In Miami Seaquarium, in de Verenigde Staten, is orka Lolita overleden. Ze was 57 jaar, en de oudste nog levende orka in gevangenschap. Tientallen jaren werd ze opgevoerd in shows, maar al jaren werd daartegen gedemonstreerd. Eerder dit jaar werd een overeenkomst bereikt om Lolita weer vrij te laten in haar oorspronkelijke leefomgeving.
Orka Lolita, ook wel bekend als Tokitae of Toki, werd in 1970 uit haar groep gehaald die rondzwom in de Stille Oceaan voor de kust van Seattle, in het noordwesten van de VS. Het dier was toen 4 jaar oud. Ze werd gevangen genomen en naar het Miami Seaquarium in Florida gebracht, helemaal aan de andere kant van de VS. Tientallen jaren deed Lolita mee in de shows die het Miami Seaquarium opvoerde voor bezoekers. Ze was dikwijls samen te zien met orka Hugo, tot die in 1980 overleed. Sindsdien was ze de enige orka in het aquarium.
In de loop der jaren kwam er steeds meer kritiek op shows met orka's in aquaria en dierenparken. Twintig jaar geleden was Lolita het onderwerp van de documentaire "Lolita: slave to entertainment". Daarin klaagden activisten de leefomstandigheden van de orka in het Miami Seaquarium aan. Lolita had er een aquarium van 24 meter lang, 11 meter breed en 6 meter diep ter beschikking. Niet meteen ideaal voor een dier dat bijna 6 meter lang is en 2,5 ton weegt. De documentaire won verschillende awards.
Sindsdien waren er geregeld demonstraties en petities voor de vrijlating van de orka, en werd de wens uitgesproken om het dier weer vrij te laten in de Stille Oceaan. Er kwamen zelfs rechtszaken van, maar die leverden niets op. Eerder dit jaar bereikten dierenrechtenorganisaties en het aquarium dan toch een overeenkomst waarin ze beloofden samen te werken om Lolita weer de vrijheid te geven. Het Miami Seaquarium is vorig jaar gestopt met het opvoeren van Lolita in shows omdat haar gezondheid achteruitging. Ze was sindsdien niet meer te zien voor het publiek.
"Een inspiratie voor iedereen"
Gisteren maakte het aquarium bekend dat Lolita overleden is. "De voorbije twee dagen begon de orka "ernstige tekenen van ongemak" te vertonen. "Die zijn we meteen gaan behandelen. Maar ondanks goede medische zorg, overleed ze vrijdagmiddag, vermoedelijk aan een nieraandoening. Toki was een inspiratie voor iedereen die haar mocht leren kennen. Degenen onder ons die de eer en het voorrecht hadden om tijd met haar door te brengen, zullen haar prachtige geest voor altijd herinneren."
Lolita is 57 jaar geworden, ze leefde dus ruim 52 jaar in gevangenschap. Ze was de oudste nog levende orka in gevangenschap. In het wild kunnen orka's 80 tot 90 jaar oud worden.
"Mijn hart is gebroken"
Eerder dit jaar klonk dus nog de hoop dat Lolita zou kunnen worden overgevlogen naar haar oorspronkelijke thuis. Het proces, dat al in volle voorbereiding was, zou zeker 18 tot 24 maanden in beslag nemen. Omdat Lolita al zowat haar hele leven in gevangenschap leefde, zou ze nooit "zomaar" in het wild kunnen worden vrijgelaten. Het was de bedoeling om de orka naar een zeereservaat tussen Canada en Washington te brengen.
De Amerikaanse zakenman en filantroop Jim Irsay, die zich het lot van Lolita aantrok en mee de vrijlatingsoperatie bekostigde, schrijft op X (het voormalige Twitter) dat zijn hart gebroken is. "Haar verhaal veroverde mijn hart, net zoals dat van vele anderen. Ik was vereerd dat ik deel uitmaakte van het team dat haar naar haar oorspronkelijke thuis zou terugbrengen. Ik vind troost in het feit dat we haar leefomstandigheden het voorbije jaar hebben kunnen verbeteren."
