In Haïti zijn op enkele dagen tijd minstens 5.000 inwoners van de hoofdstad Port-au-Prince op de vlucht geslagen. Ze ontvluchten het toenemende bendegeweld in de stad. Ongeveer 80% van de hoofdstad is in handen van gewapende bendes. Het land kent al meerdere jaren een diepe politieke crisis.
Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Antonio Guterres heeft aangedrongen bij de internationale gemeenschap om een multinationale troepenmacht bestaande uit "speciale politie-eenheden en militaire ondersteuningseenheden" naar Haïti te sturen. Die vraag komt er nadat het bendegeweld in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince de afgelopen dagen aanzienlijk is toegenomen.
In de wijken Carrefour-Feuille en Savanes Pistaches zijn sinds zaterdag rond de 5.000 mensen hun woningen ontvlucht voor het geweld. 76% van hen werd ondergebracht in noodopvang, zegt het IOM. Ongeveer 150 bendes zijn actief in de hoofdstad en hebben sinds de moord op president Jovenel Moïse controle over bijna 80% van de hoofdstad volgens experts.
Toenemend geweld
De bendeleden moorden, verkrachten en zaaien terreur. Guterres verwijst onder andere naar berichten over bendes die mensen in de openbare ruimte neerschieten, mensen levend verbranden op het openbaar vervoer, tegenstanders verminken en executeren, kinderen ontvoeren, en seksueel geweld en verkrachting gebruiken tegen vrouwen.
Geweld in Haïti in cijfers Van begin dit jaar tot maart werden al meer dan 1.600 mensen gedood, verwond of ontvoerd, staat in het nieuwste VN-rapport. Het is een stijging van bijna 30 procent ten opzichte van de laatste drie maanden vorig jaar. Ook UNICEF kondigde enkele weken geleden een "alarmerende piek" in ontvoeringen aan. Het kinderfonds van de Verenigde Naties telde dit jaar al zo'n 300 bevestigde ontvoeringen. Dat cijfer is bijna gelijk aan het totale aantal ontvoeringen van vorig jaar. Bovendien zijn het steeds vaker vrouwen en kinderen die het slachtoffer worden van ontvoering, klinkt het nog.
Volgens de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties zijn vorig jaar zo'n 73.500 mensen Haïti ontvlucht vanwege het toenemende bendegeweld en de armoede. Zo'n 5,2 miljoen mensen, bijna de helft van de Haïtiaanse bevolking, heeft humanitaire hulp nodig, meldt de VN. Bovendien wordt de al precaire bevoorradingssituatie bemoeilijkt door het toenemende geweld. Daarnaast dringt de VN aan op internationale hulp om de stabiliteit in het land te herstellen.
"Bendes zijn meer gestructureerd, gefederaliseerd en autonoom geworden in hun pogingen om het staatsgezag te confronteren, staatsinstellingen te verzwakken en de controle over de bevolking te consolideren", zegt Guterres. De bendelieden hebben de politie overmeesterd, waardoor nu nog slechts 10.000 politieagenten beschikbaar zijn voor meer dan 11 miljoen inwoners.
Internationale troepenmacht
Guterres benadrukt dat het herstellen van de openbare orde en het terugdringen van mensenrechtenschendingen en geweld, "het krachtige gebruik van geweld" vereist door een gespecialiseerde multinationale troepenmacht.
Naast het inzetten van die troepenmacht ziet hij twee mogelijke opties voor de Verenigde Naties: enerzijds de logistieke ondersteuning van de troepenmacht en anderzijds het versterken van haar politieke missie op Haïti met het doel om de democratische instellingen te herstellen.
In oktober al vroeg de premier van Haïti om dringend een internationale strijdmacht op de been te brengen, die het bendegeweld kan helpen onderdrukken. Eind juli bood Kenia aan om leiding te geven aan zo'n multinationale politiemacht. Guterres verwelkomde dat aanbod en de Verenigde Staten nemen het in overweging.
