Open Monumentendag stelt programma voor: ontdek de 1.000 activiteiten die je kan bezoeken

Achter elk interessant monument zit een traditie of een verhaal van mensen. En om elk stukje erfgoed te bewaren, zetten mensen zich met hart en ziel in. Dat menselijke aspect staat centraal op de 35e editie van Open Monumentendag, het grootste eendaagse cultuurevenement in Vlaanderen. Noteer alvast in je agenda: zondag 10 september.

Er zijn meer dan 1.000 activiteiten, een 200-tal meer dan vorig jaar. En de helft ervan heeft met immaterieel erfgoed te maken, met tradities zoals bierbrouwen of graan malen. Op 26 locaties spelen harmonieën en fanfares, nog zo’n traditie die op veel plaatsen ver teruggaat in de tijd, onder de vlag "Rondje kiosk ".

Het is dit jaar 20 jaar geleden dat de Unesco-conventie over immaterieel erfgoed tot stand kwam; de Europese Open Monumentendagen staan in dat teken en Vlaanderen haakt daarbij aan. 

Om dat menselijke aspect in de verf te zetten, zijn er dit jaar ook ambassadeurs van Open Monumentendag. Gewone vrouwen en mannen met een groot hart voor erfgoed.

Bob brengt buren samen aan het kapelletje in hun wijk (zie foto bovenaan dit artikel). Caroline redde samen met een groep vrijwilligers een kasteel. Jochen brengt monumenten in beeld en Luna maakt TikToks over immaterieel erfgoed. Astrid leert glas-in-loodkunst van een ervaren meester, Marie is begeesterd door modernistisch erfgoed en Lieven dirigeert de helft van zijn familie in de harmonie. Joost schreef R de musical, een hedendaagse versie van "Reynaert de vos", die je tijdens het weekend van Open Monumentendag in Sint-Niklaas kan bijwonen. Tips van de ambassadeurs vind je hier .

Gaststad van de Open Monumentendag is Sint-Niklaas . Daar krijg je een voorproefje van het nieuwe museum “Curiosum. Een huis vol herinnering” in het gerenoveerde Huis Janssens of kun je een kijkje nemen in de modernistische Christus Koningkerk met kleurrijke glasramen van Staf Pyl. In de categorie "bizar" is er de restauratie van de grootste sigaar ter wereld in het Pijp- en Tabaksmuseum.

Ook Antwerpen slaat een brug tussen roerend en onroerend erfgoed, tussen monumenten van steen en gebruiken die niet tastbaar zijn. Bijvoorbeeld met rondleidingen in de kandijsuikerfabriek Candico.

Nog zo'n stukje erfgoed zijn de vele veldkapelletjes die Vlaanderen rijk is. Museum Parcum in Leuven brengt ze op dit moment in kaart. Hier vind je tips voor je kapelletjestocht . 

Recente waardevolle gebouwen zijn vaak kwetsbaar, denk aan de Villa Vaeck in Hofstade-Zemst of het station van Kortrijk. Op Open Monumentendag kun je op verschillende plaatsen modernistisch erfgoed gaan bekijken, "jonge" monumenten dus. 

Nog een tip: ook de drie genomineerden voor de jaarlijkse Onroerenderfgoedprijs zetten de deuren open op 10 september. Het gaat om de kasteelhoeve bij Kasteel Forreist in Brugge waar aan cohousing wordt gedaan, de modernistische woning Leclercq-Vandamme van architect Willy Van Der Meeren in Leuven en de neoromaanse kapel Robiano in Tervuren.