Nederlandse F-16's die mogelijk aan Oekraïne worden geleverd staan vertrekkensklaar in... Charleroi

Nederland gaat samen met Denemarken F-16-gevechtsvliegtuigen leveren aan Oekraïne. Dat heeft Mark Rutte, de Nederlandse ontslagnemende minister-president, dit weekend bekend gemaakt. Nederland beschikt over 42 F-16's en de Oekraïense president Volodimir Zelenski verwacht dat die allemaal zijn richting zullen uitkomen.

24 van de 42 Nederlandse F-16's zijn op dit moment nog actief, maar worden op termijn vervangen door F-35's. Opvallend: de overige 18 toestellen staan in ons land, meer bepaald in Charleroi. Dat blijkt uit onderzoek van VRT NWS-journalist Luc Pauwels.

"De toestellen staan al sinds eind vorig jaar in een loods van SABCA, vlak bij de luchthaven van Charleroi", vertelt Pauwels in "Spits" op Radio2. SABCA is een lucht- en ruimtevaartbedrijf en is onder meer gespecialiseerd in het onderhoud van gevechtsvliegtuigen. "De vestiging in Charleroi beschikt over de nodige uitrusting en expertise om grondige upgrades uit te voeren op het vlak van structuren, luchtvaartelektronica en wapensystemen", lezen we op de website.

"SABCA speelt al decennialang een centrale rol in het onderhouden van gevechtsvliegtuigen in Europa", aldus Pauwels. "Sterker nog: het bedrijf bouwde zelf al verschillende F-16's, onder meer voor Denemarken dat ook toestellen in Charleroi geparkeerd heeft. We hebben het dus eigenlijk ook over F-16's van Belgische makelij."

Naast de Nederlandse F-16's worden er ook Deense en Belgische toestellen onderhouden in Charleroi, leerde Pauwels uit gesprekken met de Nederlandse en Belgische luchtmacht en uit de bedrijfsinformatie van SABCA. Hij had ook contact met het bedrijf zelf, maar SABCA wil geen info kwijt over de Nederlandse F-16's.

De toestellen zouden overgebracht zijn naar Charleroi, waarschijnlijk voor onderhoud alvorens ze zouden verkocht worden aan een Amerikaans bedrijf dat de F-16's wilde gebruiken als oefentegenstander bij de opleiding van gevechtspiloten. "Maar die deal zou niet helemaal doorgaan", weet Pauwels. "Zes toestellen zouden eventueel alsnog naar de VS overgebracht worden, maar de overige 12 niet."

En het zijn net die 12 toestellen waar de Oekraïense president Zelenski wel eens zeer geïnteresseerd in zou kunnen zijn, denkt Pauwels. "Het gaat om opleidingstoestellen: een F-16 heeft normaal gezien slechts één zitje, maar in dit geval gaat het om toestellen die worden gebruikt voor opleidingen en die hebben een tweede zitje net achter de piloot voor een instructeur. Die leert van daar uit de leerling-piloot de nodige technieken aan en kan indien nodig het toestel zelfs overnemen."

Belangrijk detail: de zogenoemde "opleidingstoestellen" kunnen ook volwaardig ingezet worden als gevechtsvliegtuig. Doordat ze iets zwaarder zijn dan de eenzitters en de cockpit iets groter is, hebben ze wel minder ruimte voor brandstof en dus een kleinere actieradius.

Volgens de woordvoerder van de Nederlandse Koninklijke Luchtmacht kunnen de toestellen die in Charleroi staan onmiddellijk de lucht in. "Ze zijn vliegwaardig, maar het zou wel kunnen dat ze eerst nog een aantal aanpassingen moeten ondergaan. Zo zou het bijvoorbeeld kunnen dat ze nieuwe aansluitpunten nodig hebben om andere types raketten te kunnen dragen," geeft Pauwels nog mee.

Of eventuele aanpassingen ook bij ons zouden gebeuren, is niet duidelijk. Dat kan bijvoorbeeld ook in Polen of Nederland. "Maar met SABCA heeft België alleszins een belangrijke speler in het verhaal van de Europese F-16's", besluit Pauwels.