Elke lokale politiezone moet een dierenpolitie aanstellen. Zo staat het in de nieuwe Vlaamse Codex Dierenwelzijn van Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA). In verschillende politiezones werd al iemand aangesteld die verantwoordelijk is voor het dierenwelzijn in de regio. Hoe gaan zij precies te werk en wat verandert er met de nieuwe Codex?
Vlaanderen verplicht "dierenpolitie" bij elke lokale politie: wat doen zij precies?
Met de nieuwe Vlaamse Codex Dierenwelzijn wil Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) dieren beter beschermen. Weyts brengt bestaande en nieuwe regelgeving samen en vervangt zo de "verouderde Dierenwelzijnswet" uit 1986.
Zo moet elke lokale politiezone nu iemand aanduiden die verantwoordelijk zal zijn voor het dierenwelzijn in de regio. Wat houdt zo'n "dierenpolitie" net in?
Is de dierenpolitie een nieuwe dienst?
De dierenpolitie is geen nieuw concept. De meeste politiezones beslisten op eigen houtje al om iemand uit het korps verantwoordelijk te stellen voor het welzijn van de dieren in de regio. Zij scholen zich dan bij tot expert in dierenwelzijn, door onder andere ook de Dierenwelzijnswet te bestuderen.
Zo richtte politiezone Limburg Regio Hoofdstad (LRH) in 2019 een dierenpolitie op waarin een politie-inspecteur voltijds bezig is met meldingen over dieren. Voordien zat de dienst verweven bij de wijkagent. Ook in politiezone Kempenland is er een team van tien personen aangesteld die meldingen over dieren opvolgen, maar zij doen dit nog naast hun andere taken.
"We zagen de meldingen steeds toenemen, wat wees op het belang van een apart team", vertelt hoofdinspecteur Nicky Kuyken en verantwoordelijke voor het dierenwelzijn in de regio. "Toen zijn we aparte opleidingen gaan organiseren, waarin we enkele medewerkers bijschoolden over dieren."
In politiezone Brugge werd ook een cel dierenpolitie opgericht waarin een persoon verantwoordelijk werd gesteld voor het dierenwelzijn in de regio. "Vanuit een voorliefde voor dieren heeft hij zich bijgeschoold tot expert dierenwelzijn en zo werd hij inspecteur dierenpolitie, naast zijn andere taken", vertelt Christian Scheltens van de communicatiedienst van politiezone Brugge.
Wat doet de dierenpolitie?
De dierenpolitie wordt ingeschakeld bij mishandelde of verwaarloosde dieren, of bij agressieve en gewelddadige incidenten met dieren. "Wij krijgen aangiftes binnen en gaan dan ter plaatse de situatie bekijken", vertelt Silvia Della Volpe van politiezone Limburg Regio Hoofdstad.
Wanneer wordt een dier verwaarloosd? (Volgens politiezone Limburg Regio Hoofdstad)
Als een dier honger of dorst heeft: altijd vers water en aangepaste voeding voorzien
Als een dier niet comfortabel leeft: geschikte leefomgeving met onderdak en rustplaats voorzien
Als een dier pijn heeft, gewond of ziek is: voorkomen en indien zo meteen verzorgen
Als een dier angst of stress heeft: mentaal lijden voorkomen
Als een dier beperkt wordt in zijn vrijheid om zich natuurlijk te gedragen: voldoende ruimte en geschikte voorzieningen voorzien
"Zo kwam ik onlangs terecht bij een konijnenkweker, waar enorm veel konijnen bijeen zaten in hun eigen uitwerpselen, en zonder voedsel of water. Soms botsen we op een appartement met wel 30 à 40 katten in, vol uitwerpselen", vertelt Della Volpe. "Als de situatie ernstig is, nemen we de dieren in beslag. Daarna brengen we ze over naar een asielcentrum en worden ze ter adoptie gesteld."
Al is dat ook niet vanzelfsprekend, vertelt Nicky Kuyken van Kempenland. "We proberen inbeslagnames te vermijden, want de asielcentra zitten overvol. We leggen de eigenaars in de eerste plaats maatregelen op en komen dan na een tijd opnieuw controleren. Maar als de situatie gevaarlijk of onhoudbaar is, dan worden de dieren meegenomen", zegt Kuyken.
Is verplichte dierenpolitie een goede zaak?
"Natuurlijk vind ik het goed dat er in elke zone een dierenpolitie moet komen", vindt Silvia Della Volpe van politiezone LRH. "Vorig jaar namen we maar liefst 609 dieren in beslag."
"Het is goed dat er in elke zone iemand zich zou specialiseren in de dierenwet en daarnaast ook connecties uitbouwt met dierenorganisaties. Een aparte dierenpolitie kan een dossier ook van begin tot einde opvolgen, wat niet mogelijk is bij iemand die daarnaast ook nog andere taken heeft, zoals een wijkagent."
Dierenrechtenorganisatie GAIA benadrukt dat een dierenpolitie formeel georganiseerd moet worden in elk lokaal politiekorps. "Het is belangrijk dat agenten terecht kunnen bij iemand die zich gespecialiseerd heeft in de dierenwelzijnswetgeving en weet hoe die moet ingrijpen", zegt Michel Vandenbosch van GAIA.
Ook bij politiezone Kempenland merkten ze het belang van een dierenpolitie toen de meldingen bleven toenemen. "Dat het in de wet wordt opgenomen, is een goede zaak. Toch blijft de wet vaak nog flou", vindt Nicky Kuyken. "Zo is een hond een hond in de wet, terwijl verschillende rassen ook verschillende noden hebben. Er is ook nog weinig aandacht voor het mentale welzijn van dieren."
Of er veel verandert nu de dierenpolitie werd opgenomen in de Codex, blijft de vraag. "Er worden geen extra subsidies voorzien voor de politiezones om dit te organiseren", reageert Simon Lejeune, woordvoerder van Ben Weyts. "We proberen vooral die enkele zones die nog geen dierenpolitie hebben, hiermee aan te zetten. Het belangrijkste blijft de samenwerking tussen de politiediensten en de inspectiedienst Dierenwelzijn van de Vlaamse overheid."

