16- en 17-jarigen die bij de verkiezingen volgend jaar willen stemmen voor de Europese verkiezingen, zullen zich niet meer moeten registeren. Dat heeft het Grondwettelijk Hof beslist. De Vlaamse Jeugdraad reageert tevreden. Al worden jongeren mogelijk wel verplicht om te gaan stemmen.
Geen registratieplicht meer voor 16- en 17-jarigen die willen stemmen volgend jaar, maar mogelijk wel opkomstplicht
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Bij de verkiezingen op 9 juni volgend jaar kunnen 16- en 17-jarigen voor het eerst ook hun stem uitbrengen. Niet voor de federale en Vlaamse verkiezingen, maar wel voor de Europese stembusgang. Het Grondwettelijk Hof heeft nu een deel van de wet die dat regelde geschrapt.
Concreet voorzag die wet dat jongeren van 16 en 17 jaar stemrecht kregen. Het recht kregen om hun stem uit te brengen. En dus geen opkomstplicht zoals bij meerderjarigen waarbij het verplicht is om naar het stembureau te gaan.
Om niet alle jongeren van die leeftijd een oproepingsbrief te moeten sturen, moesten jongeren die willen stemmen zich op voorhand registeren om op een kiezerslijst terecht te komen.
Onder meer de Vlaamse Jeugdraad vond dat een "onredelijke drempel". En het Grondwettelijk Hof is hen daarin gevolgd.
"Het is niet redelijk verantwoord om voor de 16- en 17-jarige Belgen de uitoefening van dat recht (red. stemrecht) afhankelijk te maken van de vereiste om een aanvraag in te dienen om ingeschreven te worden op de kiezerslijst", meldt het Hof in een persbericht. Het Grondwettelijk Hof vernietigt dan ook dat deel van de wet.
Opkomstplicht?
De vernietiging van de registratieplicht heeft mogelijk nog een onbedoeld gevolg: in principe zal iedereen vanaf 16 jaar verplicht naar het stemhokje moeten. Het stemrecht voor minderjarigen is met andere woorden mogelijk een opkomstplicht geworden.
Volgens minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) volgt niet duidelijk uit de bewoordingen van het arrest dat er nu ook voor 16- en 17-jarigen een opkomstplicht is, meldt ze aan onze redactie. "Er zijn verschillende lezingen mogelijk en het Hof spreekt zich niet expliciet uit hierover." Het is voor haar nu noodzakelijk om het arrest eerst grondig te bestuderen en vervolgens te bekijken of verduidelijkingen nodig zijn.
Vlaamse Jeugdraad tevreden
De Vlaamse Jeugdraad reageert tevreden op het arrest van het Grondwettelijk Hof. "We vragen al jaren om het stemrecht zo laagdrempelig mogelijk te maken", klinkt het. "Dit arrest is voor ons een erkenning en een enorm belangrijke stap om de stem van jongeren te laten horen."
"We hebben in het begin gezegd dat die registratieplicht zeer hoogdrempelig was", zegt voorzitter Amir Bachrouri aan VRT NWS. "We hebben ook veel feedback gekregen van jongeren dat die registratie soms een heel omslachtige procedure was. Dus we zijn inderdaad wel tevreden met het arrest."
Dat het arrest ook tot gevolg heeft dat er nu voor 16- en 17-jarigen een opkomstplicht zal gelden, daar is de Vlaamse Jeugdraad minder voor gewonnen. "Voor ons is het altijd de bedoeling geweest om stemrecht te hebben vanaf 16 jaar. We hopen dat de regering er mee aan de slag gaat voor een stemrecht zonder al te veel drempels en zonder verplichting."
De jeugdraad hoopt dat het stemrecht voor jongeren op termijn ook opengetrokken wordt naar andere beleidsniveaus dan enkel Europa. "Het is nu aan de politiek om de beslissing te nemen en ook voor Vlaams, federaal en de gemeenteraad de jongeren de kans te geven om hun stem uit te brengen."
