Bosbranden in Canada blijven maar duren: "Zo vroeg op het seizoen en op deze schaal is echt uitzonderlijk"

Canada heeft te maken met de meest verwoestende bosbranden voor deze tijd van het jaar. Ongeveer 48.000 vierkante kilometer (ruim anderhalve keer de oppervlakte van België) is al verwoest. In de oostelijke provincies Quebec en in Ontario is de situatie nu aan het verbeteren, maar in Alberta flakkert het vuur opnieuw op.   

Tijdens de zomer vallen bosbranden wel vaker voor, maar de grote schaal in combinatie met het feit dat ze zo vroeg komen, zijn nooit eerder gezien.

Uitzonderlijk, weet ook klimaatwetenschapper Valerie Trouet, wetenschappelijk directeur van het nieuwe Belgische Klimaatcentrum in Ukkel. "Het is een samenloop van omstandigheden. De maand mei was een van de heetste ooit in Canada, waardoor je met warm en droog bos zit. Tegelijk waren er ook veel blikseminslagen."  

Gisteren was er sprake van 450 brandhaarden, waarvan er 220 niet onder controle waren, laat het Canadese agentschap voor de bestrijding van bosbranden weten. "Je ziet dat het westen van Canada volledig met rook bedekt is. Dat zal ook dinsdag zo zijn", schetste de plaatselijke meteoroloog Gerald Cheng gisteren.  

Het risico voor rookhinder blijft groot in Alberta. Maar er is voorlopig geen gevaar dat de rook tot bij ons zou komen, zoals wel (in beperkte mate) gebeurde bij de branden in Quebec. Toen de rookpluim vanuit Quebec eerder de oversteek maakte over de oceaan, was hij sowieso al erg verdund toen hij in Europa aankwam. 

De rook in Alberta wordt oostwaarts gedreven over de prairies van de provincies Saskatchewan en Manitoba.  

De bossen die nu in brand staan in Canada, behoren tot een ander bossysteem dan de bossen die vaak in brand staan in Californië en het westen van de VS, zegt Trouet. Ze schetst hoe uitzonderlijk de situatie is.

"In Californië en het westen van de VS heb je meer een mediterraan klimaat met droge zomers, waar branden een natuurlijk onderdeel zijn van de bossen. Als je terugkijkt in de tijd, kom je daar bosbranden tegen om de 5 à 10 jaar. In Canada, in de boreale bossystemen, kom je veeleer om de 80 tot 100 jaar een bosbrand tegen in een bepaald gebied."

Dat gaat dus over het verleden: in de toekomst kan dat door de klimaatverandering veel frequenter worden. 

Het is wellicht nog niet afgelopen met de bosbranden, omdat we zo vroeg op het seizoen zijn. Tegelijk blijkt het moeilijk om de bosbranden te blussen, onder meer omdat ze zich op zoveel plaatsen tegelijk voordoen. De schade voor de natuur is nu nog moeilijk in te schatten, zegt Trouet. "Het gebied zal tijd nodig hebben om zich te herstellen. Het bos dat er zal groeien, zal zich onder een ander klimaat ontwikkelen en kan dus een ander type bos zijn."

Tegelijk is er de impact op het klimaat. "De bossen die nu aan het branden zijn, houden heel veel CO₂ vast. Die gaat nu de lucht in en verhoogt het broeikaseffect. Boreale bossen waar het normaal gezien koud is, houden sowieso ook langer CO₂ vast, dus er komt heel wat CO₂ vrij."

Die vrijgave verhoogt dan weer het broeikaseffect, wat dan weer bosbranden in de hand werken, de zogenoemde"positieve feedback" waarbij de klimaatverandering zichzelf in de hand werkt. 

Beluister hier het volledige gesprek met Valerie Trouet in "De ochtend":