Scans in ziekenhuizen voortaan tegen vaste tarieven, radiologen vrezen langere wachttijden

In de toekomst moet je tijdens de werkuren in elk ziekenhuis een scan kunnen krijgen aan de officiële tarieven. Ook buiten de werkuren moet dat kunnen, wanneer de voorschrijvende arts oordeelt dat de scan dringend is.

Dat wetsvoorstel van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) is vrijdag goedgekeurd door de regering. Tegen het einde van het jaar hoopt de minister de definitieve wet ook door het parlement te krijgen.

Wie vandaag in het ziekenhuis langsgaat voor een scan, moet vaak een supplement betalen bovenop het officiële ereloon van de radioloog. Voortaan zal dit enkel nog kunnen als de scan wordt uitgevoerd tussen 18u 's avonds en 8u 's ochtends, tijdens het weekend of op feestdagen, én op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt.

"We zien helaas dat er meer en meer ziekenhuizen zijn waar iedereen voor een CT- of MRI-scan moet bijbetalen", zegt minister Vandenbroucke. "Het gaat dan ook over mensen met een bescheiden inkomen, soms ook voor onderzoeken die heel hard nodig zijn, bij mogelijk ernstige aandoeningen."

Vorige week bleek uit een studie van de ziekenfondsen nog dat in bijna de helft van alle Vlaamse ziekenhuizen geen geconventioneerde radiologen meer actief zijn. Dat zijn artsen die de officiële tarieven volgen en dus geen supplementen aanrekenen.

Vandaag worden in Vlaanderen voor bijna twee op de drie MRI-scans supplementen gevraagd, bij CT-scans gaat het over ruim een op de drie. Die supplementen bedragen gemiddeld ruim 30 euro voor MRI-scans en 20 euro voor CT-scans.

"Je kiest meestal niet voor een CT- of MRI-scan. Dat zijn vaak belangrijke onderzoeken om een probleem vast te stellen voor een behandeling begint. Ik vind dat je daarvoor niet kan aanvaarden dat er zo massaal supplementen worden gevraagd, behalve wanneer de scan niet dringend is", aldus Vandenbroucke.

Zowel de Belgische Vereniging voor Radiologie (BVR) als artsensyndicaat BVAS laten weten de eenzijdige beslissing van de minister te betreuren. "Ereloonsupplementen zijn nodig omdat de officiële tarieven van de verplichte ziekteverzekering vaak te laag zijn om de kosten te dekken", zegt voorzitter Johan Blanckaert van BVAS. 

De Belgische Vereniging voor Radiologie vreest dan ook een averechts effect. "Het risico bestaat dat er tijdens de gewone ziekenhuisuren een verminderde toegankelijkheid gaat zijn voor de patiënt, wat zal leiden tot langere wachttijden", aldus voorzitter Tom De Beule.

Bovendien worden supplementen ook vaak gebruikt om te investeren in complexere en innovatievere technieken, zeggen Blanckaert en De Beule. "Die complexe en langdurige scans vragen hooggespecialiseerd personeel. Als we die niet meer overdag kunnen inplannen, zal je ook daar langere wachttijden krijgen."

Vandenbroucke wil al langer iets doen aan wat hij "de wildgroei aan supplementen bij artsen" noemt. Hij is daarover al geruime tijd in overleg met de artsenorganisaties en ziekenhuiskoepels, maar wacht de uitkomst van die gesprekken dus niet af om al bijkomende regels op te leggen in verband met scans in ziekenhuizen.

De goedkeuring van dit wetsvoorstel in de regering is dan ook een belangrijke stap. Al ging dat niet zonder slag of stoot. Zo wilde Vandenbroucke het dossier graag vorige woensdag al behandelen, te midden van de heisa over het lot van minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib.

Toen collega-minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD) aanstalten maakte om de vergadering voortijdig te verlaten, leidde dat tot een "fysiek incident" met Vandenbroucke, die vond dat zijn liberale collega het dossier tegenhield. Vrijdag werd het wetsvoorstel dan toch goedgekeurd.

Het wetsvoorstel moet nu wel nog naar de Raad van State en nadien naar het parlement. "In de praktijk zal de nieuwe wetgeving tegen het einde van het jaar ingevoerd zijn. Tegen dan zullen ziekenhuizen moeten kunnen garanderen dat ze scans kunnen uitvoeren aan officiële tarieven en binnen een redelijke tijdsperiode", aldus Vandenbroucke.