Mysteries van Vlaanderen: Arthur Merghelynck, de redder van de stamboom

"Je kent het verhaal dat de Westhoek zwaar geleden heeft tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ieper was platgebombardeerd en zo ook het stadsarchief. Wat je daar kon terugvinden, is er vandaag niet meer. Of toch niet de originele documenten", zegt Ann Kelders van de Koninklijke Bibliotheek (KBR) in Brussel.  

Arthur Merghelynck was kasteelheer van Kasteel Beauvoorde vanaf 1875. Hij kon zijn leven wijden aan zijn passie: familiegeschiedenis en genealogie. Zo bezochten Arthur en zijn medewerkers meerdere keren het stadsarchief van Ieper. Ze maakten notities en schreven zelfs volledige documenten over. 

Hij zocht naar stambomen van adellijke families uit de Westhoek en zocht mensen waarover hij las in het stadsarchief. Arthur verzamelde geboorte- en sterftedata en zelfs de trouwdatum van mensen. Feiten, namen, data. Context deed er minder toe voor hem. 

Gedurende zijn leven bouwde hij een heel archief op. Zowel met notities en overgeschreven documenten als met originele documenten uit de 16e of 17e eeuw. Zo heeft de man heel wat kennis vergaard en was er als het ware een back-up van de data uit het Ieperse stadsarchief. Een backup die na de Eerste Wereldoorlog enorm belangrijk was. 

"De data die Merghelynck vond klasseerde hij volgens locatie in verschillende langwerpige mapjes. In die mapjes zitten kleine losse papieren met namen op en notities. Naast die langwerpige mapjes, schreef hij ook langwerpige boeken vol. In een van die boeken vind je bijvoorbeeld terug welke kosten er gemaakt zijn voor het feest van de intrede van de Hertog van Bourgondië", vertelt Ann Kelders van de KBR. 

Verder in zijn archief vind je grote mappen en boeken waar hij allerlei zaken in stak en opschreef. Pamfletten, doodsprentjes, huldeliederen en uiteraard stambomen. Al die zaken zijn vandaag enorm belangrijk voor mensen die zelf een stamboomonderzoek hebben lopen.

In zijn testament schonk hij zijn hele werkarchief aan de KBR in Brussel. Je kan er vandaag terecht om de notities en documenten van Arthur door te nemen om zo je stamboomonderzoek verder te laten ontwikkelen of zelfs af te ronden. 

Als je het hele archief wil doornemen, dan zal je een paar dagen of misschien zelfs weken moeten inplannen. Ann Kelders van de KBR vertelt hoe omvangrijk het archief is: "Zijn werkarchief bestaat uit meer dan 500 documenten en nog niet alles is gedigitaliseerd. Je zal je dus moeten ploegen door boeken, losse papieren en kleine stukjes papier waar een naam op staat."

Merghelynck mogen we dus misschien wel de redder van het stamboomonderzoek noemen. Mensen uit Ieper en omstreken die vandaag aan stamboomonderzoek doen, kunnen zich dus alleen nog maar beroepen op het archief van Merghelynck. 

De kasteelheer van Kasteel Beauvoorde was een excentrieke man en dat kon je zien. Arthur had een grote interesse in de middeleeuwen. Zo verzamelde hij documenten die zelfs dateren van begin 14e eeuw, de tijd van de guldensporenslag. 

Je kon het ook zien aan zijn interieur. Hij richtte het kasteel helemaal in in de stijl van de 17e eeuw. Vandaag probeert Herita het interieur terug te zetten zoals het was toen Arthur stierf, maar dat is een moeilijke opdracht. Ze vinden namelijk geen boedelbeschrijving. Een mysterie dat Radio2 wil oplossen.