Amerikaanse scenarioschrijvers staken na twee maanden nog steeds over de lage lonen, slechte arbeidsvoorwaarden en uit angst voor artificiële intelligentie. De gevolgen zijn in de hele sector voelbaar en steeds meer series worden uitgesteld als gevolg. Ook de acteurs dreigen nu met stakingen, als ze geen betere deal krijgen.
"Stranger things" en "Severance": welke series lopen nog vertraging op door Hollywoodstaking?
Laurens Dekock
Gepubliceerd:
Voorlopig is er nog geen oplossing in het zicht voor de staking van de meer dan 10.000 Amerikaanse scenarioschrijvers. Die sleept ondertussen al twee maanden aan. De schrijvers klagen hun arbeidsvoorwaarden en slechte lonen aan. Ze vrezen ook dat technologische veranderingen, met name Artificiële Intelligentie (AI), hun job overbodig zullen maken. Aan de studio's vragen ze hierover meer garanties.
Eind april liepen onderhandelingen over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst vast tussen de scenaristenvakbond Writers Guild of America (WGA) en de Hollywoodstudio's, tv-zenders en streamingdiensten.
De stilstand heeft een grote impact op de sector. Op een filmset werkt veel volk. Zo sprak Amerikacorrespondent Bjorn Soenens met een Amerikaan die al vier jaar lang een cateringbedrijf uitbaat. Hij heeft zo'n tien foodtrucks die hij inzet voor filmsets, onder meer op de set van de serie "Severance".
"Die set ligt nu stil, maar hij heeft wel 25 mensen die al twee maanden zonder werk zitten", zegt Soenens. "Ze hebben veel sympathie voor de schrijvers, maar zij krijgen nog een vakbondsbijdrage."
Producties uitgesteld
Over onderhandelingen is er op dit moment geen sprake. "Er zijn zelfs geen gesprekken", zegt Soenens. "Men vermoedt dat als de acteurs mee staken, de studio's zenuwachtig zullen worden. Het gaat dan over tienduizenden acteurs die mee actie zullen voeren."
Tot nu toe bleef de staking voor het grote publiek onzichtbaar. Sommige seizoenen van series en films waren al gepland, de scenario's waren al geschreven. "Er zijn ook producties die gepland zijn, maar die nu niet geschreven worden", zegt Soenens. "Daar gaat het effect merkbaar zijn over enkele maanden."
Vooral de televisieseries zijn getroffen. Welke populaire shows lopen vertraging?
Stranger Things
Pretty Little Liars: Summer School
Severance
Cobra Kai
Loot
A Night of the Seven Kingdoms: The Hedge Knight
Thunderbolts
Andor
Daredevil: Born again
Saturday Night Live
The Penguin
Acteurs bereid om te staken
Meer dan 300 acteurs hebben aan hun vakbond, de Secreen Actors Guild, laten weten dat ze bereid zijn te staken. Ze vragen dat die niet akkoord gaat met een deal waar ze niet achter staan. Onder meer Meryl Streep, Ben Stiller, Jennifer Lawrence, Neil Patrick Harris en Amy Schumer hebben de brief ondertekend.
"We hebben het gevoel dat ons loon, onze ambacht, onze creatieve vrijheid en de kracht van onze vakbond allemaal zijn ondermijnd in het afgelopen decennium. We moeten dat omkeren", schrijven de acteurs in de brief die CNN kon inkijken.
Ook de acteurs vrezen voor het gebruik van AI. De technologie wordt steeds meer gebruikt om bijvoorbeeld stemmen van acteurs na te bootsen. In de brief vragen acteurs compensaties voor wanneer hun werk gebruikt wordt om AI te trainen.
