Rook van aanhoudende bosbranden uit Canada bereikt nu ook Europa: gaan we dat merken?

Canada wordt al wekenlang geteisterd door bosbranden. Tijdens de zomer komen bosbranden er wel vaker voor, maar dit jaar gaat het om ongewoon hevige branden. Een combinatie van een van de heetste meimaanden ooit in Canada, gekoppeld aan heel wat blikseminslagen, zorgt ervoor dat de situatie maar niet onder controle raakt.

Geen enkele provincie ontsnapt eraan, ook niet Quebec en Nova Scotia, dat anders amper getroffen wordt. Momenteel staan bij de autoriteiten 490 actieve bosbranden geregistreerd, waarvan 255 niet onder controle zijn. Het Canadian Interagency Forest Fire Centre liet maandag weten dat sinds 1 januari al 7,61 miljoen hectare land in de as is gelegd. Daarmee werd het vorige record van 1989 verbroken, in dat jaar viel 7,56 miljoen hectare land ten prooi aan de vlammen.

Het zijn cijfers waar je je maar moeilijk iets bij kunt voorstellen. Ter vergelijking, 7,6 miljoen hectare is meer dan twee keer de oppervlakte van België.

De aanslepende bosbranden gaan gepaard met enorm veel rook. En dat veroorzaakt hinder en een slechte luchtkwaliteit, niet alleen in Canada. Enkele weken geleden hing er een dikke laag smog boven een groot deel van het noorden en noordoosten van de Verenigde Staten. In New York werd het alarmpeil voor de luchtkwaliteit overschreden en werd aan mensen met een zwakkere gezondheid gevraagd om binnen te blijven.  

En nu is het aan steden als Detroit, Minneapolis en Chicago. In het hele gebied van de Grote Meren, aan de grens met Canada, en in delen van het centrum en het oosten van de Verenigde Staten zijn er bezorgheden over de luchtkwaliteit. Volgens de Amerikaanse Environmental Protection Agency is de luchtkwaliteit in de VS momenteel het slechtst in delen van de staten Illinois, Michigan en Wisconsin.

Michigan heeft een waarschuwing voor luchtkwaliteit voor de hele staat uitgestuurd. In de stad Detroit wordt de luchtkwaliteit momenteel bestempeld als "heel ongezond". Dat geldt ook voor Milwaukee (Wisconsin) en Chicago (Illinois). Ook daar is de skyline gehuld in een soort van mist. Inwoners van Chicago dragen mondmaskers als ze buiten komen, omdat de lucht hun ogen en hun neus prikkelt.

De rook legt grote afstanden af en heeft nu ook Europa bereikt. "Via satellietbeelden hebben we de voorbije dagen een goed beeld gekregen van de verspreiding van de rookwolk", vertelt Frans Fierens, administratief directeur van de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu (IRCEL), in "De ochtend" op Radio 1. "Momenteel zien we dat die in de buurt van Normandië zit en via het zuiden richting België trekt. Het KMI kon gisteren en eergisteren al flarden van die rookwolk meten. De hoogste concentraties hier worden tegen donderdagmiddag verwacht."

Voor taferelen zoals in Canada en de Verenigde Staten hoeven we volgens Fierens hier niet te vrezen. "Aan de grond gaan we hier niks van merken. De rook bevindt zich hoog in de atmosfeer, op 2 tot 4 kilometer hoogte. Op basis van de laatste voorspellingen en modellen gaat die ook zo hoog blijven, dus we gaan hier niets van merken. We gaan geen concentraties zoals in de VS meten. In sommige steden ging men daar tot concentraties van 500 microgram fijnstof per kubieke meter. Bij ons zien we vandaag concentraties van 5 tot 10 microgram fijnstof per kubieke meter. Dat is een heel pak minder."

Volgens Fierens hoeven we ons niet zozeer zorgen te maken over concentraties aan fijnstof afkomstig van bosbranden. "We moeten ons meer zorgen maken over de dagelijkse luchtverontreiniging die we bijna permanent veroorzaken. Tijdens de recente hittegolf werd de Europese informatiedrempel voor fijnstof overschreden, maar dat had niks met de Canadese bosbranden te maken."

Tijdens zonsopgang en zonsondergang kan de lucht mooi rood kleuren. "Dat heeft te maken met de kortere golflengten die verstrooid worden, het blauwe licht dus. En daardoor zien we een rodere lucht", zegt Fierens.