Lolita, de oudste orka in gevangenschap, zal binnenkort terugkeren naar haar oorspronkelijk thuis in de Stille Oceaan. Ze heeft 52 jaar in het Miami Seaquarium in Florida geleefd en opgetreden. Met de hulp van de eigenaar van het themapark, een dierenrechtenorganisatie en een financiële weldoener zal ze binnen 2 jaar kunnen zwemmen naar haar natuurlijke omgeving én misschien haar moeder terugzien.
In 1970, toen orka Lolita 4 jaar oud was, werd ze uit haar groep gehaald, gevangen genomen en naar een aquarium gebracht. Daar deed ze verschillende shows, toen nog met andere orka Hugo. Sinds Hugo stierf in 1980, heeft orka Lolita al die tijd alleen in het aquarium gezeten. Ze werd al even niet meer opgevoerd in shows en bezoekers kregen haar niet meer te zien in haar verblijf.
Orka Lolita, ook bekend als Tokitae, zit nu in een aquarium van 24 meter lang, 11 meter breed en 6 meter diep. Niet ideaal voor een dier van 6 meter en bijna 2,5 ton. Daarom dat dierenrechtenorganisaties al jarenlang ijveren voor haar vrijlating. Zo startte PETA, de grootste dierenrechtenorganisatie van de Verenigde Staten, verschillende rechtszaken op doorheen de jaren. Maar altijd zonder succes.
Na 52 jaar is het toch eindelijk zover. Om haar leven in vrede af te sluiten, gaan dierenrechtenorganisaties en de eigenaar van het aquarium samenwerken om het dier terug over te brengen, per vliegtuig, naar haar oorspronkelijke thuis, de Stille Oceaan.
Als je het aan het dier zelf zou vragen, dan zou het onmiddellijk zeggen: "Laat me vrij"
Jan Haelters, maritiem bioloog
Filantroop Jim Irsay zal het financiële plaatje voor zijn rekening nemen. "Wat anderen er ook van zeggen, ik weet dat Lolita naar de oceaan wil. Ze is al zo oud en verdient deze kans", zegt hij vastbesloten. De kostprijs om haar van Florida naar een reservaat te brengen en nadien naar de oceaan zou geschat worden op enkele miljoenen euro's. Dat heeft Irsay er graag voor over. "Ze is heel speciaal, ze is de enige orka die gevangen genomen werd in de jaren 70 die nog leeft. Ik wil haar rust gunnen in de Stille Oceaan."
Hele operatie
Bij zo'n overplaatsing naar de Stille Oceaan komt heel wat kijken. Eerst moet de staat Florida toestemming geven en dan kan het nog zo'n 18 tot 24 maanden duren voor Lolita weer vrij kan rondzwemmen. Het plan is om haar eerst naar een reservaat tussen Canada en Washington te brengen, waar ze wat kan wennen aan haar nieuwe omgeving.
Het reservaat wordt afgespannen met een groot net zodat begeleiders haar kunnen leren opnieuw vis te vangen. Ze zal continu gemonitord worden en getraind worden zodat ze spieren kweekt. Normaal zwemmen orka's tientallen kilometers per dag, maar dat is Lolita niet meer gewoon. "De slagkracht van dit project is van ondergeschikt belang", zegt maritiem bioloog Jan Haelters. "Er zijn maar 2 opties: haar nog 15 jaar in het bassin houden, of haar vrijheid gunnen. Als je het aan het dier zelf zou vragen, dan zou het onmiddellijk zeggen: "Laat me vrij.""
Familiereünie
Als alles goed gaat, zal ze nadien overgeplaatst worden naar een zeearm van de Stille Oceaan, in het noordwesten van de Verenigde Staten. Daar kan ze wel eens een oude bekende tegenkomen: haar moeder. Ze zou nog steeds in leven zijn en intussen 90 jaar oud zijn, wat heel uitzonderlijk is aangezien orka's gemiddeld 70 jaar worden.
Lolita kan haar moeder terugvinden door de herkenning van geluiden en liederen die bepaalde groepen maken. Ze heeft tot haar 4 jaar bij de groep geleefd, dus er bestaat een kans dat ze het specifieke geluid van de groep zal herkennen. Wetenschappers denken dat het mogelijk is dat er een auditieve reünie komt, omdat geluiden van orka's tot honderden kilometers ver gaan in water. Het is wel nog afwachten of een fysieke reünie ooit zal plaatsvinden.
