premier Narendra Modi. Voor eigen publiek kon hij zich tonen als de wereldleider die hij ambieert te zijn. Een belangrijke pluim die hij op zijn hoed kan steken is de toetreding van de Afrikaanse Unie tot de groep van belangrijkste geïndustrialiseerde en groeilanden.
De toetreding van de Afrikaanse Unie werd vrijdag al aangekondigd door de Europese Raadsvoorzitter Charles Michel. De Afrikaanse Unie, die uit 55 landen bestaat, krijgt binnen de G20 dezelfde status als de Europese Unie.
Wat is de G20 precies?
De G20 of Groep van 20 bestaat nu uit de Europese Unie, de Afrikaanse Unie en 19 van de grootste economieën ter wereld. Het gaat daarbij om de VS, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië en ook Japan, Zuid-Korea, China, India, Indonesië, Brazilië, Argentinië, Mexico, Rusland, Turkije, Saudi-Arabië en Zuid-Afrika.
Het samenwerkingsverband werd opgericht in 1999 en was bedoeld als een uitbreiding van de vooral westerse G7. Naast de vaste leden nemen ook nog andere landen zoals Spanje en Nederland deel aan de vergaderingen evenals toplui van internationale organisaties.
Slotverklaring
“We verwelkomen de Afrikaanse Unie als permanent lid van de G20 en we geloven sterk dat de opname van de Afrikaanse Unie in de G20 aanzienlijk zal bijdragen in de aanpak van de mondiale uitdagingen van onze tijd”, luidt het in de slotverklaring van de G20-top, die per consensus werd aangenomen.
Het was tot vandaag afwachten of de leiders erin zouden slagen om tot een slotverklaring te komen. EU-onderhandelaars meldden vooraf dat de gesprekken over die slotverklaring zeer moeilijk verliepen, en ook Moskou temperde de hoop op een verklaring met concrete doelen en resultaten.
Onder meer over Oekraïne liepen de meningen binnen de G20 fel uiteen - niet gek gezien de aanwezigheid van Rusland. Uiteindelijk wil de G20 in de slotverklaring enkel benadrukken dat alle staten zich, in overeenstemming met het VN-handvest, moeten onthouden van de dreiging met of het gebruik van geweld om grondgebied te verwerven. Ook benadrukt de G20 dat het gebruik of de dreiging van het gebruik van kernwapens niet toelaatbaar is. "Het huidige tijdperk mag geen tijdperk van oorlog zijn", klinkt het pacifistisch.
Verder houdt de tekst zich heel erg op de vlakte en wordt er geen expliciete melding gemaakt van een "agressie" door Rusland in Oekraïne, een term die nochtans werd gebruikt in 2022 tijdens de vorige G20-top in Bali.
Moskou ziet zo dat de Russische agressie niet meer expliciet wordt veroordeeld. De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur, Jake Sullivan, begroette weliswaar de formulering van de verklaring. "Vanuit ons standpunt is het een heel goed werk", verklaarde hij aan journalisten.
Er wordt ook opgemerkt dat de G20 bedoeld is als overlegorgaan voor internationale economische samenwerking en niet om geopolitieke en veiligheidsproblemen op te lossen.
Wat betreft de agressie van Rusland tegen Oekraïne, heeft de G20 niets om fier over te zijn.
Oleg Nikolenko, woordvoerder Oekraïens ministerie van Buitenlandse Zaken
Kiev is alvast niet onder de indruk. "Oekraïne is erkentelijk tegenover de partners die geprobeerd hebben een sterke formulering in de tekst te krijgen. Tegelijkertijd, wat betreft de agressie van Rusland tegen Oekraïne, heeft de G20 niets om fier over te zijn", aldus de woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken
Een ander geluid weerklinkt bij de Russen. De Russische delegatieleidster op de G20, spreekt van een "evenwichtige" verklaring. Volgens haar verwelkomt Rusland het resultaat in New Delhi. Ze erkende dat er over Oekraïne "heel moeilijke onderhandelingen" plaatsvonden.
Klimaat
Op het vlak van klimaat blaast de slotverklaring warm en koud tegelijk. Enerzijds is er duidelijk het besef dat er iets moet gebeuren om de klimaatverandering aan te pakken, maar anderzijds bevat de tekst geen oproep om een einde te maken aan het gebruik van fossiele brandstoffen. Er wordt vooral een oproep gedaan om de huidige klimaatinspanningen te versnellen.
