Gezondheidsinstituut Sciensano pleit voor meer drugspreventie en sensibilisering. Geef festivalbezoekers bijvoorbeeld de kans om op het terrein hun drugs te laten testen of controleren, luidt het advies. Volgens het Instituut voor Criminaliteit en Criminologie (NICC) zal zo’n test nooit volledige veiligheidsgaranties kunnen geven. Zijn dergelijke testen op festivals dan wel een goed idee? En moet de maatschappij zich eigenlijk aanpassen aan mensen die illegale drugs gebruiken?
Drugsvrije muziekfestivals zijn een utopie. Dat zei Debby Wilmsen, woordvoerder van Tomorrowland, gisteren op de slotdag van het populaire dancefestival. Tijdens de afgelopen twee weekends kwamen twee mensen om het leven op het festival en hoewel de doodsoorzaken nog niet bekend zijn, vermoedt het parket dat er - in minstens een van de twee gevallen - drugs in het spel waren.
Ga in dialoog met mensen die drugs gebruiken
Lies Gremeaux, verantwoordelijke van de Dienst Drugs van Sciensano
Ook in het verleden waren al verschillende drugsdoden te betreuren op Tomorrowland. Gezondheidsinstituut Sciensano pleit daarom voor een uitgebreider drugsbeleid op muziekfestivals. "Op dit moment wordt vooral ingezet op repressie, maar dat is slechts één pijler van het beleid", zegt Lies Gremeaux, verantwoordelijk van de Dienst Drugs van Sciensano.
Volgens het instituut moeten organisatoren meer inzetten op het luik preventie en sensibilisering. "Ga in dialoog met de mensen die drugs gebruiken", luidt het advies. Een van de manieren om zo'n "praatplatform" te creëren is volgens Sciensano mensen de kans geven om hun drugs te laten testen.
Internationale voorbeelden
Het instituut baseert zich voor dat advies op internationale studies. In het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Portugal en Australië gebeurt het testen van drugs al in festivalsettings en in Nederland kan het ook al op verschillende plaatsen. Bij ons werden of worden trouwens ook al drugs getest op verschillende festivals, maar dat gaat dan over drugs die in beslag genomen worden.
Toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven) treedt de oproep van Sciensano bij. "Voorkomen is beter dan genezen", luidt zijn oordeel. De kwaliteit van drugs monitoren zou volgens Tytgat levens sparen en medische kosten bij ziekenhuisopnames voorkomen. Hij vindt wel dat gebruikers zelf, of de organisatoren van het evenement, zouden moeten betalen voor dergelijke drugstests. "De belastingbetaler mag daar niet voor opdraaien."
Hoe zou zo'n test concreet in zijn werk gaan?
De organisatoren van een evenement kunnen een plaats voorzien waar psychologen, sociale werkers of andere experts vragen over drugs kunnen beantwoorden van bezoekers. In samenspraak met de betrokken actoren kan ook besloten worden om op die locatie drugs te laten testen.
"De centrale boodschap wanneer mensen zo'n drugstest laten uitvoeren zal altijd zijn dat drugs illegaal en onveilig zijn", benadrukt Sciensano. "Maar op drugs staat nu eenmaal geen kwaliteitslabel en mensen informeren, is ook waardevol. Vaak stellen mensen bij zo'n test vast bijvoorbeeld vast dat wat ze in handen hebben niet is wat ze oorspronkelijk dachten."
"Geen garanties op veiligheid"
Het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) benadrukt in "De ochtend" op Radio 1 dat drugs laten testen op festivals geen garantie geeft op veilig druggebruik. "Je kan na zo’n test eigenlijk nooit echt zeggen of de drugs “veilig” zijn of niet", zegt Nele Samyn, hoofd van de wetenschappelijke dienst Drugs en Toxicologie bij het NICC.
Hoe moeten festivals omgaan met drugs? "Niet tolereren dat mensen drugs gebruiken"
"Wij nemen dagelijks drugs in beslag en we zien vaak dat er meerdere drugs zitten in bijvoorbeeld één bepaalde tablet. De apparatuur die op festivals wordt gebruikt om drugs te testen is minder geavanceerd dan onze technologie en daardoor is het onmogelijk om kleine concentraties van al die verschillende drugs waar te nemen."
Samyn benadrukt ook dat drugs tolereren helemaal uit den boze is. "Ik heb 26 jaar ervaring in gerechtelijke dossiers en als ik zie hoeveel schade een legale drug als alcohol aanricht, kan ik moeilijk zeggen dat we andere roesmiddelen ook moeten tolereren. Het is niet omdat mensen gebruiken dat de maatschappij zich daaraan moet aanpassen en moet zeggen dat dat veilig is.”
