De federale regering en Engie zijn overeengekomen dat Engie 15 miljard zal moeten ophoesten voor het bergen van kernafval. Die beslissing maakt deel uit van een akkoord over de verlenging van de twee jongste kernreactoren. Maar het is minder duidelijk of dat bedrag op de lange termijn volstaat.
15 miljard voor berging kernafval: waar gaat dat naartoe en is het wel genoeg?
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Vandaag maakten de federale regering en Engie bekend dat er eindelijk een akkoord is over de verlening van de twee jongste kernreactoren in ons land: Doel 4 en Tihange 3. Daarin werd bepaald dat Engie minstens 23 miljard euro moet neertellen voor de ontmanteling van de reactoren en de berging van kernafval. Maximum 15 miljard daarvan is specifiek voor die berging. Dat is een prijsplafond.
Waarvoor dient die 15 miljard?
Om de straling van hoogradioactief kernafval voldoende tegen te houden, moet het afval diep in de grond geborgen worden, bijvoorbeeld in een kleilaag. En het afval moet daar honderdduizenden jaren blijven. "De langste, duurste werf ooit" voor ons land, zegt minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) daar dan ook over.
Enkel als de kerncentrales meer afval produceren dan verwacht, kan die 15 miljard nog omhoog gaan. Dat "volumerisico" blijft bij Engie, zei premier Alexander De Croo (Open Vld) vandaag op de persconferentie over het akkoord. Maar die kans is klein.
Bij kernenergie kost het altijd meer dan je denkt
Volstaat het bedrag?
Het klinkt als een groot bedrag, maar is het echt een goed akkoord? Volgens een insider die met onze redactie sprak, is het goed nieuws. "In de wandelgangen circuleerde een totaalbedrag van 20 miljard, dus ben ik verheugd met 23 miljard. Maar bij kernenergie is het onvoorspelbaar: het kost altijd meer dan je denkt".
Ook energiespecialist Luc Pauwels van VRT NWS noemt het in elk geval beter dan een vergelijkbare deal in Duitsland. "Daar hebben de exploitanten voor 25 reactoren 24 miljard gelegd, dat is minder dan één miljard per reactor", vertelt Pauwels. "Maar die deal staat niet echt bekend als een goede deal".
De overheid zal wel degelijk opdraaien voor de kost van het bergen als die hoger blijkt (voor de afgesproken hoeveelheid afval). En of dat zo zal zijn, is bijna onmogelijk in te schatten. "Het probleem op dit moment is dat er nog niet duidelijk beslist is met welke technologie dat zal gebeuren, dus de uiteindelijke rekenoefening moet nog gebeuren", zegt milieu-econoom Johan Albrechts van de Universiteit Gent daarover. "Ook in het buitenland sleept dat probleem al jaren aan".
Het probleem is dat nog niet duidelijk beslist is met welke technologie de berging zal gebeuren
Johan Albrecht, milieu-econoom (Universiteit Gent)
De eerste jaren moet er ook nog toezicht zijn op de berging, zegt onze insider, en zal de elektronica (zoals videocamera's) af en toe vervangen moeten worden. Dat kost natuurlijk ook geld. Maar met het maximumbedrag van 15 miljard zouden ook die kosten tot 2130 moeten gedekt zijn. Hoe kan dat als het leven duurder wordt door de inflatie?
"Dat geld wordt belegd zodat het - normaal gezien - méér groeit dan de index. Tegen 2135 zou het 60 miljard moeten zijn", aldus Pauwels. Al ligt daar een groot stuk van de onzekerheid, volgens onze insider: "het geld moet natuurlijk wel beheerd worden volgens de goede huisvadermethode, en gebruikt worden waar het voor dient". Kortom: een schijnbaar goede deal, maar met veel onzekerheden.
