De Belgische banken hebben in de eerste helft van dit jaar aanzienlijk meer winst geboekt dan de afgelopen jaren. Deze week maakten zowel KBC als ING hun recordcijfers van afgelopen half jaar bekend. Omdat onder meer de rente die ze ontvangen op leningen veel sneller stijgt dan de rente die ze uitkeren aan spaarders, lopen de winsten op tot miljarden. KBC heeft besloten om zijn aandeelhouders meer geld uit te keren.
Banken boeken recordwinsten: kloof tussen rente die ze innen en uitkeren steeds groter
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
KBC maakte het afgelopen half jaar 1,85 miljard euro winst. In dezelfde periode vorig jaar ging het om 1,34 miljard, een stijging met bijna 40 procent.
ING België stelde een week geleden nog betere cijfers voor op een persconferentie. De Belgische tak van de Nederlandse bank kan meer dan een verdubbeling van zijn winst voorleggen. Van 143 miljoen in de eerste helft van 2022 tot 408 miljoen winst dit jaar. De bank spreekt van de beste resultaten van het afgelopen decennium. Belfius en BNP Paribas Fortis, de twee andere grootbanken in ons land, stellen in september hun cijfers voor.
Banken krijgen meer rente dan ze uitbetalen
Banken danken die recordwinsten vooral aan de stijgende rente-inkomsten. De Europese Centrale Bank (ECB) trok de depositorente sinds vorige zomer op van 0 tot ondertussen 3,75 procent. Dat is de rente die de banken krijgen als ze hun overtollig spaargeld bij de ECB parkeren. Banken halen ook hogere inkomsten uit rente die klanten betalen aan de banken op leningen en hypotheken. Die stijgt veel sneller en is hoger dan de rente die klanten krijgen op hun spaargeld.
De kloof tussen de rente die de banken ontvangen en de rente die ze moeten uitkeren, de zogenoemde rentemarge, neemt dus toe. Bij ING België ging die een half procentpunt omhoog, van 1,31 procent naar 1,82 procent. KBC heeft een rentemarge van 2,11 procent.
"Dat die rentemarges en dus de winsten van banken gingen stijgen was voor een stuk te verwachten. Door het beleid van de ECB was die rente jarenlang heel laag en hadden de banken niet zoveel marge. De rentemarges herstellen zich nu en dus nemen ook de winsten toe", legt professor financiële economie Hans Degryse (KU Leuven) uit.
"Dat banken zoveel winst maken is ook het gevolg van het feit dat de economie het beter doet dan verwacht. De aangekondigde recessie door de oorlog in Oekraïne is er voorlopig niet gekomen. Dat wil zeggen dat banken bijvoorbeeld minder dan verwacht te maken krijgen met kredietverliezen, die zich voordoen wanneer klanten hun lening niet meer kunnen terugbetalen", zegt Degryse.
Wie kan meegenieten van winsten: aandeelhouders of spaarders?
De afgelopen maanden kwam van overal kritiek op de banken omdat ze de stijgende rente niet doorrekenen aan hun klanten. Na politieke druk verhoogden de banken met slepende voeten de spaarrentes. Sinds 1 augustus bieden alle grootbanken een hogere rente aan, al blijft die voor het klassieke spaarboekje overal onder de 1 procent.
Aandeelhouders van KBC profiteren mee van de hoge winsten. De bank maakte bekend dat het 1,3 miljard euro naar de beleggers laat vloeien door eigen aandelen in te kopen. "Na het debat van de afgelopen maanden zal dit opnieuw de perceptie versterken dat banken voorlopig te weinig aan hun spaarders denken. Die zouden door concurrentie sterker moeten genieten van renteverhogingen van de ECB, de aandeelhouders zijn in principe de laatsten in de rij", zegt Degryse.
Debat in Nederland en extra belasting in Italië
Ook in andere landen presenteerden banken hun winstcijfers. In Nederland verdubbelde de winst van Rabobank en ING en steeg die van ABN AMRO met 80 procent. De vraag rijst er opnieuw of spaarders wel genoeg rente krijgen. In Italië besliste de regering deze week om een extra belasting in te voeren bij een sterke toename van de winst door een hogere rentemarge. Op de bepaalde extra winst geboekt in 2022 en 2023 moeten de banken 40 procent belasting betalen. Ook Spanje en Hongarije voerden afgelopen jaar hogere belastingen in voor banken.
