Deze zomer lost Radio2 elke week een mysterie op. Kasteel Beauvoorde in de Westhoek, is een 17e-eeuwse lusthof omringd door een kasteelpark. Het slot is momenteel gesloten voor restauratie en daar knelt het schoentje. Arthur Merghelynck, de voormalige eigenaar van Kasteel Beauvoorde, stierf in 1908 en wilde dat het kasteel behouden bleef in de staat waarin het zich toen bevond. Kan Radio2 het interieur reconstrueren zoals Arthur Merghelynck het achterliet toen hij overleed? Zijn er nog accurate beschrijvingen hoe het eruit zag?
Radio2 ontrafelt de hele zomer lang mysteries uit Vlaanderen en Brussel. Met de hulp van luisteraars en experten proberen mysteriejagers Sam De Meulder en Ward Schouppe het antwoord te vinden op geheimzinnige verhalen.
In 1875 koopt jonkheer Arthur Merghelynck, toen amper 22, het vervallen kasteel Beauvoorde gelegen in het schilderachtige dorpje Wulveringem in de Westhoek. Merghelynck is een romanticus en renoveert het kasteel zoals het er volgens hem in de 17e eeuw uitzag. Hij verzamelt een collectie meubels en kunstwerken én siert daarmee iedere kamer in het kasteel. Rondom het slot laat hij een Frans-Engels park aanleggen.
Een kleine dertig jaar later bepaalt Merghelynck in zijn testament dat de tijd hier moet blijven stilstaan en draagt het kasteel over aan de Belgische staat. Zijn echtgenote Julienne Flyps krijgt het vruchtgebruik en blijft in het kasteel wonen tot haar dood in 1941. Nu zorgt erfgoedorganisatie Herita voor het onderhoud, de uitbating én de restauratie.
Véronique Lambert van Herita over het kasteel van Beauvoorde
In 1905 liet Merghelynck, die kinderloos was, Kasteel Beauvoorde dus na aan de Belgische Staat. Die schonk het later verder aan de Vlaamse Gemeenschap en zo kwam het uiteindelijk bij Herita terecht (vroeger Erfgoed Vlaanderen).
Het was de wens van Arthur Merghelynck dat er niets aan het interieur of het exterieur van het kasteel veranderd mocht worden, wij willen die wens vervullen
Véronique Lambert - Herita
Historica Véronique Lambert is al enige tijd op zoek naar bronnen die meer kunnen vertellen over het Kasteel Beauvoorde, vooral over hoe het kasteel er uit moet hebben gezien vlak voor het overlijden van Arthur Merghelynck.
“We weten uit onderzoek dat er in sommige kamers en delen van het kasteel in de decennia na het overlijden van Merghelynck wel wat veranderingen zijn gebeurd. Hier en daar een ander behangpapier, meubels die verplaatst zijn, kunstwerken die verdwenen zijn en daar willen we graag naar op zoek.” Lambert vraagt daarom de hulp van Radio2 in het kader van de zomerreeks "Mysteries van Vlaanderen".
Wat weten we over Kasteel Beauvoorde en over Arthur Merghelynck?
Merghelynck ontpopt zich tot de katholieke voorman van Wulveringem. Hij is gemeenteraadslid en later 19 jaar burgemeester. Naast het burgemeesterschap is het beroep van Arthur ‘eigenaar’. Hij heeft huizen, hoeves en gronden. Hij hoeft niet te werken en kan zijn tijd besteden aan zijn passie: familiegeschiedenis en genealogie (stamboomonderzoek). Hij is ook vrijwillig aan de slag als stadarchivaris van Veurne en Ieper.
De eerste aanwijzingen
Herita restaureert het kasteel en wil het, conform de laatste wilsbeschikking van Merghelynck, herstellen in de toestand van 1908. Maar hoe zag de inrichting er toen uit?
Op zolder werden de oorspronkelijke rolgordijntjes teruggevonden (met het wapenschild van Merghelynck erop). Merghelynck zelf schreef een boek over het kasteel met allemaal weetjes en ook foto’s, helaas werd dat boek jaren voor zijn dood gepubliceerd. Dankzij dat boek hebben ze al heel wat informatie kunnen verzamelen, maar er ontbreekt nog veel.
Tijdens WO II bijvoorbeeld werd het hele kasteel leeggehaald. Meubels en objecten werden bij inwoners van Wulveringem ondergebracht. Werden alle meubels teruggebracht? Misschien vinden we nog wel een bed, servies of kast in één of andere woonkamer in Vlaanderen terug?
Na de bevrijding of het einde van de Duitse bezetting in België tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt alles teruggeplaatst, maar de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde (KANTL) die er toen onderdak vond, was niet tevreden. Ze gaven het kasteel een opknapbeurt en kozen voor een thematische opstelling (alle religieuze werken in de kapel, alle eetgerei in de keuken…).
Tip van een luisteraar
Een eerste tip die een vreugdedansje ontlokte, kwam van Radio2 luisteraar Werner Peene. Werner is vrijwilliger bij de Stichting de Bethune in Marke bij Kortrijk. De Stichting de Bethune is een private stichting die in 2004 opgericht werd door Emmanuel de Bethune. Ze heeft onder meer tot doel de unieke archief- en bibliotheekcollectie van de familie de Bethune als één erfgoedgeheel te bewaren.
Luisteraar Werner Peene kwam er foto’s op het spoor die genomen zijn tijdens een bezoek aan Kasteel Beauvoorde. In 1889 nodigde Merghelynck namelijk de ‘Gilde van Sint-Thomas en Sint-Lucas’ uit om hen zijn levenswerk te tonen. De delegatie bestond uit heel wat bekende namen uit de kunst- en geschiedeniswereld. Opmerkelijk was ook dat tijdens hun studiereizen een fotograaf hen vergezelde. De foto’s zijn uniek en verstrekken ons informatie ook al dateren ze uit 1889.
Jean de Bethune over de bijzondere bibliotheek in het kasteel van Marke
We schieten op, maar we zijn er nog niet helemaal. Dus zoeken we verder naar een inventaris uit 1908. Het jaar dat de kasteelheer, Arthur Merghelynck, overleed.
Weet jij meer over het interieur van het Kasteel Beauvoorde en heb je tips of info voor onze mysteriejagers? Stuur ze door naar het e-mailadres mysteries@radio2.be of via deze pagina.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
