Zon scheen nooit meer dan afgelopen maand, zelfs record van 1976 gebroken

"Ik gebruik niet graag het woord 'extreem', maar het was de voorbije maand echt wel extreem zonnig en warm", zegt weerman Bram Verbruggen. Hij heeft net het rapport van het KMI doorgenomen voor de maand juni. "Meestal breken we warmterecords met een tiende van een graad Celsius. Nu is het in één keer bijna een graad warmer dan het vorige record."

In juni was het gemiddeld 20,3 graden Celsius. Het vorige record lag op 19,3 graden Celsius (in de junimaanden van 2003 en 1976). Voor het eerst sinds de metingen is de gemiddelde temperatuur in juni boven de 20 graden gestegen. Om te berekenen wat de "normale" temperatuur voor de tijd van het jaar is, neemt het KMI het gemiddelde van de voorbije dertig jaar. Die zogenaamde klimaatnormaal ligt voor juni op 16,7 graden Celsius.

Ook de gemiddelde maximum- en minimumtemperatuur was hoger dan ooit met respectievelijk 25,4 en 14,5 graden. De normale gemiddeldes zijn respectievelijk 21,2 en 12 graden.

De temperaturen varieerden in Ukkel tussen 10,3 (op 2 juni) en 31,2 graden (11 juni). Voor het eerst sinds het begin van de waarnemingen in 1892 daalden de temperaturen niet onder 10 graden. Het vorige record dateerde van 2017, toen ging de temperatuur nog net onder die grens, met 9,8 graden.

Met 17 zomerdagen (met maximumtemperaturen van 25 graden of meer) werd het vorige absolute record van 14 dagen, uit 1976 en 1986, verbroken. Van 8 tot en met 17 juni was er een officiële hittegolf in ons land.

Juni was ook nog nooit zo helder. Deze maand kregen we in Ukkel meer zonneschijn dan ooit sinds het begin van de metingen: 307 uur en 50 minuten, om precies te zijn. Het vorige record, ook al uit 1976, klokte af op 302 uur en 17 minuten. Normaal telt juni 199 uur en 16 minuten zonneschijn. 

"Het is ook niet alleen bij ons dat er records sneuvelen", vult Verbruggen aan. "In heel West-Europa was het uitzonderlijk warm en zonnig met weinig regen. Dit is een voorbeeld van wat we de komende jaren vaker gaan krijgen: lange droge, warme periodes met vervolgens plots enkele dagen waarop het veel regent op korte tijd."

"De snelheid waarmee we van het ene uiterste in het andere vervallen, is een signaal van de klimaatverandering", zegt David Dehenauw, hoofd van de dienst Weersvoorspellingen bij het KMI. Die klimaatverandering wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het verbranden van fossiele brandstoffen. "We krijgen langer hetzelfde weer, goed of slecht. We hebben deze maand gezien wat er gebeurt als het eerst vier weken lang niet regent en dan plots wel. Vorige week moest ik waarschuwen voor veel neerslag, met op sommige plekken zelfs even een code rood. De week daarvoor hadden we nog een hittegolf van tien dagen."    

De maand begon ook erg droog. Een droogterecord werd het niet, met dank aan de nattere tweede helft van juni. Toch was het al bij al een droge maand, zegt weerman Verbruggen. "Deze maand is er 40,5 liter water per vierkante meter gevallen in Ukkel. Normaal is dat ruim 70 liter."

Volgens Dehenauw zullen we moeten leren leven met zulke lange zeer droge of net zeer natte periodes. "Het maakt het beheren van onze landschappen moeilijker. We moeten zowel overtollig water kunnen afvoeren als extra water kunnen oppompen bij schaarste. We zullen dus meer moeten laten insijpelen in plaats van het water zo snel mogelijk af te voeren naar de zee."

"Er zijn al acties van de overheid om dat meer en meer te doen", zo doelt hij onder andere op de Vlaamse Blue Deal, "maar we worden in snelheid gepakt. Dit toont nog maar eens dat we flexibel zullen moeten leren omspringen met plotse veranderingen in het weer die dan enkele weken aanhouden."