Er gaan verontrustende beelden uit de Verenigde Staten rond van mensen onder invloed van de zombiedrug tranq. De gevaarlijke drug, oorspronkelijk een kalmeringsmiddel voor paarden, kent vooral in de stad Philadelphia een opmars. Ook in ons land is de drug al opgedoken. Toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven) waarschuwt voor de gevolgen.
Wat is "zombiedrug" tranq en duikt die ook al op in ons land?
"Een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid". Zo noemt de Amerikaanse overheid tranq, de drug die de afgelopen maanden in de Verenigde Staten een gigantische opmars heeft gemaakt.
Tranq (afkorting van tranquillizer) wordt ook wel de zombiedrug genoemd. Het hoofdbestanddeel van de drug is xylazine - een middel dat gebruikt wordt om vee en paarden te verdoven - , vaak in combinatie met de pijnstiller fentanyl.
"Tranq is eigenlijk een soort cocktail die met vanalles gevuld kan worden", zegt toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven). "Soms zit er ook heroïne of cocaïne bij, het is altijd een soort verrassing."
De drug is extreem verslavend, relatief goedkoop en dodelijk. Tussen augustus 2021 en augustus 2022 overleden in de Verenigde Staten meer dan 70.000 mensen door een tranq-overdosis. Dat is vier keer zoveel als vóór de coronapandemie.
"Het recreatieve gebruik van de drug is niet te verwaarlozen", vertelt Tytgat. "Het kalmerende effect op mensen kan bij een overdosis leiden tot ademhalingsdepressie, een vertraagd hartritme. Bij intens gebruik krijg je veel te veel suiker in je bloed, een vorm van diabetes."
Daarnaast vermindert tranq de bloeddoorstroming en veroorzaakt de drug diepe vleeswonden. Die wonden kunnen in eerste instantie onopgemerkt blijven. Ze kunnen ontstaan op plekken waar de drug niet is ingespoten. Je kunt de drug dus in je arm injecteren en een wond krijgen op je been. Sommige wonden gaan tot op het bot. Gebruikers kunnen er ledematen door verliezen.
"Een extra probleem is dat tranq nog geen specifiek antidotum heeft. Als je dus met een overdosis naar de spoed gaat, kunnen artsen je geen specifiek middel geven ter behandeling."
Ook in België
"Voorlopig is de drug inderdaad vooral populair in de Verenigde Staten." In België ziet het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie xylazine sporadisch opduiken in hun laboratoria. "Ook in ons laboratorium zien we al tranq passeren", zegt Tytgat. "De drug circuleert dus wel in België, al kunnen we nog niet spreken van een dramatische epidemie."
"Maar wat niet is, kan nog komen. Historisch gezien waaien drugs vaak over naar onze kanten, zeker als ze een hype zijn. Het is dus belangrijk om te waarschuwen."
